týsdagur 18. januar 2005síða 37

Nr. 11 - 18. januar 2005 37 Fiskapakki fyri tingið til várs Bjørn Kalsø, lands- stýrismaður í fiski- vinnumálum, væntar, at eitt uppskot um sonevnda fiskapakkan verður liðugt viðgjørt og lagt fyri tingið, áðrenn komið verður langt út á várið FISKIVINNA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Landsstýrið hevur nú tveir sonevndar fiskapakkar at taka støðu til – sín egna og tann alternativa hjá vinn- uni. Á fundi á Hotel Føroyum fyrr í heyst legði Bjørn Kalsø, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, fram høvuðspunktini í einum fiskapakka, sum landsstýr- ið hevði gjørt. Á hesum fundi harmaðist landsstýr- ismaðurin um, at vinnan ikki var komin til eina semju um gongdar leiðir og tískil í størri mun kundi verða við til at seta ein nýggjan fiskamarknaðar- politikk út í kortið. Men uppundir ársenda var semjan, sum landsstýr- ismaðurin hevði eftirlýst, komin so langt, at Fiski- málaráðið kundi kalla til tíðindafundar. Umframt landsstýris- mannin, sum var vertur á fundinum, vóru umboð fyri Ráfiskakeyparafelagið, Rá- fiskaseljarafelagið og um- boð fyri Føroya Fiski- mannafelag við á hesum fundi, har ein undirskrivað semja frá hesum trimum feløgunum varð handað landsstýrismanninum. Hetta var við øðrum orð- um ein alternativur fiska- pakki til fiskapakkan hjá landsstýrismanninum. Ikki full semja Meðan ráfiskakeypararnir stóðu sum ein maður um hesa semju, var ikki full semja um fiskapakkan millum limirnar í ráfiska- seljarafelagnum. Felagið Línuskip og Meginfelag Útróðrarmanna tóku nevniliga ikki undir við øllum pørtum í tilmælinum. Bjørn Kalsø sigur, at formaðurin í ráfiskaselj- arafelagnum, Árni Joensen, hevði kunnað hann um, at full semja ikki var í felagn- um um tilmælið, og tí kom tað ikki óvart á hann, tá ið felagið Línuskip og Meg- infelag Útróðrarmanna gjørdu vart við sína støðu eftir, at tilmælið var handað og almannakunngjørt. Uppskot til várs – Ætlanin var, at lands- stýrið skuldi vera komið longri við viðgerðini av hesum máli fyri jól, men tað eydnaðist ikki. Nú hyggur umsitingin at mál- inum, og eg vænti, at komið verður ikki langt út á várið, áðrenn eitt uppskot verður lagt fyri tingið. Bjørn Kalsø vil tó ikki siga, um grundarlagið und- ir uppskotinum verður pakkin hjá landsstýrinum – ella tilmælið, sum feløgini í vinnuni hava latið lands- stýrismanninum. – Tað er ein misskiljing, tá ið sagt verður, at landsstýrið ætlar at lóggeva fisk upp á land til virkingar í Føroyum. Tað, sum landsstýrið í fyrsta lagi vil við uppskotinum, er at skapa eina meira javn- bjóðis kapping um fiskin í Føroyum, soleiðis at hann verður atkomiligur bæði hjá føroyskum og útlendskum keyparum, sigur landsstýris- maðurin í fiskivinnumálum. VINNUTILMÆLIð Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Tilmælið, sum Føroya Rá- fiskaseljarafelag, Føroya Fiskimannafelag og Føroya Ráfiskakeyparafelag lótu landsstýrismanninum, Bjørn Kalsø, í desember, er í 12 punktum. Haraftrat eru fimm punkt, sum feløgini halda, at myndugleikar og vinna miðvíst eiga at ar- beiða við til tess at menna kappingarførið í høvuðs- vinnuni. Í stuttum er tilmælið hjá vinnuni hetta: 1) Proformasølurnar skulu steðgast. 