Sosialurinarkiv
Sosialurin 1999-09-25, síða 23
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 25. september 1999síða 23

‹ fyrra síða allar 40 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

15 fr mee, einum størri hópi er alt, sum til er, partur av somu heild. Vit eru gjørd av sama tilfari sum alheimurin, og vit eru ti i slekt vid alt f alheiminum. Eisini hvalspyggina, sum einastaðni verður hálovað. Men Sjeystjórnan umboðar eisini dreymirnar, framtíðina. Um Gravara-Petur verður sagt: „Han ejede det tændende pust, der kunne bringe den tágede syvstjerne í dit sind til at bryde i glød {...|“. Seinni verða Antonia og Maria moy flættaðar saman, um somu tíð sum Antonia og Sjeystjórnan gerast eitt. Í endanum verður tikið samanum við hesum orðum: „Sáledes er dit væsen, Moder Syvstjerne! Sá længe du er, vil altid en ny begyndelse være í sigte, og livet skal ikke fortvivle, og døden skal ikke råde. Og du vil altid være, for du er ikke kun én, du er en mangfoldighed og en almindelighed". I at kalla øllum skald- skapinum verður dentur lagdur å, at tad er tad vanliga, gerandisdagurin, sum tað ræður um og ikki stórir tankar og ríkir handan fold. William Heinesen heyði uttan iva tikið undir við Dan Turéll, sum eina- ferð segði, at tú skalt læra teg at dáma gerandisdagarnar, tí teir eru flestir! Á havsins botni Afturlítandi verður sagt frá, at Jacob Sif er farin inn í handilin hjá Violu og teimum at keypa eina Laterna magica, og tann mynd, sum nú kemur fram, gongur síðani við broytingum aftur í skaldsøguni: „og her i mørket sprang sá den magiske plet frem på væggen og viste et undersøisk landskab med røde og violette søanemoner, lysende ål og rokker og dybe palmelunde af tang og ned- hængende vårgrønne algeslør og dunkle koraller”. Myndin gerst leidarmotiv i skaldsøguni, og tå 10 Viola stutt seinni dårar Jacob Sif, er lysingin beinleidis framhald: Mørket åbner sig, fuldt af lønlige hede kilder, fuldt af paradisiske vandplanter, undersøiske koralplanter, levende dyr på stilke og med myge fangarme, venlige blinde bløddyr og afsindige polyper, millioner år ældre end al menneskelig tid“. Tá ið Viola er rýmd frå honum verður sagt, at tað var við teimum næstan sum í vísuni um gentuna og havmannin, og hvort kvold, tá ið Jacob Sif leggur seg, letur hann seg glíða niður í eitt dýpi av minnum á havsins botni. Undirsjóvarmyndir koma javnan fyri, bæði í sambandi við Jacob Sif, men síðani eisini knýttar at Antonio og dreinginum Jacob. Antonia fær dukkuna Havgyltu frá Ekkeharti og setur hana upp á eitt døkt loft, tí tað er sum á havsins botni. Beint aftaná verður sagt frá einum kopahvølpi, sum Antonia letur „glide ned i det grønne sortnende dyb”. Seinni fortelur Ekkehart Jacobi, at kópar eru syndafull menniskir, sum ikki eru sloppin upp i himmiriki, og drongurin fær tað at hóska væl við mammuna, sum sambært Trinu var ein syndafull kona. Skaldsøgan arbeiðir sostatt við tveimum mótsettum og kortini greipaðum symbol- heimum: himmalin við Sjey- stjórnuni og havbotnurin við girndini. Í báðum heimum eru 23 dreymarnir veruleiki, og tað hevur við sær, at undirstreymurin av girnd og himnaríkisins dreymasjónir ikki eru antagonistar, men partar av og fyritreytir fyri einum natúrligum lívi. Bæði yvir og undir skulu til Tvørt øvut er tað við ti tilverutulking, sum verður stýrd av átrúnaði. Her eru himmal og helviti mót- setningar, og jarðarlívið ein vigvøllur, har hesi bæði royna at toga tað neyðars menniskjað í hvor sína ætt The Spanish Inquisition Gjøgnum lysingina av Trinu vid eygunum fær kristindómurin toyggið, og einahelst protestantisman verður avmyndað sum í sjálvum sær lívsnoktandi og mannvånd. Trina er missjónsk og lokkar nakrar ferðir Antoniu „hen í menighedshuset for at høre den indremissionske