týsdagur 9. november 1999síða 10

10 tíðindablaðið Oljuleitingin á landsstýrisborð Fríggjadagin lat stjórin í Oljumálastýrinum landsstýris- manninum í oljumálum endaliga útkastið til oljuleiting vid Føroyar. Eyðun Elttør hevur síðani latið tað víðari til landsstýrismenninar. 1. útbjóðing kemur helst fyri tingið í seinnu helvt av hesum mánaðinum. JAN MULLER tan ec orðið h Frigg Eyðun Elttø tkastið S > K ) få sul evil I æð tev ok S SK Oast I 0 Otjumálastyr inum lagt eitt ovurstórt ar beiði í at fáa útkastið liðugt Herálvur Joensen heldur talan er um eitt væl úr hond um greitt arbeiði og vónar hann, at málið nú fer at fáa eina sakliga og seriðsa við gerð bæði í landssstýrinum og á løgtingi. Nú hann hevur latið tilfarið víðari, liggur málið í hondunum á landsstýrismanninum í olju málum. Og hann hevur eisini borið skjótt at og latið tilfarið víðari til landsstýris menninar, nu hvør i sinum lagi gjøgnumganga tað. Eyðun Elttør heldur tað er skeivt av sær at siga nak- að itøkiligt um, hvat stendur tilfarinum. Fyrst mugu landsstýrismenn og umboð fyri flokkarnar á tingi sum sleppa at lesa tað. Sosialurin skilur, at æt- lanin er at fáa málið fyri á landsstýrisfundi annan mánadag. Men her er tó eitt men. Og tað eru fundirnir, sum eru í Norðurlandaráðn- um alla vikuna. Fleiri av landsstyrismonnunum eru ti ikki heima. Um hetta fer at seinka viðgerðina er enn ilt at siga, men miðjað verður so móti at fáa 1. útbjóðing í tingid um ikki so langa tíð. Helst í seinnu helvt av hes- um mánaðinum Eyðun Elttør, landsdstýrismaður í oljumálum, sum nú hevur latið starvsfelagarnar í Tinganesi útkast til 1. útbjóðing Nr. 213 - 9. NOVEMBER 1999 Hægsti Rættur í London gevur Greenpeace viðhald: Oljuleiting í bretskum oki útsett í óvissa tið rar einsam FØroVvu undir útbjóðing í tí stóra Hvíta økinum millum Før yyar og Hetland fyrst í kom- wrætti i London kann iliga forða fyri, at kann fara aveerð í stjórnin undir ta annars nógv eftir- spurdu 19. útbjóðing vestan fyr Hetland Tad er umhvørvisfelags- skapurin Greenpeace, sum liggur í buktini. Felagsskap- urin, sum fleiri ferðir hevur roynt at forða fyri nýggjari oljuleiting á Atlantsmóti- num, te. er alt økid millum Føroyar og Hetland, hevur fingið viðhald í klagum sín- um móti tørvandi umhvørv- ispolitikkinum hjá bretsku stjórnini á Atlantsmótinum Tað var herfyri, at Green- peace bað um loyvi at fáa eina hoyring í Hægstarætti im tað nógv umrødda ES- umhvervisdirektivið. Sam- bart hesum direktivi skulu ávísar treytir lúkast til verju av bæði hvali, fugli, koral- rivum og., áðrenn loyvi kunnu gevast til oljuleiting. Bretska stjórnin førdi fram í rættinum, at hetta direktiv gongur bert út til 12 fjórð- ingar, meðan Greenpeace hevur ført fram, at tað gong ur heilt út á 200 fjórðingar Tað merkir, heilt út til før- oyska markið. Rætturin hevur nú givið Greenpeace viðhald, og hetta merkir, at felagsskap- urin nú kann taka upp sjálvt málið í rættinum. Tað kann taka sína tíð, og fleiri keldur vilja vera við, at soleingi málið koyrir sum rættarmál, kann nýggj oljuleiting ikki takast upp í bretskum øki á Atlantsmótinum. Við oðr- um orðum sleppa oljufel- øgini ikki í gongd at bora eftir olju í tí nógv eftir- spurda Hvíta økinum. Tað eru tey, sum halda, at orsøkin til at bretska stjórn- in loksins vildi ganga við til eina semju við føroyingar um markið var nettupp tann, at oljuídnaðurin strongdi so nógv á at sleppa út í Hvíta økid at bora eftir olju og gasst | Nú tykjast