leygardagur 23. oktober 1999síða 12

12 tíðindablaðið Kronikk: Nr. 202 - 23. oktober 1999 Hví byggja skip við studningi Kann fiskiflotin ikki koma undir somu treytir sum ein vanligur borgari ð í einum vir nutoli og so eiðis sleppir tú bíligari í skatti. Tað vil siga. at pen ingur átti at verið tøkur til at endurnýggja vinnutóli, tå hetta einaferð gerst gamalt, dýrt í rakstri og óeffektivt. Tað er altíð lætt at vera bakklókur og vit mugu ansa okkum ikki at válka okkum i eftirrationalisering. Hyggja vit eftir fittum parti av fiskiflotanum i dag, so hevur hesin verið til alla mina tid og eg eri 42 åra gamal. Stållinubåtarnir, sum til i setnast I blandast uppi Um eigararnir ikki høvdu ) so sjålvsøknir, og bara landið skal agt til síðis til seg sjålvar á konto í Sveits ella í fastar ognir í Føroyum, so hevði almennur studningur íkki komið uppá tal til endur- nýgging av fiskiflotanum Tad verður sagt, at ein og hvørt figgjarligt husarhald, lika mikið hvussu stór tað er, kann samametast við vanliga húsarhaldið. Ein storur ársrokniskapur er samansettur av túsundtals smærri, ein fyri hvorja Konto oO 1 g tí skuldu reglur at verið galdandi fyri eitt vinnut6l, sum fyri reið- inskapin hjá einum vanligur húsarhaldi Fá eini hjún byggja hus, so veitir peningastovnurin tigging upp til 90 prosent somu av keypsprisinum. Men tann, sum byggir husini veit, at stórri lut hann sjålv- ur eigur i keypsprisinum, tess lættari verdur at svara rentur og avdrøg og tess meira skuldi verid eftir av lønini at liva fyri. Tad sama átti at verið galdandi fyri skip. Meira eigarin setir í skipið, styttri tíð gongur til skipið gevur avlop. Uti í heimi er als ikki Ovanligt, at tu rindar eini 20-30 prosent av ti eitt vinn utól kostar beinanvegin og tá er munandi lættari at reka, enn føroysku olmuss uprojektini. sum akkuriåt hóra undan, líka mikið hvussu høgur prisurin er og hvussu nógv tey fiska Få tú keypir ein bil. so kann tú ikki rokna við, at um eini 10 ár, so kemur ein lóg um endurnýggjan av føroysku bilparkini. Bilurin minkar í virði fyri hvort ár og tú verður antin noyddur at leggja til síðis til ein nýggjan bil, ella taka tung lán. Hetta eru treytirnar. Vit fingu ein rimma! smekk í 1992. Fiskurin rimdi og at kalla alt okkara livigrundarlag var horvið eftir fáum mánaðum. Var vinnan rikin eftir grund- sjónarmiðunum fyri fríum marknaðarkreftum., so átti hon at staðið ímóti hesum bakkasti í eina tíð. Men vinnan var sjúk um hetta mundið. Sjálvbjargni var lammað av alskyns studn- ingsveitingum, sum tók eina og hverja ábyrgd frá eigaranum av vinnutóli- num. Tær annars so stoltu traditiønirnar, sum eyð- kenna kaptalistin, sjálv- bjargni, at standa á egnum beinum, vóru syndraðar at av eyðmýkjandi biddara- gongu í landskassan. Reið- arin var vorðin biddari og hugsaði meira um hvussu kundi roynast eftir almenn- um pengum, enn at vinnu- tólið, skipið kundi geva figgjarligt avkast við erlig- um sveitta og dygdargóðum søluarbeiði fyri fiskin úti í heimi. Flytingi av peningi innan vinnuna, afturbering av peningi úr landskassa num til skipini køvdi alt reiðiligt fyritaksemi. Skelkurin frá 1992 eigur at sita í okkum enn. Men tað ger hann tíverri ikki. Formaðurin í Reiðara- felagnum, Jákup S6lstein, hevur einki lært. Hann vil hava landskassan enn meira upp í endurnýggingina av fiskiflotanum, enn varliga uppskot javnaðarflokksins, sum átti at verið fullkomi- liga óneyuðugt, var skomm skabt í okkara vinnulívs- monnum. Vit eiga at venda studninginum bakið, eina- ferð med alla. Hava góðu fiskiårini seinastu árini og tann ovurhonds høgi fiski- prísur ikki givið avkast til nyiløgur til nýggj fiskifør, so hava reidararnir dumpa i fakinum, at reka skip. Og tå tå dumpar, so eigur tú at fara upp aftur til próvtóku ella at gevast. Imeðan, so eiga vit enn fiskifør, sum lættliga kunnu fiska allan tann fiskin, sum okkum er loyvt at fiska und- ir Føroyum og væl meira enn tað. Lad gá, tað vantar kanska onkur leðursofa á brúnni og í salongunum, men skipini eru livilig og tey kunnu brúkast nøkur ár afturat. Jústinus Eidesgaard Vetrarhárið á skeiði ftorvitniistigt Fríðkuni í gt frisørskeid í SMS í Havn yl warnir = høvdu fingið vitjan úr Sveríki - og frisørstyl VCNSKI sturit Joha Niemi, sum iðir fyri Matrix. Hann synd: starvsfeløgunum i Fríðkuni tað m jasta harmótan utt sum verður Umboðið hjá Matrix hev ur verið á ymsum messum kring heimin - og herfyri var hann á messu í London g í Kina. Hetta vikuskiftið hava skeið fyri 250 svenskum og norskum hárftríðkanarfólkum Fríðkuni Á skeiðnum í } kuskifti vóru mill 25 og 30 føroysk hár Jkanarfólk. sum vórðu klippDa permanenta anda skeiðnum við Sosialin Sunnudagin sluppu før yysku hárfríðkanarfólkini at royna síni kynstur - og lata tey sera væl at væleydnaða skeiðnun Myndirnar sýna mótan í vetur