2) Allur fiskur, sum verður útfluttur óvirkaður úr Føroyum, skal av loyvis- havaranum (skipinum) bjóðast út um føroyska góðkenda uppboðssølu. Loyvt verður føroyingum og útlendingum at bjóða upp á fiskin. 3) Støddarflokking – umborð ella í landi – av í minsta lagi 50% av toski, hýsu, longu, brosmu, kongafiski, svartkalva og havtasku, bæði tá ið fiskur- in fer til virkingar í Føroy- um ella verður útfluttur óvirkaður. Royndartiðin byrjar 1. mars 2005 og varar í eitt ár. 4) Eftir royndartíðina verður mett um, hvørt støddarflokkingin hevur rokkið sínum endamáli – at fáa meira fisk til virkingar í Føroyum og at fáa ein hægri prís ella vinning. 5) Serstøður við eitt nú upsa, har einki veruligt boð kemur, kunnu loyva bein- leiðis landing uttanlands ella flutning beinleiðis úr Føroyum – uttan at ávirka loyvda hámarkið fyri land- ingum uttanlands. 6) Loyvt verður at landa uttanlands, tá ið virkini ikki kunnu keypa vegna frítíð og verkføll. Hetta ávirkar ikki hámarkið fyri landing- um uttanlands. 7) Fyri at tryggja virkjun- um javna tilgongd, bestu góðsku og skipunum besta prís, verða upplýsingar um øll viðkomandi veiðitøl samskipað av góðkendari uppboðssølu, sum sendir upplýsingarnar til allar áhugaðar fiskakeyparar. 8) Nýggjar reglur fyri uppgerð av fiskidøgum, sum eggja skipunum at gera styttri túrar. 9) Veiðifør, sum ikki eru partur av fiskidagaskipan- ini, koma undir allar áset- ingar, tó við nøkrum undantøkum. 10) Skip, sum eru í bein- leiðis veiði eftir fiskasløg- um, sum stinglaksi, langa- sporli, hávi, kikarafiski við meira, og sum fiskakeypar- ar ikki eru til í Føroyum, verða undantikin áseting- unum, tá ið nevndu fiska- sløg eru meira enn 50% av veiðini. Arbeitt verður við at menna virkingina á landi av hesum fiskasløgum. 11) Parturin, sum kann landast beinleiðis uttan- lands, verður 25% fyri hvørt triðingsár, Mótrokningin fyri landingar omanfyri hetta, verður sum nú við fiskidøgum fyri tey skip, sum eru í fiskidagaskipan- ini. Skip, sum ikki eru í fiskidagaskipanini, rinda eitt avgjald svarandi til í mesta lagi 30% av søluvirð- inum av tí nøgd, ið avreidd er ov nógv uttanlands í útrokningartíðarskeiðinum. 12) Ein nevnd metir um skipanina og skal vísa á trupulleikar og koma við uppskotum til loysnir. Myndugleikar og vinna eiga miðvíst at arbeiða við at menna kappingarførið í høvuðsvinnuni við at: 1) Menna logistikkin úr Føroyum til marknaðin, 2) Menna logistikkin innan- lendis í Føroyum, 3) Stuðla felags sølu og marknaðar- føringstiltøkum til frama fyri alla vinnuna, 4) Stuðla undir framleiðslu av alter- nativum fiskasløgum, so øll rávøran verður gagnnýtt á bestan hátt og 5) Stuðla vinnugransking innan veiði-, reiðskaps-og framleiðslutøkni. Teir stinga høvdini saman um fiskapakkan, Bjørn Kalsø og Herálvur Joensen Mynd: Vilmund Jacobsen Javnari tilgongd, betri góðska og bestu fiskaprísir Nýggjar reglur eiga at gerast fyri uppgerð av fiskidøgum, sum eggja skipunum at gera styttri túrar Mynd: Vilmund Jacobsen