hesar vónirnar brostnar, í hvussu er eina tíð. Umboðsmaðurin fyri Greenpeace Peter Melsheft sigur við Press and Journal, at avgerðin hjá rættinum er ein stórsigur fyri hval, del- finir og koralriv Dómarin í Hægstarætti sigur í avgerð síni, at kom- andi útbjóðing til olju- og gassleiting á Atlantsmótin- um geografiskt kemur undir økid, sum ES Habitat dir- ektivið fevnir um, og at stjórnin má taka hædd fyri hesum direktivi, áðrenn hon letur nýggj leitiloyvi. Dóm- arin sigur m.a. „The Secre- tary of State cannot lawfully decide whether to grant licences in the 19th round of offshore licensing, with- out first considering the provisions of the Habitats Directive“. Fleiri oljufeløg hava stuðlað stjórnini ímóti kær- uni frå Greenpeace. Tey eru sambart skotskum bløðum Texaco, Esso, Marathon Oil, Mobil, Enterprise, Co- noco, Statoil, Phillips, Elf og British Gas. Keldur siga, at bretska stjórnin hevur møguleika at kæra avgerðina men hetta fer eisini at taka tíð. Hin- vegin halda eygleiðarar ikki, at avgerðin fer at fáa nakra negativa avleiðing sum so, ti hon førkar ikki verandi loyvi til leiting, men ta komandi 19. runduna. Men tað er greitt, at fyri mong oljufeløg, sum hava bidad spent eftir hesi rundu og ikki minst fyri stjórnina, sum leggur stóran dent á at fáa oljufeleøgini at halda fram við at gera iløgur í leiting á bretskum øki, man avgerðin hjá rættinum kennast svár. Alex Kemp, búskapar- frødingur og oljuserfrøding- ur við lærda háskúlan i Aberdeen sigur vid Press and Journal, at hann er bangin fyri, at avgerðin kann seinka útviklinginum á Atlantsmótinum, júst nú bretski oljuídnaðurin er í eini álvarssamari stóðu. DTI, sum er bretska handils- og ídnaðarmálaráð- ið og tað sum stendur fyri oljuloyvum, sigur, at av- gerðin fer ikki at fáa serliga ávirkan á oljuleiting í bret- ska partinum av Atlants- mótinum. Tað er greitt, at oljuídn- aðurin í Bretlandi er ikki serliga fegin um avgerðina. Sambart heimasíðuni hjá BBC er John Wils, sum er stjóri í UK Offshore Opera- tors Association, vónsvikin av, at hetta málið ikki er loyst. -Tað skapar ótrygg- leika, sum kann hava við sær, at leitivirksemið verður seinkað og somuleiðis iløg- ur á Atlantsmótinum. Hann fer so langt sum at siga, at fara altjóða oljufelggini at útseta sína íløgur kann tað avgjørt fáa avleiðingar fyri bretska búskapin, og ikki minst fyri økini í Skotlandi, og her m.a. skapa arbeiðs- loysi. -Vit mugu tí rudda upp í hesum sum skjótast sigur John Wils við BBC. Sosialurin skilur annars, at tað kann koma at gerast dýrari hjá oljufeløgunum, tá hesi í framtíðini skulu søkja um leitiloyvi, um bretska stjórnin nú skal til at laga seg eftir nýggjum og meira krevjandi umhvørviskrøv- um. Setir krøv til føroyingar Vit hava biðið Eyðun Elttør, landsstýrismann í bæði olju- og umhvørvismålum um eina viðmerking til tíð- indini. Hann sigur, at hetta Greenpeace roynir at forða fyri nýggjari oljuleiting á Atlants- mótinum. Tað sýnist í løtuni at ganga betri i rættinum enn til havs vísir bert, hvussu týdningar- mikið tað eisini er hjá okk- um føroyingum at fyrihalda okkum yvirfyri umhvørv- inum. -Tad er so eisini nakað, sum vit taka í størsta álvara, nú tá oljufeløgini skulu undir at leita. Um so er at Greenpeace fer at seta forðingar í vegin fyri leiting her hjá okkum, hvørja viðmerking hevur landsstýrismaðurin? -Eg endurtaki - vit pri- oritera umhvørvid høgt og ikki minst nú ein oljuleiting fer í gongd. Annað havi eg ikki at siga nú.