týsdagur 12. oktober 1999síða 10

Nr. 193 - 12. oktober 1999 Er botnurin náddur? Ogvusliga orðavalið í politiska "tjakinum" seinastu 14 dagarnar hevur verið undir alt sómiligt mark - og er tyngjandi fyri politiska veðurlagið undan að- alorðaskiftinum um Hvítubók á tingi I einum hvørjum fólkaræð ligum landi her á okkara n, verður roknað vid, t ymsu politisku flokkarnir tava eitt aðalendamál í fel og tað er, at veita fólki viumstødur og men num besti lívskor. Osemjurnar | koma gum, hátt a bestan ur tí yvirordnaða end nun Her koma so su floksstevnuskráirnar É KI ð se i 5 e ing ung k g gs s arberð - K Cc Í g ðt tt 1gu = CIs gn, 5 hvíld hesu gong OIKL og er € eis ei yðugur demokratisku upp g St y lu ålitis k okkara ongantíð eiga g | e VI á tíð hildið, at eg búði í einum d um fólka venjum, men i fylgt politiska í blødunum 14 dagarnar, so eri at vast og tað í Og spyrji er t stórsti flokkur á tingi, Tjóð- veldisflokkurin, sum er far- in út um alt sømiligt mark. tað veri seg blaðviðmerk- ingar úr tingbélkinum, frå politiskum viðhaldsfólki og enntá leyp sjálvur landsstýr- ismaðurin í sjålvstyrismål- um persónliga, við niðrandi orðalagi, á eitt av egnu em- bætisfólkum sínum. og var tað honum til lítlan heiður! Fimta kolonna - hví nú tað? Tjóðveldismaðurin uttan tinggátt, Steinbjørn B. Jac- obsen, sum roynir at pynta seg við alskyns vøkrum titl- um: rithøvundur, fyrrver- andi háskúlastjóri, lærari o s. fr., smæðist ikki fyri at skíra allan javnaðarflokkin. sum hann er, fyri at vera eina "fimtu kolonnu", tí m a. Ole Stavad hevði verið á landsfundi javnaðarfloksins í Skopun og har greitt frá, hvussu langar skiftistíð, vit føroyingar kundu vænta okkum frá dønum aftaná eina folkaatkvødu til fyrr munar fyri fullveldi. Og tað var alt fyri eitt lagt út, sum ein hóttan, og tað sum verri var i móti føroyingum! Og so var bara at vera smartur og stempla okkum i javn a0artlokkinum fimtu MI = nska bjargað sum eina kolonnu", so var fullveldið Sambært donsk - føroysku orðabók na síðu 271 stendur soleið s: femte kolonne, í fluttar: felagsskapur, sum í hyggju at undirgrava landi til fyrimunar fyri fremmant land, sitat endad. Og so fer hesin sami maður og rættleiðir skila menninar Hera Mohr og Meinhard Andreasen, tí ein kann jú ikki lata alt fara aftur við borðinum, sum kemur frå Steinbirni , hóast alt. M.a. roynir hann í full um álvara at greiða almenn inginum frá í eftirfylgjandi bløðum, hver tað var, sum segði hesi orð á fyrsta sinni, um tað var Franco ella onk ur annar búrkroppur - akk urát, sum tað er tað avger andi í hesum máli. Nei, tú hevur stemplað ein stóran part av tínum landsmonnum sum landasvíkjarar, hvorki meiri ella minni! Eg sum trúði, at tú hevði ein farra av humanistiskari trå í tær - tú plagdi mangan, tann tíð ta var, at tosa um hvussu ræðuligur Oli Breckmann var í ringastu Dagblaðstíð- ini í 70 - 80-unum. Men tú ert ikki smittin frægari - hevur sett teg upp afturá 60 ára gamal við danskari pen- sjón ( 80% donsk, sambært fylgibindi 2 til Hvitub6k, síðu 218 - eg hopi, eg nái at fáa ein bita av pylsuni eis- ini!), og fremsta uppgåva tín hevur so verið at útneynt føroyingar í tåsundtali til 5. kolonnufólk - ja, skaldsliga flogið er høgt, tað må sigast Hetta er onki annað enn primitiv nationalisma, sum eggjar til tvistødu, í fólki okkara, og sum eg ikki helt fanst um okkara leiðir long- ur, men, enn er dagligur kostur í Kosovo og har um leiðir - og vit vita oll, hvat tann nationalisman hevur ført til! Og so fáa vit oll at vita, sum hava stuðlað hesi sosi aldemokratisku kós, at vit eru 5.kolonnufólk! Maka leyst! Henda politiska skip an, sum hevur megnað meir enn nøkur onnur, at skapt fjøldini mannsømandi kor hesi samfeløg, vid einum trygdarneti fyri hvønn ein stakan borgara úr vøggu í grøv, finnast bert her um okkar leiðir, har javnaðar- flokkarnir mestsum hava sitið við stjórnarvaldinum meginpartin av hest øldini Finnur frekur sum altíð Og nú taka so tingmenn floksins um endan og aftur er tað javnaðarflokkurin. ið stendur fyri skotum í ólukk- umát. Fyrstur er tað Finnur lelmsdal, løgtingsmaður, sum viðgerð sjónarmiðini ljá Stavad - og sjálvandi evur Jóannes Eidesgaard verið og teskað Stavad hetta við styttu skiftistíðini í oyr- - alt "bestilt" ar- beiði av landasvíkjarunum í Føroyum - hóast tað nú er komið undan kavi, aftaná setanarrødu Nyrups, at tað er eitt samt fólkating, sum stendur aftanfyri hesi sjón- armiðini um skiftistíðina, tí sum sagt verður har niðri frá, so kann onki danskt Fólkating lata pening úr statskassanum í eini 15 - 20 år til eitt annað sjålvstødugt land, sum eitur Føroyar - hetta er so væl skiljandi í míni verð, sum tvey og tvey eru fýra - politiska bakland- ið sigur stopp, um vit siga farvæl! Men í verðini hjá Finni, samgonguni og fólk- unum aftanfyri Hvítubók, var drúgva skiftistíðin ein megintreyt fyri, at vanligi borgarin í Føroyum ikki bleiv raktur av ógvusligum skerjingum, skattahækking- um v.m., men nú veruleikin tykist at blíva ein annar, ljóðar tað á Høgna Hoydal, landsstýrismanni, sum um að o.s.fr hetta als ongan týdning fer at hava, nú er tað knappliga bara gott! Satt at siga, hvat og hvørjum skal ein trúgva, er alt tann bera óvissa, og snaring til fyrimunar fyri fullveldinum? Og spæla tit kosnu menn og kvinnur samgongurnar við lív og lagnu føroyinga? Hevur handa flaggstongin uttan fyri ST-borgina í New York so nógv at týða, at vælferð føroyinga, og ikki minst persónliga frælsi,sum er alt- avgerandi fyri tann einstaka (samanber góð 60% hava valt reyða ES-passi0!), í lut- fall til eitt møguligt kom- andi tjóðarfrælsi, sum í besta tilfelli verður at líkna saman við eitt hampiligt gásafrælsi - skulu oll hesi rættindi og møguleikar ofi ast á fullveldisaltarinum? Neyðars Páll at sekka so djúpt! Hin næsti í rødini í útspill- ingarherferðini var Páll á Reynatúgvu, sum fór so langt at skýra javnaðarfólk quislingar at vera - hetta heiti,sum bleiv felagsheiti fyri landasvik um allan heim, ímyndað av nor- manninum Vidkun Quisling (sambært orðabókini: ein, ið gongur fíggindanum til handa, á blaðsíðu 896). Norðuri á okkara leiðum hevur ongantíð verið van- ligt at doypa dreingjabørn við Jesusnavninum - ikki tí, at vit norðbúgvar eru minni kristnir enn tey eru t.d. í Suðureuropa, har Jesus- navnið er púrasta vanligt, men heldur tí, at virðingin, tignin og kærleikin fyri navninum hevur verið so ómetaliga stór, at slíkt navn var ovboðið at bera hjá van- ligum dreingjabarni í hesum neyðar heimi. Sama er at siga um navnið quislingur, sjálvandi í mótsattari merk- ing. Hetta orðið er mett sum eitt tað ljótasta, tú kanst siga um eitt menniskja, og deyð- adómur er vísur um allan heim, um slíkt kann prógv- ast - og um hetta ikki var nógmikið, so blivu blóð- pengar eisini nevndir!! Men Páll hevur onga grund funn- ið enn at biðja orsaka orð- Rooting for the underdog Well with all they ve been getting, Atlan- tic Radio must be doing so ght. First we hear eir economic troub varp Føroyor the bad press ving the same bad press re cently, where were the po- liticians then? And as far as their financial problems, where would U.F. be with out the compulsory liste ners fee we all pay annually (satisfied or not)?; what if o e depende on ad rtis wW Í D their fees (seems to me they should get the bad press). Shame on you reporters and broadcasters, knocking down one of your own be- fore he even gets his feet firmly on the ground. Here you have a couple of entre- preneurs, up against a grant, the challenge of LÅ reaching the interests of the younger generation and you shoot them down… Yes, obviously their doing something right. Annette Gaardlykke Saltangará Johan Samuelsen heldur, at ógvusliga politiska orða- skifti seinastu tíðina er undir alt lágmark avalið - ikki slongt út í ein- um heitum tjaki, men væl umhugsað og niðurskrivað av einum løgtingsmanni, sum stýrir hesum landi í løt- uni! Og høvdu vit so havt hesa óhumskuna heima hjá okkum sjálvum, so var tað at liva við. Men gakk, fleiri av stóru avísunum í grann- alondum okkara hava sit- erað úr køstagardinum hei- man av Sandi og ógvast, hvussu hart leikar á i Før- oyum - á neyðara lands- menn... her nýtast ikki fleiri orð, vit orka ikki meir! Lykilin er hjá javnaðarflokkinum. Hóast hetta ódámliga orða- val tjóðveldismanna, sum ikki eigur heimarætt í Før- oyum - vit skulu jú liva saman í hesum landi bæði undan og eftir folkaatkvød- una, ikki so? So verður støðugt mælt til, eisini frå teirra síðu, hvussu neyðugt tað er, at vit fáa eina semju í fullveldisspurninginum, áðrenn farið verður til Dan- markar at samráðast. Og serliga, hvussu neyðugt tað er, at fáa júst javnaðarflokk- in við - øll eygu eru vend móti honum, væl vitandi, at undirtøkan á komandi fólk- aatkvøduni stendur og fellur við hvørja støðu javnaðar- flokkurin fer at taka til sam- ráðingarúrslitið, sum eg vóni og vænti, fer at liggja tætt upp at Sjálvstýrisupp- skoti javnaðarfloksins, tá avtornar - heilt einfalt, tí hetta uppskot fer at geva okkum alt tað sjálvbjargnið, sum vit ynskja, men har vit varðveita ríkisfelagsskapin. Og so kann hetta uppskotið savna breiðan politiskan og fólksligan meiriluta í fólki- num, og tað er alt avgerandi spurningurin, tá veljarin fær orðið á folkaatkvøduni! Eitt nýtt 1946 við klandri og stríði fóroysku flokkana millum, má ikki endurtaka seg - vit náa langt, um vit standa sum ein maður hes- aferð. Men fyrstu fetini á leiðini fram til hesa stóru loysn, liggja ikki í tápiligum briksli, men í neyðugari virðing fyri sjónarmiðunum hvor hjá øðrum, og vóni eg, at aðalorðaskiftið í minsta lagi fer at endurspegla hesa demokratisku grundreglu. Tórshavn 10. okt. - 1999 Johan Samuelsen Lesið eisini Sosialin á Internetinum WWW.SOsialurin.fo