mikudagur 22. september 1999síða 6

6 tíðindablaðið NR. 179 - 22. SEPTEMBER 1999 Toftamenn eiga eu fiskaousjøri nú Eysturoying P/F Eysturovingur hevur keypt línuskipið Eysturoying frå Kongshavnar Trolarafelag. Báturin verður framyvir skrå- settur å Toftum og sambært nyggja eigaranum er tad ein- asta broytingin Sur Er é an mi d sjeyflarunum 1enn nann navnið E fekk nesaje? SVEINUR TRONDARSON Línuskipið Eysturoyingur, sum Kongshavnar Trolara- felag vid Bjarta Mohr og øðrum átti, hevur fingið nýggjar eigarar Eitt nýtt partafelag, kallað P/F Eysturoyingur, hevur keypt gamla Sundaenni, ella Vágbing Nýggjur reiðari á Eystur- oyingi er Johannus Olsen, línuskipunum, sum varð byg sum saman vid P/F Snodd eigur nýggja partafelagið. Johannus Olsen sigur, at einasta broytingin í sam- bandi við at nýggju eigar- arnir hava yvirtikið skipið er, at tað framyvir verður skrásett á Toftum. Manningin er tann sama, og tað merkir, at teir 14 menninir, sum vóru við Eysturoyingi, framhaldandi verða við skipinum. t á Vestmanna Skipasmidju í byrj- Tá kallaðist hann Sundaenni. Síðani hevur hann itið Vágbingur ysturovingur. Tá hoyrdi hann heima á Strondum. Við søluni ) hevur hann fingið nýggjan heimstað á Toftum ik = ER Hvorki nýggi ella gamli eigarin vilja siga nakað um hvat teir hava latið ella fing- ið fyri skipið. Eystuoyingur er bygdur í 72/73 á Vestmanna Skipa- smiðju, men er upppussaður fyri ikki so langari tid síðan. Eysturhøvdi for at leka 20-tonsarin Eysturhøvdi úr Klaksvík mátti senda boð eftir hjálp mánadagin, tí sjógvur var í maskinrúminum. Hóast langt úr landi var vandi kortini ongantíð á ferð SVEINUR TRÓNDARSON Mánadagin mátti 20-tons- arin Eysturhevdi úr Klaksvík senda boð eftir hjálp, tá manningin gjørd- ist greið yvir, at sjógvur var í maskinrúminum. Eysturhøvdi var stadd- ur út år Mylingi, tá teir sóu brekið, og teir gjørdu ikki mætari enn at senda bod eftir Vaktar- og Bjargingartænastuni. Av tí at verjuskipið Tri- ton var nærri við har Eysturhøvdi lá, fóru teir til hjálpar. Sambært Færøernes Kommando fekk Eystur- høvdi pumpur frá Triton, sum annars tók bátin upp á sleip og sigldi hann inn til Klaksvíkar. Eigarin, Jógvan Liitzen sigur við Sosialin, at teir enn ikki vita hvat tað er sum feilar umborð á Eystur- høvda. — Vit hava roynt at finna út av hvat tað er sum er galið, men enn hevur tað ikki eydnast, sigur hann. Jógvan Liitzen sigur at tað er fult á tveimum av teimum trimum sleipistød- unum í Klaksvík. Báturin liggur tí á sjónum enn, men har er vakt umborð, og aðrar pumpur eru komnar um- borð síðani báturin kom til Klaksvíkar. Jógvan Liitzen sigur, at hóast tað ikki ljóðar tesp- uligt, so var vandi ong- antíð á ferð. — Manningin gongur javnan niður í maskin- rúmi, og tað var einum slíkum túri, at teir funnu út av, at motorurin oysti, sigur Jógvan Liitzen. Hann leggur afturat, at báturin fer útaftur tá brekið er funnið, og maskinrúmið er reinsað. Tað eru fýra mans við Eysturhøvda Frontsoldatar- nir mangla Sambært Bjarta Mohr er fóroyska fiskivinnan ikki væl fyri. Fóroyingar leggja enn alt ov stóran dent á at fram- leiða hålvlidnar vórur, heldur enn lidnar vørur, og ors- ókina sigur hann vera, at teir dugnaligu sólumenninir mangla SVEINUR TRÓNDARSON Ein av teimum, sum í nøk- ur ár stóð í fremstu rød í fóroyska — sølulidnum, Bjarti Mohr, eftirlysir ti sum hann kallar frontsold- åtum i søluvinnuni. — Vit hava ongar slikar, sum ganga undan og krevja av okkum at vit skulu gera aðrar verur enn hálvlidnar, og tí framleiða vit tað enn. Harvið missa vit ein stóran part av virð- isøkingini av føroysku veiduni, sigur Bjarti Mohr í einum stuttum práti við Sosialin. Bjarti Mohr, sum saman vid ødrum rekur Kongs- havnar Trolarafelag, held- ur eftir øllum at døma ikki, at tað er tann fallandi veidunøgdin, sum er tann stóri trupulleikin, men heldur tað harafturímóti verða tann veruleiki, at vit enn ikki eru komin longri við framleiðsluliðnum enn til at gera hálvlidnar vørur. Nøgdin og prisurin fella Bjarti Mohr sigur, at tad er munandi minni at fåa av toski nú enn tað var í fjør og í fyrraárið. — Hagtølini fyri árið í ár vísa, at vit bert fiska tað, sum svarar til umleið 50 prosent av toski sam- mett við táð, sum vit fisk- aðu í 1997, og tað er ein øgilig niðurgongd, sigur Bjarti Mohr. — Hinvegin kunnu vit so gleðast yvir, at prísurin á toski er hækkaður rætti- liga nógv, og tí kunnu vit selja helvtina fyri sama virðið, staðfestir hann og leggur afturat, at tað mann vera orsøkin til at eingin ger vart við trupulleikan. Bjarti Mohr sigur, at sum tølini laga seg i løt- uni, so er umleið 70 pro- sent av tí, sum kemur upp á land í løtuni, upsi. — Tað keðiliga er bara, at upsaprísurin er so ótrú- liga lágur. Umleið 4 krón- ur og 25 oyru fyri kilo. Tað ger, at nøgdin sum skal til, fyri at fáa hjólini at mala, skal vera stór, sig- ur hann. Men, sum sagt, so held- ur Bjarti Mohr, ikki at tað er ein beinleiðis hóttan undir samfelagnum, at veiðan er fallin so nógv. — Nei, ikki tå ein hugsar — Vit eru enn alt ov bundin av at framleiða hálvlidnar vørur heldur enn lidnar vørur, og tað er í fram- leiðsluni av lidnum vørum, at pengarnir liggja sigur Bjarti Mohr, fyrrverandi Fiskasølustjøri um, at flotin er minkaður vid umleid helvtini, sigur hann. Við hesum metir hann, at tað skuldi verið grundarlag fyri at vit ikki renna okkum inn í eina slíka kreppu sum vit gjørdu fyri nøkrum fáum árum síðani. Framleiðslan má broytast Sum sagt, so heldur fyrr- verandi stjórin á Fiskasgl- uni, og núverandi reiðarin ikki, at føroyska fiskafram- leiðslan er rætt samansett. Hann vísir á, og tað hevur hann gjørt fyrr, at tað hjálpir einki bara at framleiða hálv- lidnar verur, tí føroyska samfelagið missir eina fitt av peningi við at vit ikki virka fiskin meir. Ein stórur partur av fisk- inum verður seldur aðra- staðni enn í Føroyum og tað er tí, at tað fæst meira fyri fiskin uttanlands. — Men tað sigur seg sjålvt. Hjá skipunum snýr tað seg um at fáa sum mest fyri fiskin, og tá vit ikki fáa meira við at landa í Før- oyum, so landa vit har sum vit fáa betri prís, sigur Bjarti Mohr. — Eg var á fiskarimessu fyri kortum, og har så eg, at vit eru eftirbåtar tå tad kemur til at framleida lidnar vørur. Onglending- ar, skotar og aðrir fram- leiða lidnar vørur, meðan vi liggja og framleiða hálvlidnar. Ein partur av orsøkini til tað er, at vit hava ikki sølufélkini, sum krevja av okkum, at vit leggja framleiðsluna um. Vit hava íkki teir front- soldåtarnar, sum siga, at nú er tíð at leggja á annan bógv, sigur Bjarti Mohr. Men so er spurningurin hvussu vit fáa hendur á hesum fólkunum. Er tað neyðugt, at teir eru før- oyingar, hesir frontsold- átarnir? — Nei, tað haldi eg ikki. Tað er heldur ein spurn- ingur um hvat vit vilja við okkara vinnu. Um vit vilja fáa tað burturúr henni sum vit kunnu. Vit mugu staðfesta, at ein stórur partur av virdisøk- ingini, sum er á føroysk- um fiski fer fram í ødrum londum enn i Føroyum, og tad er ikki skilagott, sigur Bjarti Mohr, fyrr- verandi stjóri á Fiskasøl- uni. Tí heldur Bjarti, at søl- ufyritøkurnar í Føroyum eiga at leggja å annan bógv. Tær eiga at sleppa burtur úr vanatankanum at føroyingar framleiða blokk og aðra hálvlidna vøru, og ístaðin fara at brúka kreftirnar upp á at framleiða verur, sum kasta nógv meira av sær til samfelagið. Bæði til skipini, sum føra veiduna til lands, og til tey fólkini sum starvast í vinnuni. Góðskingin av vøruni, og harvið inntøk- urnar skulu — flytast »heim« til Føroyar, held- ur enn at hita búskapin í øðrum londum Fiskaseljararnir eiga ikki teir fronsoldátarnir, sum ganga undan og krevja at vit leggja framleiðsluna um, sigur Bjarti Mohr