pastor Ryvingsen fnyse og svovle mod baptisters og adventisters dømmesyge sektereri“. Gudurin hjá Trinu sigst at vera ótespiligur og skelkandi, og altartalvan i kirkjuni snyr seg bara um deyda og pining. (Tann umrødda altartalvan hongur i Havnar Kirkju og kemur fyri meiri enn eina ferð i skaldskapinum) Frammarlaga í skaldsøguni staðsetur fråsøgumadurin barnid i alheiminum, og endar við hesum orðum: „Men livet befinder sig stadigvæk í en tilstand af passiv slummer, og der vil endnu hengå nogle æoner før de søvndrukne øjne oplades og efter megen angst og bæven omsider fyldes med den skuende, forklarende og hjælp- somme venlighed, der er tilværelsens mening og mål" Lesarin kennir ein aðaltátt í skaldskapinum aftur - tað sama verður t.d. sagt um Elianu í De fortabte Spillemænd“ men hvussu er við Trinu í hesum sambandi? Soleiðis sum hon er skaft, hildið, at hennara setningur á fold var at hjálpa øðrum. Hvi vildi tú ikki Irina er so stivrend, fær lesarin ongantíð beinleiðis at vita, mer tað restar ikki í ábending Hon kemur frá « fjarðarbygd VAKSIN genta 1 tjúgu ár, tá ið hon kom í húsið hjá Tulinius lækna og kon Hjúnalagið er eitt he høvundsins fyrimyr ivaleyst tann sama, sum Hanus Andreassen hevur brúkt i stuttsøguni „Ein ónyttug stjórna“ og annars sagt frá „J.H.O. Djurhuus: Ein bókmentalig í S.34 ff“ Deyðadansurin hjá hjúnunum endar í vanlukku. Kona Tulinus ákærir læknan og Trinu fyri at spæla upp til hvort annað og rýmir av landinum. Trina kennir seg kroysta av stríðnum ímóti syndini og fer aftur til heimbygdina, og svarar ikki brøvunum, har læknin biðjur hana koma aftur. Endin er, at læknin tekur lívið av sær, og Irina ger sær hesa nidurstødu: „Verden er ond. Synden er ond Den gør ondt" Sum frá líður verður nevnd Onda-Trina og Varúlvurin. Hon arbeiðir ótroyttiliga fyri teimum sjúku og gomlu, men tey flestu vildu heldur verið hennara vitjan fyriuttan. Fólk rósa Trinu, men tey steingja dyrnar, tá ið tey síggja hana koma. Tá ið Antonia liggur fyri deydanum, "VISØLa IR Trina verður Trina lýst soleiðis: „Ak Trine, du arme og lykkeløse Guds bøddel - i after din sold, og den er bedrøvelse til døden" 1 in vinkonan forfalder hugsar, at Trina er ónd, at hor veit tað við sær sjålvari, og at og fråsøgumadurin kallar tað eklaði reinsanareidur, ger i Vart vid tað Tað eydnast kortini ikki Irinu við sínari døming at køva alla vón. Hóast mamma dreingin er ein syndari hon eitt menniskja og orðini hjá Pilatusi um Jesus. Ecce homo so er eru kanska ikki burturvið. Menniskjad, veikt og brekaligt, vinnur kortini á øllum gudum og ollum skipanum Lívsleiðin tig1 lívinum hjá einum Sstgini 1 menniskja býtt sundur á fleiri persónar: føding, uppvokstur At fråsøgnin er elli og deyði umboðandi sæst eisini av ti, at navnið hjá dreinginum bara verður brúkt hendingaferð „Moder Syvstjerne” er í tyra pørtum, men kann skoðast sum ein saktans menningarskaldsoga hendan altíð er tríbýtt heimleysur hóast heima - herma. Teir báðir fyrstu partarnir, har drongurin hvilur í sær sjålvum, og tann undanfarna søgan verður søgd, Triði partur, har gongdin er frá lívslygn til at líta verðina í eyguni, samsvarar við heimleysur. Og í fjórða parti kemur drongurin sum í eini rættari menningarskaldsøgu til sættis vid sjålvan seg. Undirtittulin, „En fortælling fra tidernes morgen” merkir, at øll menniskir vid teirra undran og vón skapa heimin av nyggj- um. Søgan fylgir menningin av hugmyndaheiminum hjå barninum frá teimum skjótu sinnisskiftunum hjá nyfød- inginum um eitt tidarskeid, har góðar og óndar verur pallsetast, til barnið skettar seg sjålvt, tvs sína egnu sál. A hesum sein- asta stigi varnast drongurin, at tann Gtilvitandi longsulin eftir mammuni broytist til eitt mytiskt hugtak, sum veitir tilveruni samanhang og ætlan samsvara við heima