leygardagur 30. oktober 1999síða 4

ge = * Í; s I Ein skift FOgH | Krúnborg men Aki BERTHOLDSEN Eitt av kendastu nótaskip- unum i Føroyum, endar nú sínar dagar í Noregi Fad er gamla Krún- | borg, hjá Ejleri Jacobsen | í Havn, sum nú er seld til | Noregs Ella seld er so nógv Ti tað er norska skipa- | smiðjan, sum hevur bygt nýggju Krúnborg, sum nú yvirtekur gomlu Krún- | borg. | Hinvegin kemur nyggja | Krúnberg til Føroya-i | komandu viku. Gamla Krúnborg er til fiskskap undir Noregi, og | hon kemur so ikki heim aftur. Ejler Jacobsen sigur, at tá ið såttmålin um nýggju Krúnborg varð gjørdur, i Í i H Í | Meginfelag Út- róðrarmanna verður við í eini samgongu ímill- um útróðrar- menn í øllum Norðuratlants- havi. Aki BERTHOLDSEN --Utróðrarmenn í Norður- atlantshavi skulu tryggj- ast rættindi til at kunna vinna til lívsins uppihald av fiskigrunnunum. Hetta er eitt av enda- málinum, sum ein nygg altjóða samgonga skal hava. Talan er um eina sam- gongu ímillum útróðrar- menn í Norðuratlants- havi. Men tað er eisini ætlanin at fáa onnur á- hugamál í strandasamfel- øgum, har útróðurin hev- ur samfelagsligan týdn- ing, umframt umboð fyri vágbingar framvið at keypa | tað miseydnaðist | varð tað avtalað, at skipa- smiðjan skuldi taka gomlu Krúnborg, sum ein part av figgingini, um tað ikki eydnadist at selja hana áðrenn. Síðani hevur verið | roynt at selja gomlu Krúnborg, men til fánýtis. Eitt nú lógu Jákup Ol- sen í Vági og aðrir eitt | skifti framvið, teir eiga Saksaberg frammanund- an. Men eisini tað mis- eydnaðist so nú endar bát- urin í Noregi. Krúnborg er bygd í Ulsteinsvík í 1973, men hon var longd í 1984 Hóast hon er gomul, er hon í sera góðum standi, sigur reiðarin, tí har er nógv nýtt umborð, eitt nú kraftblokkur og hjálpi- motorar. Útróðrarmenn u feløg hjá teimum, sum ar- beiða í fiskiídnaðinum, við Talan er um eina sam- gongu fyri alt Norðuratl- antshav, tvs, Noreg, Føroy- ar, Ísland, Ný Fundland, Grønland eysturstrond Kan- ada og eysturstrond USA. Tað er Arthur Bogason, formaður í Landsfelag Smá- bátaeigaranna, sum hevur tikið stig til samgonguna. Og nú er komið so langt, at tað er klárt at halda tann fyrsta fundin. Hann verður í Reykjavík og tá skulu fyri- reikingarnar til stovnandi aðalfundurin gerast. A fundinum skal ein nevnd og ein fyribils skriv- ari veljast, sum skulu fyri- reika sjálvan stovnandi aðalfundin. Eftir uppskoti hjá Arthur Bogasyni, skal endamálið við hesi samgonguni, sum nevnt, verða, at arbeiða fyri at tryggja rættindini hjá út- róðrarmonnum til at vinna til lívsins uppihald úr sjón- um. Men endamálið skal eis- ini verða at røkja áhuga- málini hjá strandalondum í Á línubátinum Kvikk úr Klaksvík fýlast teir á, at teir skulu verða noyddir at keypa kvotu frá bátum, sum fáa íslands- KV Klaksvík er nú farin sein asta túrin undir Ísland í ár Men í seinastuni hevur lítið verið fiskað, tí tað hey ur viðrað út av lagi illa Teir eiga 66 tons eftir undir Íslandi, men av teim um hava teir verið noyddir et keypt 30 tons Høvdu vit ikki havt keypt tey 30 tonsini, hevå tað ikki IOYSI seg at tarið yvir, sigur skiparin, Hans Oluf Johannesen Tilsamans fekk Kvikk eina kvotu uppá 216,2 tons undir Íslandi Teir hava sostatt fingið góð 180 tons undir Íslandi í ár. Skiparin sigur, at tað hev- ur ikki verið so nógv at fáa undir Íslandi í ár, sum onk- untíð fyrr Men teir fýlast eitt sindur á, hvussu Íslandskvotan verður býtt. Serliga fýlast teir á, at bátar fáa Íslandsloyvi ár um ár, hóast teir at kalla ongan- tíð brúka kvotuna, ella í hvussu so er, bara brúka ein lítlan part av henni. p i nor — Tað kann verða ein stór styrki hjå okkum at koma uppí eina stóra, norðuratl- antiska samgongu, heldur Chris Jan Michelsen, formaður í Meginfelag Utróðrarmanna Norðuratlantshavi yvirhøv- ur og til at allýsa rættindini Hans Oluf Johannesen, tað ikki loyst seg í Og skiparin á Kvikk held- ir, at tað er skeivt, at teir, sum brúka kvotuna, so skulu vera noyddir at keypa íslandskvotu frá teimum sum ár um ár bara brúka tær til at selja Tí tað er bara eitt dýrk- andi millumlið hjá okkum, sigur hann Hann sigur, at eru tað ikki bátar, sum keypa íslands- kvotuna frá teimum, sum ikki brúka hana, so liggur kvotan ófiskað Og tað heldur hann