fríggjadagur 29. oktober 1999síða 7

Nr. 206 - 29. oktober 1999 tíðindablaðið S0S82/un Klára ikki at gjalda dagpeningin Sambært formanninum í Føroya Arbeidsgevarafelag klárar privata vinnan als ikki at rinda starvsfólkunum sjúkradagpening. Hann heldur hetta vera stein oman á byrðu eftir lónarhækkanina JOHN JOHANNESSEN — Eg eri púra samdur við Ingeborg Vinther og Karl Johansen. Tað almenna má gjalda sjúkradagpeningin. Boðini frá Vilhelm M. Jo- hannesen, formanni í Før- oya Arbeiðsgevarafelag, eru greið. Hann heldur tað als ikki bera til at koma við ein- ari skipan, har arbeidsgev- arin rindar dagpening fyri fyrstu sjúkradagarnar hjá starvsfólkunum. Formaðurin í Arbeiðs- gevarafelagnum vísir á, at hetta beinleiðis er kapping- aravlagandi fyri føroyskt vinnuliv. Lønirnar eru vorð- nar so mikið høgar eftir lønarhækkingina fyrr í ár, at tað er um reppið, at vinnulívið klárar seg. Tískil krevur tað príshækkan á framleiddu vørunum, um vinnulívið skal gjalda sjúkradagpening, og hetta er kappingaravlagandi. Lata einki uttan at fáa — Eg eri púra samdur við tí, Karl Johansen segði við Sosialin seinasta leygardag. Arbeiðsgevarar lata einki uttan at fáa nakað afturfyri. Tað ber nevniliga ikki til hjá okkum at lata meira, enn vit higartil hava gjørt. Men vit hava sanniliga roynt at latið, tá møguleikar hava verið fyri tí, sigur Vilhelm M. Jo- hannesen og sipar til lønar- hækkingina fyrr í år, har tað eftir hansara tykki varð latið ov nógv. Vilhelm M. Johannesen er sannførdur um, at dag- peningaskipanin eigur at vera almenn. Og hesa niður- støðu heldur hann eisini, at arbeiðsbólkurin hjá lands- styrinum, sum í løtuni ar- beiðir dagpeningaskipanini, fer at koma til. — Eg rokni við, at arbeiðs- bólkurin roknar út, hvørjar avleiðingar tað fær, um ar- beiðsgevararnir skulu gjalda dagpeningaskipanin. Og eg rokni somuleiðis við, at myndugleikarnir fara at taka ábyrgd av hesum út- rokningum. Formaðurin i Føroya Ar- beidsgevarafelag stadfestir at enda, at arbeiðsgevararnir hava nógv at heinta inn aft- ur síðani lønarhækkingina í vár, og tí er hann púra samd- ur við formonnunum í ar- beidarafeløgunum. — Dagpeningaskipanin eigur at vera almenn. Vilhelm Johannesen, formadur i Føroya Arbeidsgevararfelag > Skipanin má hava greiðar linjur Páll á Reynatúgvu, løgtingslimur, heldur tað vera neyðugt, at dagpeningaskipanin er ein arbeiðsmarknaðarspuringur. Hetta, heldur hann, tryggjar greiðar linjur i skipanini JOHN JOHANNESSEN — Tað er avgjørt arbeiðs- gevarin, ið eigur at rinda sjúkradagpeningin teir fyrstu dagarnar. Dagpen- ingaskipanin skal vera ein vunnin rættur, og løgtingið hevur ikki skyldu at vera við í leikinum at vinna hesi rættindi. Páll á Reynatúgvu ásann- ar, at tað í løtuni er ein 6- javni millum alment lønt og timalønt, av tí at alment lønt nu fåa dagpening frå fyrsta sjukradegi, meðan timalønt ikki fåa dagpening fyrr enn triðja sjúkradag. Men hann er tó sannførdur um, at tað ikki er politiski myndug- leikin, ið eigur at javna hendan ójavna. — Talan er um ein arbeiðs- marknaðarspurning, og eiga partarnir á