leygardagur 30. oktober 1999síða 14

14 meini tað Rigmor Dam, lærari. skrivar Går den, så går den Fimti litrar, ella eini tvey tons árliga. av á bláman hvønn dag. Heilt erligt, hvat t { } * | sandt Durturkas UKSI } S í > 2 MYK sta stigi. Hvor hevur ábyrgdina K in, Heilsufrødiliga, Arbeiðseftirlit- }. KO une Kemi | øgtin ver ella Lands- sjuk ísiðskálvr? Nei.eing in hevur í ibyrgd- ergo ongar fylgjur? Aðrastaðni í heim- 1 fara ráðharrar og stjórnir frá. tá slíkar imhvørvisvanlukkur verða avdúkaðar. Men hvat, her er einans talan um Havnar- vág. Vágin har (t)vassandi børn, tráðufólk og grindamenn ríka sær liviløtur. Ikki munnu tey vera potentiellir keyparar av tonsum, og seta sostatt ikki góðsku- og reinføriskrøv til Tað letur til, at vit einans lata við im koma, um boð koma úr keypara- londum - tá vit skulu kappast við teir stóru. Sum tá utlendski keyparin finnur eitt fiska- Tå er einki ófort ttir proffar og liva upp til um sett verða. Eg spyrji bara, eru íðnaðarfyritókur, sum skulu liva upp til krøvini um burturbeining av ruski? Tá so grindahvalurin druknar undan lastini av tungmetallum ella smakkar av gradistokki, i, so eru tað altíð bretar ella onnur íðnaðar- ond, sum dálka okkara hav, tí tað at taka í egnan barm er ikki ein lutur okkum føroy- ingum er tillutaður. Nei, leikluturin sum mar- tyrar passar okkum betur. Og vit hava hug at gera gjøldur burturúr umhvørvisfelagsskapum og undangongu- monnum teirra, hesum løgnu sniglum í ny- lonklæðum og gummibátum — nei, ikki vita teir, hvussu tað er at liva í pagt við náttúruna, í henni og av henni... at brenna seyðaskinn, gera illgrunaverdar útbyggingar hjá SEV, leiða kloakkir á sjógv, týna djóralívið í Hovs- vatni, og eg kundi hildið á. Ég havi hug at blíva eitt sindur paranoid av hesi forhánisligu medferð og vingluta hug- burði, vit føroyingar hava til umhvørvismål sum heild. Hvat fara eftirkomarar okkara ikki at hugsa, tá tey um eini hundrað ár fara at lesa í dagbókum vára (um tey duga at lesa til ta tíð)? Tey fara sanniliga at merkja tað á børnum sínum, IQ'inum í landinum, sáð- góðskuni, talinum á kvinnum, ið kasta burtur og løgnum skapningum, um vit ikki broyta kós nú og gevast við gykli, speirekan og øðrum marghåttligum framferðarháttum. DE = nun fiska flaki (') J< p | Í Nr. 207 30. oktober 1999 Minningardagurin eigur at verða varðveittur sum hann er - Munurin millum tey, sum doyggja á sjónum, og onnur, teim sjólætnu fáa eina váta grøv. At hesi have er jú, at nógv av ein serligan minningardag, er ein natúrligur og vakur siður fyri eitt sjófarandi fólk, sigur Hans Jákup Joensen, bispur Turið Kjølbro Mánadagin er 1. nov, Alla Halgannadagur og Minn ingardagur teirra sjólætnu Alla Halgannadagur hevur sín uppruna í teirri gomlu kirkjuni, har halgimenni og folk, sum lótu lív undir for fylging. vórðu mint K n IS men NS k GISK irk i i 0 % | Í } ) IK í gjørdust hesir dagarnir í árinum. Tískil vóru allir dagarnir savnaðir í ein dag. sum varð vígdur minninum hjá øllum halgimennum. teimum, sum vóru deyð or- sakað av forfylging, og seinni øðrum eisini. Hesin dagurin gjørdist so |. no- vember. Dagin eftir, 2. nov., eitur Alla Sålnadagur, og tá verða oll tey, sum deyð vóru, mint. Men eg veit ikki um, at hesin dagur er hildin í Føroyum, greiðir Hans Jákup Joensen, bispur, frå. I hesi øldini, helst undir seinna heimsbardaga ella beint eftir kríggið. hevur Alla Halgannadagur fingið ein annan tydning fyri før