týsdagur 18. januar 2005síða 8

8 Nr. 11 - 18. januar 2005 MARKNAÐARRÁK Farna vika var meiri lívlig á fíggjarmarknaðunum enn tann undanfarna. Úr USA vórðu kunngjørd tøl, ið vístu, at undirskotið á handilsjavnanum í desem- bur gjørdist størri enn vænt- að. Tað fekk dollaran at vikna. Haraftrat varð kunn- gjørt úr USA, at bæði fram- leiðsluprísirnir og prísvøkst- urin á innfluttum vørum var lægri enn væntað í des- embur, men ídnaðarfram- leiðsla og kapasitetsnýtslan gjørdust hægri enn væntað. Úr USA var sostatt eitt sindur av hvørjum, men sum nakað heldur óvanligt var tað Evropa, sum var týdn- ingarmest fyri renturnar. Evropiski miðbankin, ECB, hevði rentufund, har tey sum væntað ikki broyttu rentuna. Men á tíðinda- fundinum aftaná var for- maðurin, Trichet, avgjørdur um, at búskaparligi vøkst- urin ikki er so høgur, at tað er vandi fyri høgum prís- vøkstri í Evropa í løtuni. Tað vil siga tað sama sum, at hann ikki heldur tað verða neyðugt at hækka rentuna í bræði. Hetta fekk evropisku renturnar at lækka umleið 0,10%-stig. Tað vísir, at eisini í Evropa er prísvøksturin veruliga í andgletti, og væntast kann, at hetta evnið fer at seta dám á fíggjarmarknaðirnar hendan ársfjórðingin. Hesa vikuna verða tað væntandi framvegis prís- vøksturin og evrudollara- kursurin, sum seta dags- skránna. Serliga USA verð- ur í andglettinum. Haðani koma tøl fyri brúkaraprísvøkstur, vinnu- álit og ikki minst tøl fyri, hvussu nógv útlendingar settu í amerikonsk virðis- brøv í novembur. Hetta sig- ur nakað um hugin hjá útlendskum tjóðbankum at halda áfram at stuðla dollar- aranum, og sostatt hvat kann væntast av evru-dollara- kursinum í næstum. Tíðarskeiðið við rokn- skaparkunngerðum er byrj- að og av týðandi feløgum hava Intel Corp. og Apple Computer Inc. kunngjørt sera góðar roknskapir. Hetta er ein góð byrjan uppá kunngerðartíðarskeiðið og førir bjartskygni við sær. Hesa vikuna kunngerða m.a. Yahoo!, IBM og Motorola. Serliga Motorola, ið framleiður fartelefonir, kann fáa ávirkan á Ericsson og Nokia og harvið ávirkan á norðurlendsku parta- brævamarknaðirnar. Norð- urlond hava staðið seg væl í seinastuni. Kortini eru hesir marknaðir framvegis áhugaverdir at gera íløgu í. Prísvøkstur í andgletti Vika 43, 2004 www.kaupthing.fo Lykketoft farin í valstríð Fogh sær alt meira út sum ein komet á ferð ímóti toppinum, meðan Mogens Lykketoft stríðist fyri at vinna atkvøðurnar aftur, sum hansara flokkur hevur mist seinastu mánaðirnir. Sunnudagin valdi hann at byrja val- stríðið við eini ætlan, sum fer eftir kjarnu- veljarum hjá danska Javnaðarflokkinum MARJUN DALSGAARD Christiansborg Fólkatingsval verður helst skrivað út í dag, so tað kann haldast 8. februar. Tað held- ur í øllum førum Mogens Lykketoft, sum sunnudagin byrjaði valstríðið við at lova 100.000 nýggj størv í Danmark innan 10 ár. »Made in Denmark« eitur ætlanin, sum formaðurin fyri danska Javnaðarfokkin legði fram á tíðindafundi sunnudagin. Ætlanin gong- ur í síni heild út uppá at tryggja, at størv innan danska ídnaðin ikki verða flutt til onnur lond. Hetta skal millum annað gerast við hjálp av umfatandi íløgum í gransking og út- búgving, lægri skattum á arbeiði og samarbeiði mill- um privatu vinnuna og lærdu háskúlarnar, sigur Lykketoft, sum lovar ikki minni enn fýra nýggjar lærdar háskúlar. Made in Denmark er ein eitt sindur verjulíknandi ætlan, ið fekk undirtónar av globaliseringini sum ræðu- mynd, tá Lykketoft legði dentin á, at hetta er neyðugt fyri at kinesarar skulu ikki fara avstað við øllum størv- unum í Danmark. Samstundis vinnur Anders Fogh Rasmussen tilhangarar av globaliser- ingini millum annað við peptosi um, at Danmark skal verður førandi innan tøkni og vitan - við vinstru hond fer hann eftir nøkrum av kjarnuveljarunum hjá vinstravonginum við at friða eftirlønar- og dagpen- ingaskipanina komandi fimm árini. Fogh styrktur Nógv kann henda undir einum valstríði, men teir seinastu tveir mánaðirnir hevur tað gingið sera væl fyri danska forsætisráð- harran. Vævildin frá veljar- unum veksur í hvørjum, og frá at vera við minniluta fyri nøkrum mánaðum síðani stendir hann nú betur enn nakrantíð í veljara- kanningunum. Nýggjasta kanningin, sum er gjørd dagarnar 9. - 14. januar gevir stjórnini hjá Anders Fogh Rasmus- sen við stuðulsflokkinum Danska Fólkaflokkinum tilsamans 96 tinglimir, meðan andstøðan einans fær 75 limir. Fyri umleið tveimum mánaðum síðani stóðu Vinstraflokkurin, teir Konservativu og Danski Fólkaflokkurin til at fáa tilsamans 89 tinglimir, meðan andstøðan stóð til at fáa 83 limir. Sostatt er tað bert gingið ein veg seinastu tíðina fyri Lykketoft og hansara vong, sum um- framt Javnaðarflokkin verður roknaður fyri at vera Sosialistiski Fólkaflokkur- in, Einheidslistin og Radi- kali Vinstraflokkurin. Kristindemokratarnir liggja á markinum, men koma inn um val verður nú, meðan Miðflokkurin ella CD, sum reyk út seinasta val, ikki stendur til at fáa nakran fólkatingslim. Danski Framburðsflokk- urin misti eisini sín lim í fólkatinginum seinasta val, men kann ikki stilla upp- aftur, um val verður fyrst í februar, tí flokkurin hevur ikki savnað inn tær 20.000 undirskriftirnar, sum skulu til fyri at stilla upp.