kann vera ein „farligur sportur“ mótvegis íslendingum Eg veit ikki hvussu hug- aðir íslendingar eru at lata okkum kvotu fyri onki, sum vit so skulu brúka til at selja ímillum okkum. Hann vísir eisini á, at ís- lendskir fiskimenn halda seg fáa ov lítla kvotu sum er, og nógvir teirra eru tí skipari "Nr.'207-'30. oktober 1999 á Kvikk, sigur, at hovdu teir ikki havt keypt 30 tons, hevd t farið avstað aftur. Hetta er fjórði túrurin hjá Kvikk undir Íslandi ímóti, at føroyingar fáa kvotu undir Íslandi. Verður so tann føroyska kvotan ikki so frægt sum uppfiskað, gevur tað teim- um, sum eru ímóti at vit fáa kvotu, óneyðuga góð kort á hondina — Ti hvat skulu foroyingar gera kvotu, sum vit ikki brúka. Hann leggur tó afturat, at áhugin fyri íslandskvotuni er eitt sindur tengd at fiski- skapinum undir Føroyum Tá ið fiskiskapurin undir Føroyum var í hæddini, var at kalla ongin áhugi fyri íslandskvotuni. Men nú fiskiskapurin undir Føroyum er minkaður eitt sindur, er áhugin fyri íslandskvotuni aftur veks- andi. Skiparin á Kvikk heldur, at tað er neyðugt, at vit fiska íslandskvotuna upp. Hann sigur, at teir í Kvikk kundu væl hugsað sær eina stórri íslandskvotu Hann leggur dent á, at hetta er ikki fyri at øvunda øðrum bátum, at teir fáa ís landsloyvi Men so skuldu teir eis ini roynt at fingið hana til høldar Hann heldur, at hetta et eisini spurningur um vit skulu betala fyri fiskirætt- indi Sum er gera vit sum keypa íslandskvotu, teim- um, sum fáa kvotu ár um, uttan at brúka hana, eina tænastu. Sjálvur er hann ikki so heitur fyri handilskvotum. Hann heldur, at tað skuldi bara verið loyvt at selt kvot- ur, tá ið bátur ikki slapp til fiskiskap í eitt longri tíðar- skeið, eitt nú við maskin- skaða, ella onkrum slíkum. uratlantiska samgongu teirra til at gagnnýta fiski- grunnarnar. Meiri itøkiligt skal sam- gongan miðja ímóti at tryggja áhugamálini hjá limunum á fiskivinnuøkin- um, og at kunna limirnar um teirra rættindi eftir teim- um altjóða avtalum, sum stjórnir teirra hava undir- skrivað. Endamálið er eisini at fylgja reglum og avtalum upp, sum stjórnirnar í teim- um ymsu løndunum hava undirskrivað. Somuleiðis skal sam- gongan tryggja, at rættind- ini "hjá útróðrarmonnum verða vird og at stranda- londini virða skyldur sínar at varðveita livandi tilfeingi í havinum, tá ið tey und- irskriva altjóða avtalur. Men samgongan skal eis- ini skipa fyri gransking at kanna, hvussu ymiskur reiðskapur ávirkar um- hvørvid í havinum. Slíka gransking kunnu eitt nú fiskimenn og myndugleikar verða felags um. Og at enda er endamálið at taka lut í orðaskifti um útróður, bæði á altjóða stødi og lokalt. Grundsjónarmiðið hjá samgonguni skal vera, at fiskirættindini skulu verða knýtt at búseting og ikki at kapitalinum. A stovnandi aðalfundin- um skal ein stjórn veljast, ið skal virka sum ein ar- beiðsbólkur, ið skal arbeiða ímillum aðalfundirnar í samgonguni. Arbeiðsbólkurin skal velja umboð í nevndir og felagsskapir, bæði altjóða og lokalar, har viðurskifti hjá útróðrarmonnum verða viðgjørd og har avgerðir verða tiknar. Somuleiðis skal hann tryggja, at limirnir í samgonguni stødugt verða kunnaðir um alt virksemið hjá arbeiðsbólkinum og at almenningurin verður kunnaður. Stórur fyrimunir Chris Jan Michelsen, for- maður í Meginfelag Utr60r- armanna fer sjálvur á fundin í Reykjavík. Hann heldur, at tað er hugvekjandi, at tað júst er í Íslandi, at stig verða tíkin til ein slíkan felagsskap. — Hetta vísir bara, at tað er júst har, sum tey eru komin longst á leið við handilskvotum, at mót- stødan ímóti teimum er størstur. Sjålvur heldur hann, at ein slik samgongan kann verða sera gagnlig hjá út- róðrarmonnum. Ikki minst heldur hann, at ein slík samgonga kann taka sær av arbeiðnum, sum eru ov kreyjandi hjá hvørjum einstøkum felag at gera. M.a. hugsar hann um at halda eyguni við, at tiknar avgerðir samsvara við sjónarmiðini hjá útróðrar- monnum. Eisini at altjóða avtalur samsvara sjónar- miðini hjá útróðrarmonn- um — Tað kann eisini vera sera gagnligt hjá okkum at síggja, hvussu útróðr- armenn í ødrum londum skipa seg. M.a eru útróðr- armenn í Ný Fundlandi farnir upp í tað máttmikla flutningsarbeiðarafelagið fyri at standa sterkari, sig- ur Chris Jan Michelsen.