oyingar. Hann er vígdur teimum, sum eru deyð d sjónum í árinum, ið er farið. - Protestantisku kirkjurn- ar viðurkendu ikki halgi- menni á sama hátt sum tann katólska, sum gjørdi mun millum halgimenni og onn- ur sum deyð vóru. Tað lá hjá Gudi at avgera tað. Tí minti protestantiska kirkjan tey deyðu 1. nov. Tað hevur verið nærliggjandi hjá før- oyingum at áseta dagin, har tey sum hava latið lív á sjónum, verða mint, til Alla Halgannadag. At tað í ávísum kirkjum, bygdum ella sóknum, er siður, at øll, sum eru deyð av vanlukku ella øll sum eru dag í bygdini farna árið, eis- ini verða nevnd henda dag- in, heldur bispur, eru leivdir av gamla sidinum, at minn- ast tey deyðu. - Í Danmark hevur verið vanligt at fara í kirkjugarðin Alla Halgannadag, og í ávísum sóknum hava nøvn- ini á gllum teimum, sum deyð vóru í árinum, lisin upp í kirkjunum. — Zoo „Eg g minnist eitt ár í nýggjari tíð, har eingin er farin á sjónum, sigur Hans Jákup Joensen, bispur Neyðugt at avmarka Undan seinasta vikuskifti segði Hans Jákup Joensen í ferðslusendingini í Utvarpi Føroya, Koyribreytini, at vit eiga ikki at áseta ein minn- ingardag fyri tey, ið eru deyð av ferðsluávum. - Føroyingar, sum eru so knýttir at sjónum, eiga at varðveita Minningardag teirra sjólætnu sum hann er. Hendan dagin savnast nógv fólk í kirkjunum, og fólk steðga á og minnast tey, sum farin eru í teirra arbeiði á sjónum. Eg haldi ikki, at vit skulu hava fleiri minn- ingardagar, tí so verður spurningurin, hvar markið skal setast. Syrgiligar hend- ingar av ymiskum slagi, eru jú altíð ógvuliga syrgiligar, serliga hjá teimum, sum rakt eru. Skulu tey sum doyggja í ferðsluni hava ein serligan dag, skulu kanska tey sum doyggja sum pinkubørn eisini hava ein serligan dag. Og hvar skal markið ganga har viðvíkj- andi aldri, er so spurning- urin. Soleiðis kunnu vit koma út í trupulleikar. Ella fáa vit eina rúgvu av døg- um, og so enda vit aftur í tí sum var fyrr, at minningar- dagar vóru alt árið. - Vilja vit hinvegin minn- ast eitt nú tey sum eru deyð í ferðsluni, kunnu vit gera tað sjálvan Alla Halganna- sunnudag við eini serligari gudstænastu seinnapartin. Munurin millum tey, sum doyggja á sjónum, og onn- ur, er jú, at nógv av teim sjólætnu fáa eina váta grøv. Í nýggjari tíð eru minning- argudstænastur hildnar fyri teim sjólætnu, sum onga grøv ella jarðarferð fáa. At hesi hava ein serligan minn- ingardag er ein natúrligur og vakur siður fyri eitt sj6- farandi fólk. So kunnu vit spyrja. hví tey, sum eru deyð í bjørgunum, ikki hava ein slíkan dag. Men tað er ein sannroynd, at sjógvurin er okkara livibreyð og sam- stundis hann sum krevur nakað serligt afturfyri. Tí gera vit vart serliga við hann. - Minningardagur teirra sjólætnu hevur stóran týdning fyri tey, sum missa á sjónum, á sama hátt sum ein og hvor jarðarferð hevur fyri onnur, sum missa. Tað er eitt høvi at siga eitt rætti- ligt farvæl. Hesin dagurin hevur upprunaliga eisini verið ein takkardagur, tí hóast eingin tíbetur er farin, verður gudstænasta hildin. Ein takkargudstænasta fyri, at Gud spardi landið, at nak- ar fór á sjónum. Eg minnist eitt ár í nýggjari tíð, har eingin er farin á sjónum, sigur bispur at enda í viðtali. Tíðindablaðið Sosialurin. Postadressa: Postboks 19, 110 Tórshavn. Telefon: 311820. Telefax: 314720. Email til 2'aran: turidGsosialurin fo. Åby rgdarblaðstjóri: Jan Miller. Blaðstjórn: Turið Kjølbro. Layout og uppseting: Tíðindablaðið Pro: