týsdagur 18. januar 2005síða 23

Nr. 11 - 18. januar 2005 23 meira er ikki at siga um tað, staðfestir Eyðun. Oljuhavn og oljufelag Eitt annað mál, sum elvdi til nógv kjak, var spurning- urin um, hvørt eitt alment oljufelag átti at verið sett á stovn. Men Eyðun er fram- vegis fullkomiliga sann- førdur um, at tað var rætt, tá hann gjørdi av ikki at seta á stovn eitt alment oljufelag ella krevja eina sokallaða optión í loyvi- streytunum. - Føroyskir myndugleikar eiga tíverri alt ov nógv vinnulív, serliga umvegis almennar grunnar, men tað er ógvuliga lítið, sum bend- ir á, at hetta hevur verið tað stóra vælsignilsið fyri land og fólk, sigur Eyðun og leggur afturat, at almen oljufeløg eru eitt 60'ara og 70'ara fyribrigdi, sum øll oljulond eru á veg burtur frá. Hann trýr heldur ikki uppá, at vanligi føroyingur- in hevðu fingið størri lut í oljuríkdøminum, um tað almenna átti eitt oljufelag ella eina optión. - Er vanligi norðmaðurin vorðin ríkari privat, tí Stat- oil varð selt ella ei? Sjálv- andi ikki. Norðmenn fáa ágóðarnar av at liva í einum ríkum samfelag, men teir fáa ikki oljumilliónir inn á sína privatu kontu. Politikk- arar eiga at ansa eftir ikki at geva fólki falskar vónir. Um landsins ríkidømi verð- ur fingið til vega við skatti, avgjaldi ella sølu av parta- brøvum kann fyri so vítt gera tað sama. Tað verður altíð ein sjálvstøðugur politiskur spurningur at býta landsins ríkidømi. Sum kunnugt, gjørdi oljumálaráðharrin eisini av, at politiski mynduleikin ikki fór at leggja seg út í, hvar útgerðarstøðin varð plaserað. Eitt ávíst trýst stóðst av hesum, tí fleiri politikkarar vildu hava, at man frá politiskari síðu ásetti, at útgerðarstøðin skuldi liggja í Suðuroy. - Feløg úr Suðuroynni høvdu sama møguleika, sum aðrir, at bjóða seg fram, men tíverri fyri teir, gjørdust teir ov stuttir. Kolvetnislógin og loyvi- streytirnar loyva, at støða verður tikin til henda spurningin av nýggjum, tá og um olju verður funnin í lønandi nøgdum. Persón- liga haldi eg, at politikkarar eiga at vera varnir við at leggja seg ov nógv út í hesi viðurskiftini. Tænastuveit- ing til møguligar oljuleiðir eigur ikki at verða ásett eftir, um arbeiðsloysi er í einum øki ella ikki. Tað av- gerandi er ikki, hvar út- gerðarstøðin verður plaser- að, men hvussu dugnaligir føroyingar og føroyskar fyritøkur eru til at fáa lut í veitingunum. “Menniskjað, maskin- maðurin og ministarin” Hóast umstríddar avgerðir, sum hesar, vóru partur av starvinum sum oljumála- ráðharri, káma tær ikki minnini, Eyðun hevur, um tey ríku upplivilsi, sum eisini myndaðu hetta tíðar- skeiðið fyri hann persón- liga. - Tað er sjálvandi for- kunnugt at sita ímillum heimskendar uttanríkis- ella orkuráðharrar, har ófatiligar pengauppahæddir verða nevndar mestsum bara hissini í einum at síggja til ovurhonds fløkt- um politiskum spæli. Men spælið er ongantíð fløktari, enn at tað nirðiundir altíð goyma seg vanlig og vinsæl menniskju. Og góðu prát- ini og hugnaligu løturnar saman við teimum vóru ofta minst líka ógloymandi, sum alt hóvastákið, sigur Eyðun og nevnir eina hending á einum norskum boripalli, hann minnist serliga væl. - Vitjanir á boripallum høvdu altíð mín stóra fak- liga áhuga, so eg var komin í prát við ein av maskin- monnunum um tað, hann stóð og gjørdi. Sjálvandi, tað var jú stak áhugavert, men á veg av aftur pallinum hugdi ein norðmaður, sum hevði víst okkum runt, uppá meg og segði: Hasin maskinmaðurin fer aldrin í lívinum at gloyma ta ferð- ina, ein oljuministari steðg- aði á og gav sær stundir at tosa við seg. Eg mátti bara smílast og hugsaði við mær sjálvum, at kanska var eg sjálvur meir maskinmaður enn ministari hasa løtuna, flennir Eyðun Sum ein dreymur At sessurin sum oljumála- ráðharri hvarv, næstan líka brádliga, sum hann kom, er fyri Eyðun bert enn eitt gott dømi um, at í politikki kann alt henda. Eisini at ein púra vanligur maskinmeistari úr Klaksvík frá eini løtu til aðra gjørdist ein av lykla- persónunm í størstu av- bjóðingini á vinnuøkinum Føroyar nakrantíð hava staðið í. Men hóast Eyðun var púra ókendur sum politikari, ivaðist hann ong- antíð í at taka av, tá hann fekk boðið sessin sum landsstýrismaður í oljumál- um. - Eg havi altíð verið sannførdur um, at ert tú erligur og opin fyri nýggj- ari vitan og góðum ráðum, kanst tú læra ótrúliga nógv eftir stuttari tíð. Tíðin sum oljumálaráðharri hevur ver- ið ein tann læruríkasta í mínum lívi, og tað er fyrst av øllum mínum starvsfe- løgum í ráðnum fyri at takka. Ikki minst aðalstjór- anum, Herolvi Joensen, sum eisini gjørdist mín góði vinur. Á hvør sínum øki høvdu hesi fólkini ómetaliga stóra vitan og drúgvar royndir, og í felag brutu vit upp úr nýggjum, tí onki av hesum var roynt á sama hátt í Føroyum fyrr, sigur Eyðun og leggur aft- urat, at eisini menniskjaliga vóru tey í eini støðu, sum sannliga kravdi sín mann ella kvinnu, fyri at halda eldhuganum uppi. - Vit hava framvegis ikki funnið olju í rakstrarverd- um nøgdum, so eyðvitað vóru tað løtur, har sjálvt tann mest ágrýtni mundi ivast í, um nakað nakrantíð fór at spyrjast burtúr øllum arbeiðinum, sum varð lagt í hvønn dag. Slíkt krevur nakrar menniskjaliga egin- leikar, sum tú ikki bara kanst taka sum eina sjálvfylgju. Eyðun Elttør er nú aftur í sínum gamla starvi á arbeiðseftirlitinum millum sínar gomlu starvsfelagað- ar, har hann trívist væl. Men hóast tað nú er liðið eitt ár síðani, hann fór úr sessinum sum oljumála- ráðharri, viðgongur hann, at tað framvegis kennist løgið og tómt ikki at vera við í hesum arbeiðinum longur. - Hetta var jú ikki bara eitt starv. Fyri meg var hetta ein heilt øðrvísi lívstílur, har arbeiðið fylti alt døgn- ið. Í dag tykist tað næstan veruleikafjart, eitt sindur sum at vakna úr einum dreymi – men spennandi var tað, eitt upplivilsi, eg avgjørt ikki vildi verið fyri uttan, sigur fyrrverandi oljumálaráðharrin at enda. Eyðun Eltør letur fyrstu loyvini til leiting í 2000 Eyðun á eini av mongu ferðum sínum sum oljumálaráðharri