týsdagur 26. oktober 1999síða 10

10 tíðindablaðið Nr. 203 - 26. oktober 1999 Høgni Hoydal við útlendskar oljustjórar: Skulu klára ok við ella uttan olju -Men í einum komandi royndarboringarumfari og møguligari oljuvinnu eigur tað at standa ollum oljufelógum greitt: At tey verða ikki bert partur í at byggja eina oljuvinnu. Tey verða partur í at byggja eina sjálvstóðuga tjóð — eina lítla, men sterka tjóð, sum vil taka sína ábyrgd í heiminum. 1] p- (RA UT q andi ættarliðum. 1nan John Williams d Wood Texaco frá Conoco og Dan frå Murphey Teir møttu umboðum fyri Ol 7 málastýrið og hittu teir eisini Høgna Hoydal, lands stýrismann við ein døgurda Eyðun Elltør, oljumálaráð- harri var burturstæddur, og vildu útlendsku oljustjór arnir fegnir hitta annað um- boð fyri landsstýrið fyri m.a. at verða kunnað um politisku gongdina í Føroy- um Få Sosialurin eftir al- mennu vitjanina hitti um boðini fyri tey tr oljufel- LYTI ICY øgini var hýrurin góður Vit hava havt ein sera góðan fund við fólk frå Oljumála- stýrinum. Tað er okkara 191, at tað gongur væl føroysku myndugleik eggja seinastu V teir hevur tað nógv at siga, hvussu treytirnar verða. Eis ini John Williams frá Co er spentur um, hvussu treytirnar verða. Hann metir Føroyaøkid áhugavert, ikki minst nú tá rættiliga noco Conoco er virkið í bretskum og har hevur vunnið sær bæði vitan og royndir. Sjálvur heldur hann eis- ini, at hetta verður ein spennandi útviklingur fyri eitt lítið land sum Føroyar Tað hevur eisini verið sera áhuga ert at tosa við lands- stýrismannin í sjálvstýris- málum um tey politisku málini, sum arbeitt verður við. Eisini umboðið fyri Murphey dámar væl í Før- oyum. David Wood kemur beinleiðis úr New Orleans til Føroya. Hann er ein av oddamonnunum í Murphey Oil, sum sær stórar møgu- leikar á Atlantsmótinum. Vit vóna, at úrslitini við Føroyar verða eins góð og tey í Norðsjónum. Vit síggja ti fram til 1. útbjóðing. Eis- ini hann heldur tað hevur verið áhugavert at tosa við landsstýrismannin, sum sær positivt uppá framtíðina. Samanumtikið eru tey try umboðini væl nøgd við teirra fyrstu vitjan í Før- oyum Hóast Texaco bólkurin er 1 ORI. XX teir vóna at hava ein til ta tíð. Hvat vidvikur roynd unum hjá Greenpeace at steðga allari oljuleiting á Atlantsmótinum so siga umboðini fyri tey trý olju feløgini, at tað enn er ov tíðliga at siga nakað, hvat fer at henda, nú Greenpeace og bretska stjórnin hava verið í Hægsta Rætti í Lon don við málinum. Tað er óvíst, hverjar - um nakrar avleiðingar tað fer at fáa fyri Føroyar, um Greenpeace fær viðhald í rættinum - og um t.d. Greenpeace eftir tað fer at fyritaka sær nakað í føroyskum øki. Høgni Hoydal kunnadi um fullveldisgongd Nú tað ikki eydnaðist um- boðum fyri Texaco-bólkin at hitta landsstýrismannin í oljumálum høvdu tey ynski um at hitta landsstýris- mannin í sjálvstýrismálum. Eftir fundin teirra millum spurdu vit Høgna Hoydal, hvat teir høvdu tosað um. -Eg greiddi frå um mítt målsøki, nevniliga ætlan landsstyrisins um at skipa Føroyar sum eitt land vid fullveldi.Høvudsdentur varð lagdur á, hvørji enda- málini eru fyri at fáa evsta vald og ábyrgd av landi- num. Lyklaorðini í gongdini bilitetur og fleksibilitetu 1 1 aÐYrgd, Høgni Hoydal sigur víð- ari, at hann legði dent á, at høvudsfortreytin fyri, at Føroyar kunnu taka av teimum stóru avbjóðingum, sum eru í komandi old, er, at vit hava fulla ábyrgd av landinum og fult ræði á okkara viðurskiftum við umheimin. -Okkara mentan, okkara bústaðarmynstur og okkara sosiala trygd má tryggjast við at hava fulla búskap- arliga og politiska ábyrgd av landinum. Annars kunnu avbjóðingar sum møgulig oljuvinna, nýggj vinnulívs- menning og at tryggja somu møguleikar og vælferðar- tilboð til allar borgarar, gerast Ogjørlig at hava ræði á. Landssstýrismaðurin greiddi eisini frá, hvussu politiska gongdin og bú- skapargongdin hevði verið gjøgnum hesa øldina. Har sambandið millum politikk og búskap hevði verið merkt av stórum