mikudagur 6. oktober 1999síða 9

Nr. 189 - 6. oktober 1999 tíðindablaðið Spælimenninir 25 ár I ár eru 25 ár síðani, at Spælimenninir funnu saman. Ella Spælimenninir í Hoydólum, sum teir eisini hava verið róptir, tí tað var í Hoydólum, at bólk- urin fann saman og ein kann siga, at leiðin gekk langt út um dalin í Hoydøl- um, tí bólkurin hevur ferðast sera víða hesi árini Við á ferðini í Hetlandi vóru Erling Olsen, Angelika Nielsen (violin), Ívar Bærentsen (man- dolin, guitar), Sharon Weiss (blokkflovta), Kristian Blak (klaver) og Mikael Blak (bass) DAGFINN OLSEN Í august í år vóru 25 år síð- ani, at Spælimenninir funnu saman i Hoydølum. Hetta var í 1974 og bólkurin gjørdist beinanvegin savn ingsstað hjá teimum, ið høvdu áhuga fyri spæli- manstonleiki, bæði hjá før oyingum og hjá fólki, ið eru flutt hendaveg. Bólkurin hevur eisini havt nógvar limir millum ár og dag. Seinastu = árini hevur manningin tó verið støðug við violin, mandolin, blokk- floytu, klaveri og bassi. Tó hava fleiri gestatónleikarar verið eisini. Skráin hevur altíð verið merkt av teimum, ið hava verið við. Traditiónellir norðurlendskir, bretskir og amerikanskir tónar. Ívar Bærentsen hevur ríkað við fleiri av sínum egnu instru- mentalu og vokalu løgum. Síðani 1977 hava Spæli- menninir f-rðast í Norður- londum, Bretsku Oyggj- unum, Amerika og Europa Mynd: Edvard N. Debess og er tann bólkur í Føroy- um, ið hevur ferðast mest og er komin sera víða. Einar 50 konsertir vóru á skránni árliga í åttatiårunum. 7 fløgur/plåtur hava Spæli- menninir givið út, ið eru seldar í 12000 eintókum I juli - august í ár voru teir á ferð í samband við tey 25 árini. Hetta var í Føroy um og í Hetlandi, har spælt varð fyri 3000 áhoyrarum á 6 konsertum. Við á ferðini vóru Erling Olsen, Angelika Nielsen (violin), Ivar Bær- entsen (mandolin, guitar), Sharon Weiss (blokkfloyta), Kristian Blak (klaver) og Mikael Blak (bass) Langur listi Ferðalistin hjá Spæli monnunum er langur. At nevna øll stødini, ið hava fingið vitjan av Spælimonn- unum hevði verið vónleyst Men um vit til stuttleika nevna londini, so kann les- arin hava í bakhøvdinum, at í USA til dømis eru eini 50- 60 stød, har teir hava spælt Aðrastaðni eru kanska eini 0 - 15. Londini eru Kanada 979-97, USA, 1978-96, rakland 1981, Slovakia 992, Finnland 1987, Svør ki 1994-98, Danmark 978-98, Ísland 1979-87, rrønland 1987, Føroyar 974-99, Hetland 1977- 999, Orknoyggjar 1977- 94, Skotland 1977-94 og Ongland 1978. Spælimenninir hava eis ini verið í útvarpi og sjón- varpi. Beinleiðis i BBC, DR og í USA m.a. A Prairie Home Companion fleiri ferðir - 11.000.000 lurtarar. og CBC í Kanada, ið er landsdekkandi. Spælimenn inir hava hesi árini eisini verið í sjónvarpi. Í BBC og í grønlendskum sjónvarpi = Karel Appel til Foroya Tann 9. oktober letur upp framsýning við standmyndum og málningum eftir hállendska listamannin Karel Appel. Hann verður sjálvur hjástaddur og nið- DAGFINN OLSEN Karel Appel er óivað kend- asti listamaður, ið hevur sýnt fram í Føroyum. Hann er borin í heim í Amsterdam í 192 1og er búsitandi í New York. Karel Appel var millum teirra, sum í 1948 stovnaði tann kenda Cobra bólkin. Heitið er sett saman av stav- unum CO (Copenhagen), BR (Brussel) og A (Amst- erdam). Listamenninir vóru Dotremont og Noiret úr Belgía, Asger Jorn úr Dan- mark og Appel, Constant og Corneille úr Niðurlondum Í langa listarlivi sínum hevur Appel verið sera virk- in. Hann hevur roynt at flutt mørk, sett spurningar við sjålvsagdar sidbundnar og søguligar