leygardagur 18. september 1999síða 20

—— Nr. 177 — 18. SEPTEMBER 1999 & z bólkinum. Og so var farið í upptøkuhølini, tveir norskir og tveir føroyskir tónleikarar. - Hesir ungu norsku tónleikar- arnir hava verið ein ótrúligur íblástur fyri meg, og saman- spælið okkara millum fekk meg at fara undir at fyrireika fløgu- útgávuna. Teir eru fyrst í tjúg- unum og sera góðir tónleikarar, umframt at teir sjálvandi kunnu geva mínum føroyska tónleiki eina norska dimensjón. Hetta er eisini at hoyra á fløguni. Roynd- irnar hjá Edvard Nyholm Debess gav okkum øllum nógv, og hann hevur so avgjørt sett sín dám á upptøkurnar. Sjålvur ynskir Jógvan Andrias ikki at bólka tónleikin í ein åvis- an bólk. A fløguni finna vit føroyskar sangir, vísur og balladur klæddar í føroyskan, norskan, afrikansk- an og latínamerikanskan búna. Tola vit myrkur Yrkingin hjá Jógvan Andrias hevur oftast sín uppruna í menn- iskjanum og/ella náttúruni. Før- oysk oyru hoyrdu av álvara fyrstu ferð til tónarnar hjá Jógv- an Andrias, tá Amnesty Inter- national gav út fløguna Am- nesty-tónar fyrst í 90'unum. Her átti Jógvan Andrias orð og lag til "Ljós í myrkri", sum er ein av teimum løgunum av hesi fløguni, sum er mest spælt. - I "Ljós í myrkri" royni eg at vísa á møguleikarnar, sum vit hava fyri at hjálpa einum menni- skja, sum er innistongt, tí tað hevur frælsar hugsanir, sum ikki passa leiðsluni í heimlandinum. Fyri meg er tað av stórum týdn- ingi, at vit altíð royna at finna tær ljósu og góðu síðurnar. Tí havi eg eisini yrkingar sum "náttúruljóð", sum er yrkt til tiltakið á longsta degi, sum verður hildið úti í Grøv í Klaksvík á hvørjum sumri. Her royni eg at vísa á, hvussu stóran týdning samljóðið millum L Be, 1 menniskju og náttúru hevur at siga. - Norðurnorski byurin Tromsø varð fyrst í 1997 undirkavaður, og ein slíkur stórkavi hevur ikki rakt býin í nýggjari tíð. Kavin lá í fleiri metra hædd og ávirkaði alt lív í býnum í langa tíð. Jógv- an Andrias var staddur í Tromsø undir hesum stórkavanum, og tann fyrsti sangurin á fløguni kallast "Myrkrið kínir kava” Orðini vóru fest á lepan hesar vikurnar í 1997. - Hetta fyribrigdið, sum eg upplivdi á hávetri i Tromsø, fekk meg at hugsa um, hvat myrkrið hevur at siga fyri okk- um menniskju. Hvussu hava vit tað við myrkrinum, bæði tí nat- úrliga, og tí sum kann kallast lívsins myrku síður. Nógv av tí føroysku mentanini hevur havt góðar vakstrarmøguleikar, tå heystid og veturin komu, og fólk hittust í roykstovuni. Myrkrið er bæði ræðandi og savnandi; vit koma nærri hvør øðrum, tá tað gerst myrkt. Spurningurin er, um lívsins myrku síður eru tengdar at mentunarligum rákum, sum í uppvøkstrinum festa búgv í okkum, sigur Jógvan Andrias. Rættin til at vera barn Jógvan Andrias sigur, at nógv, kanska tey flestu, børn og ung alt ov tíðliga fáa ov stóra ábyrgd og skulu seta seg inn í ein leik- lut sum vaksin. Hetta er eitt evni, sum hevur havt áhugan hjá yrkjaranum í fleiri år, og á fløg- uni eru nakrar av hesum yrking- unum tiknar við. - Ein spurningur, eg havi sett mær, er um tað er ein gongd leið at taka spælið frá børnunum. Tað sær út til, at tey klára tær nýggju og krevjandi uppgávur- nar og kunnu taka ábyrgd av sær sjálvum og kanska øðrum eisini; men so finna tey út av — tá um- hvørvid metir tey sum vaksin at tað kunnu tey yvirhøvur ikki Tey vaksnu eiga at stuðla børn unum, tá tey veruliga gerast vaksin. Hetta er ikki ein spurn- ingur um aldur, men nær eitt menniskja kann taka á seg tær uppgåvurnar, sum krevjast av einum vaksnum menniskja. Tað er kanska ein fyribyrg ing, at børn sleppa at verða børn. Ti veruleikin er kanska tann, at tey sum eru vaksin hava sæd, at tey ikki klåra at styra hesum heiminum, og tiskil skjótast til ber vilja lata ábyrgd- ina yvir á børnini. Kennir seg aftur A "Soleiðis saman" hitta vit ein persón, sum er komin fram við ungdómstíðini, og er farin at seta spurningar. Í tekstinum "Til at liva við" hitta vit týðuliga hendan persónin. - Hetta er ein spurningur um at tora. Persónurin er komin víðari, tá hann torir at seta spurningar. Tá hann er vorðin vaksin gerst hann meir opin fyri tí, sum kemur, og hevur ikki sama ótta fyri framtíðini. Ja, vit eru opin fyri tí, sum er og tí sum kemur, sigur Jógvan Andrias. Persónurin á fløguni hevur verið igjøgnum ymiskt, og tå er »Myrkrid er bæði ræðandi og savnandi; vit koma nærri hvør øðrum, tástað gerst myrkt. Spurningurin er, um lívsins myrku síður eru tengdar at mentunarligum rákum, sum í uppvøkstrinum festa búgv í okkum.« lætt at seta spurningin, um hetta er Jógvan Andrias og hansara lívsroyndir, vit hitta. Hetta er tó ikki heilt so einfalt, sigur hann. - Ein og hver lesari kann knýta tekstin hjá einum yrkjara til yrkjaran persónliga. Tað er min von, at tað eg skrivi, hevur eitthvørt, sum lesarin ella lurtar- in kann kenna seg aftur i. Hetta er tó ikki tað, eg fyrst og fremst 21 „Fyri meg er tað av stórum týdningi, at vit altíð royna at finna tær ljósu og góðu síðurnar.< havi í huganum, tá eg skrivi eina yrking. Yrkingin verður til yvir eina tíð, og í hesi arbeiðsgongd ini verður eitt nýtt lív fest á þlað. Hvussu tað eydnast mær at fáa fram tað evnið, eg havi roynt at lýsa í yrkingini, er nakað sum esarin má gera av Eitt og hvert listaverk g esara ella hyggjara møguleikar til at kaga inn í hugaheimin hj istarfólkinum. Nú gevur Jógvar Andrias okkum møguleikan at kaga inn í hansara hugaheim, og við opnum ørmum gevur hann okkum hendan møguleikan Kaffikoppurin er tómur. Vit fara út í Telemarknáttina. Jógvan Andrias skal gera seg kláran til at fara heim til Føroyar. Í kveld spælir Jógvan Andrias saman við sínum tónleikarum í Atlantis í Klaksvík. Í morgin eru teir á gamla meiarínum í Havn. Í komandi viku kemur fløgan