óstabiliteti. Har vit ikki hava verið í eini stóðu, har signal frá altjóða heiminum hava rinið við. Har vit eftir heimastýrið, stóðugt hava brúkt meira enn vit framleiða og at vit í 80'unum harafturat læntu okkum á ørmundarhus, við ræðuligum sosialum og ligum avleiðing mentanari Og sum vil tryggja at tey størstu virðini: okkara mál, okkara mentan, okkara bústaðarmynstur, samhaldsfesti og alt tað, sum undanfarin ættarlið hava bygt upp, skulu menna seg í kom- tess at tryggja, at øll politisk orka kann brúkast at brynja okkum til avbjóðingarnar, heldur enn at skeldast um, hvor skal gjalda ella at tosa um, hvussu lítið vit megna. Vansar og styrki Nú oljumál hoyra undir oðr- um landsstýrismanni hevur landsstýrismaðurin í sjálv- stýrismálum ikki oftani havt høvi til at hitta umboð fyri útlendsk oljufeløg og at kunna greiða frá tí poli- tikki, ið samgongan stendur fyri eitt nú mótvegis um- heiminum. Nú hann fekk hetta høvid að var tað tí eisini náttúrligt hjá landsstýrismanninum at lýsa bæði vansar og styrkina í eini lítlari tjóð sum tí før- oysku. -At tað er stutt milllum allar partarnar í samfelagn- um kann sjálvsagt skapa trupulleikar og gera tað verri at skilja sundur millum persónlig og heildaráhuga- mál. Men tað kann hinvegin brúkast sum ein øgilig styrki. At allir borgarar í veruleikanum eru við í teimum stóru avgerðunum og kunnu skoða igjøgnum tær avgerðir, ið verða tiknar. At einhvør føroyingur kann fara inn til løgmann ella hitta hann á Leirvíkskei er ein øgilig styrki fyri fólka Høgni Hoydal, landsstýr ismadur saman vid um boðum fyri Texaxo, Conoco og Murphey og Oljumálastýrið. eisini verða ein styrki. Tað gevur møguleika fyri fleksi biliteti. Og um fleksibili tetur verður brúktur rætt, so kann hann júst skapa sta bilitet. Tað krevur bert greiðar linjur og greiðar av talur, ið kunnu viðgerast i almenninginum. Høgni Hoydal greiddi eisini oljuumboðunum frá. at á øllum teimum økjum, har vit hava tikið ábyrgd, hevur tað elvt til menning og progv um, at vit klára okkum framúr væl í altjóða hopi: -Eg visti til okkara fiskiveiði- og samstarvsav talur við onnur lond og ikki minst undirgrundina og fyrireikingar til oljuvinnu Vísti í hesum sambandi eis- int á týdningin av umhvørv inum og at spurningurin um náttúru- og umhvørvisvernd ikki er eitt val hjá føroy ingum. Tað er ein treyt fyri at yvirliva búskaparliga og mentanarliga. Vísti á, at tað livandi tilfeingi, sum kann endurnýggjast menniskjalig virðir, royndir og vitan og djóra- og plantulív — er tað sum okk- ara framtíð skal byggja á. Í hesum sambandi varð eisini nevnt, at føroyingar í hesi øldini gjógnum útróður og fjarfiskiskap hava verið undangongufólk í at troyta virðir og tilfeingi um alt norðuratlannshav, og at royndirnar og kunnleikin hjá okkara fólki, er eitt gott grundarlag fyri at taka ímóti avbjóðingunum í framtíð- ini. Oljuinntøkur og blokkur Tosad varð eisini um spurn- ingin hvørt møguligar olju- inntøkur ikki kundi gerast ein nýggjur ”blokkstudul”, ið avlagar restina av vinnuni og búskaparligu javnvágina vísti landsstýrismaðurin á búskapargrunnin, sum er umrøddur í Hvítubók og at bæði alllir politiskir flokkar helst eru samdir um, at tað ræður um at tryggja stabili- tet og virðir fyri komandi ættarlið. At enda í frágreiðing síni fyri oljustjórunum greiddi Høgni Hoydal frå, at lands- stýrið ikki í síni sjålvstyris- gongd byggir á dreymir um stórar oljuinntøkur. -Vit skulu klára okkum sjålvi við ella uttan olju og klára okkum væl. Men í ein- um komandi royndarbor- ingarumfari og møguligari oljuvinnu eigur tað at standa øllum oljufeløgum greitt: At tey verða ikki bert partur í at byggja eina oljuvinnu. Tey verða partur í at byggja eina sjålvstøduga tjóð — eina lítla, men sterka tj60, sum vil taka sína ábyrgd í heiminum. Og sum vil tryggja at tey størstu virðini okkara mál, okkara mentan, okkara bústaðar- mynstur, okkara samhalds f festi og alt tað, sum undan farin ættarlid hava bygt upy 'nna seg í komand