loysnir. Hann er millum teir lista- menn, ið komu fram undir og eftir seinna veraldarbar- daga. Teir vóru hugtiknir av surrealismuni, hennar ide- ologi og myndamáli. Men hetta var ikki nógmikið. Teir vildu víðari við at betra góðskuna og myndamálið. Allir vóru upptiknir polit- iskt og settu spurnartekin við borgarligu virðini. Teir vildu skapa „un autre art“, aðra list. Teir vendu sær ofta til list, ið var alternativ, list, ið ikki var løgd undir trýst av ti etableraða innan mentan og estetikk. Hetta var poppu- lerlist, primitiv list, barna- tekninghar og tekningar hjá sálarsjúklingum. Cobra málararnir skaptu list, ið var stýrd av kenslum. Lyklaorðið var broyting. Málið var at røkka hinu- megin etableradu mentan- ina fyri at skapa súmbolskar figurar á løriftid fyri tær kenslur, ið menniskju høvdu trongt burtur. Karel Appel tók til sín hetta við urlendski sendiharrin í Danmark, J.H.W. Fietelaars letur framsýningina upp barnatekningum og primi- tivari list og arbeiddi við at lata „handling uttan hugs- an“ sleppa at taka yvir. Í meira enn fimti ár hevur hann arbeitt við at finna nýggjar leiðir. At bróta nið- ur tað akademiska í listini og lata upp fyri tí spontana. Verk eftir Karel Appel verða sýnd fram í Listaskál- anum í Havn og sýningin byrjar leygardagin, har bæði Appel og niðurlendski sendiharrin í Danmark, J. H. W. Fieldlaars, eru hjástadd- ir. Onnu Poulsen til minnis Okkara g60i starvsfelagi og vinur, Anna Poulsen er farin, 46 ára gomul. Tað kennist tómt og tungt at Vita, at vit ongantíð aftur skulu síggja hana okkara millum. Hon sum fylti so nógv, bæði á arbeiðsplássi og í vinaskarða okkara Anna fekk sær sjúkrasystraútbúgving í Íslandi Hon byrjaði at starvast á B8 i 1979. Tað sum serliga eyðkendi Onnu sum sjúkrasystir var, at hon var so altrá eftir at nema sær nýggja vitan. Hon var errin av yrki sínum og tað lá henni frammaliga í hu menna tað. Hon vísti fyrimyndarliga í verk góð sjukrarøkt hevur at týða. A de skjalprógvað sjúkrargktaraamboð (standardrø ætlan), ið hon hevur lagt til rættis Í síni tíð sum sjúkrasystir heyði Anna ymis ålitisstørv. Hon var trygdarumboð á B8 í nógv ár og tá tvey trýstkamarlið vóru sett á stovn av La sjúkrahúsinum og Vaktar- og Bjargingartæn var Anna á einum hesum Anna var positiv og altíð við tí góða orðinum. Tó ikki so at skilja, at hon lat alt um seg ganga. Tvort urímóti var hon ikki rædd fyri at siga sína hugsar um hon helt at tørvur var á ti Hon var góður fyriskipari. Hetta sást í nógvum 1øpum. Serliga kunnu nevnast B8 útferðirnar sum 10n hvort ár var við til at skipa fyri. Á hesum útferðum hava vit starvsfelagar saman við maka og »ørnum vitja flestu oyggjar okkara. Hesar oyggjar bar Anna serliga stóran alsk til. Hon var náttúru menniskja sum tey fægstu, hevði eitt vakið eyga fyri ollum og var ofta at síggja út í náttúruni. annað- ivørt tl gongu ella á hestbaki Anna elskaði lívið. og tá hon gjørdist sjúk. góvu wesir túrar henni linna Nú Anna er farin, mugu vit aftur onkursvegna ásanna, at hon, eisini við sjúku síni, lærdi okkum nogv Kærleiki hennara til øll síni, Páll, synir, foreldur, verforeldur og systkin við familju gav henni treysti og treiskni til at halda áfram við at stríðast langt eftir at kroppinum barst frá Stuðulin frá Páll og familju var av ómetaliga stórum týdningi fyri hana nú hon gjørdist sjúk Við hesum orðum og samkenslu okkara lýsa vit frið yvir minnið um okkara góða vin og starvsfelaga Onnu Poulsen. Starvsfelagarnir Lesið eisini Sosialin á Internetinum WWW.SOSÍalurin.fo —