arbeiðsmarknað- inum at samráða seg til eina loysn í hesum máli. Og koma partarnir við einari rímuligari loysn, eri eg ikki í iva um, at løgtingid er sinnað at broyta lógina um dagpeningaskipanina til frama fyri loysn teirra. Vanligt í granna- londunum Páll á Reynatúgvu vísir á, at tað er púra vanligt í grannalondunum, at ar- beiðsgevararnir rinda sjúkr- adagpeningin teir fyrstu dagarnar. Hann vísir á, at skipanirnar eru ymiskar, og rinda = arbeidsgevararnir heilt frá einum upp í sekstan sjúkradagar, áðrenn talan verður um sosialmál, ið myndugleikarnir skulu taka sær av. Formaðurin í trivnaðar- nevndini greiðir frá, at skip- anirnar í grannalondunum vanliga eru soleiðis háttað- ar, at arbeiðsgevararnir rinda pening til eina trygg- ing ella ein grunn, ið síðani rindar sjúkradagpeningin. Hetta heldur hann, gevur arbeiðsgevarunum, og ser- liga teimum smáu arbeiðs- gevarunum rímiligar sømd- ir. Tað verður nevniliga ikki so tungt hjá arbeiðsgevaru- num at rinda sjúkradagpen- ing, tá hann regluliga verður goldin í ein grunn ella eina trygging. Páll á Reynatúgvu vísir á, at um eitt lítið virki, har kanska bert fimm fólk starv- ast, verður rakt av sjúku, og trý fólk verða burtur frá ar- beiði. So verður hetta ikki so ógvuliga tungt fyri virk- ið. Tí virkið hevur nevniliga tryggjað seg við at rinda til tryggingina ella grunnin, og hevur tað eins stóra mongd av peningi at taka av í trygg- ingini, sum tey stóru virkini. Vit spurdu Páll, hví tað ikki bar til at taka undir við uppskotinum frá andstøduni fyri at sleppa av vid ójavnan á arbeiðsmarknaðinum og síðani koma við einum broytingaruppskoti um, at arbeiðsgevararnir = skulu rinda seinni. — Tað var rætt og slætt tí, at tað ofta er torført at sleppa av aftur við almennar uppgávur. Virkar sum bremsa Páll á Reynatúgvu vil ikki síga, at dagpeningaskipanin verdur misnytt, um tad al- menna rindar hana. Men hann vísir á, at tað ikki er nøkur loyna, at almennar skipanir ofta vinda meira og meira uppá seg. Verður talan um eina skipan, har arbeiðsgevarin Páll á Reynatúgvu, løgingsmadur rindar sjúkradagpeningin, heldur hann, at hetta kann virka sum ein bremsa fyri, at skipanin verður í so nógv brúkt. Páll á Reynatúgvu vísir tó staðiliga á, at hann ikki vil ákæra fólk fyri at misnýta almennar skipanir. — Eg haldi ikki, at ar- beiðsgevararnir skulu spæla sokalladan »big brother< móti = arbeidstakarunum, men eg rokni við, at teir klára at skerpa nýtsluna av skipanini eitt vet. Landið ikki taka bóltin Páll á Reynatúgvu sigur at enda, at hann vónar, at part- arnir á arbeiðsmarknaði- num koma til eina skilagóða semju um dagpeningaskip- anina. Hann vísir samstund- is á, at ein arbeiðsbólkurin, settur av landsstýrinum, har bæði arbeiðsgevarar og ar- beiðstakarar eru umboðaðir, í løtuni arbeiðir við måli- num. Men løgtingid skal ikki blanda seg. — Vit skulu bóltin burtur frá hinum og so sjálvir skjóta málið, sigur ikki taka hann. við foroyskum og enskum dansi Til matna: Ræst kjøt og súpan Norðurstreymoyar dansifelag og KALLAR luttaka KOSTNAÐUR fyri tiltakið: kr. 250,-