týsdagur 2. november 1999síða 4

4 tíðindablaðið S0812aluri; Nr. 208 - 2. november 1999 Føroyingar skulu eggjast at seta pengar í fiskiskip Tað er nú greitt, at fólkaflokkurin stendur rættiliga einsamallur í samgonguni í spurninginum um stuðul til at end- urnýggja fiski- flotan. Tað hevur leingi verið kent, at tjóðveldisflokk- urin er í móti. Men í dag avdúk- ar Sámal Petur í Grund, at eisini sjálvstýrisflokkur- in er ímóti AKI BERTHOLDSEN Tað er nú greitt, at Fólka- flokkurin er í minniluta í samgonguni í málinum um almennan íløgustuðul til at endurnýggja fiskiflotan. Tað hevur leingi verið al- ment at størsti samgongu- flokkurin, tjóðveldisflokk- urin, tekur ikki undir vid ætlanunum hjá fólkaflokk- inum um iløgustudul til at endurnýggja fiskiflotan. Men nú er tað somuleiðis greitt, at eisini tann minsti andstøduflokkurin, sjálv- stýrisflokkurin er ímóti eini slíkari ætlan. Hetta málið hevur fingið drúgva viðgerð í fjølmidl- unum, men higartil eru tað bara sjónarmiðini hjá teim- um báðum størstu sam- gonguflokkunum, tjóðveld- isflokkinum og fólkaflokk- inum, sum hava verið við- gjørd. Hinvegin hevur ikki eitt kis verid at hoyrt til tann triðja samgonguflokkin, sjálvstýrisflokkin. Vit hava tí spurt formann sjálvstýrisfloksins á tingi, Sámal Petur í Grund, hvat teirra stóða er til málið um endurnýgging av fiskiflot- anum. Og hann ger púra greitt, at sjálvstýrisflokkurin er í- móti vanligum fløgustuduli til endurnygging av skipa- flotanum, har studulin er ein åvisur prosentpartur av byggikostnaðinum Tó ásannar Sámal Petur í Grund, at sum er, megnar flotin neyvan at endur nýggja seg við egnum av- kasti Spurningurin er so, hvat skal gerast? Sámal Petur í Grund sig- ur, at samgongan undan hesari hevði longu gjørt eitt uppskot til eina lóg um end- urnýgging av fiskiflotanum. -Men tað uppskotið — Fyri okkum er tað av- gerandi, at stuðul ikki verður latin fiskivinnuni, tá ið tað gongur illa, men at peningurin so verður slúsaðir úr vinnuni aftur til onnur endamál, tá ið tað gongur væl, sigur Såmal Petur í Grund kundi hvorki sjálvstýris- flokkurin, ella tjóðveldis- flokkurin góðtaka. Formaður sjálvstýris- floksins á tingi sigur, at tað var eitt ógvuliga umfatandi uppskot. — Eftir tí skuldi landið lata 15-20% í stuðuli til at byggja skip fyri, alt eftir, hvussu stórur eginpeningur- in var. — Men samstundis skuldi tað almenna eisini lata upp- høggingarstudul. Øll fiski- rættindini hjá teimum upp- høgdu skipunum skuldu so latast teimum skipunum, sum vórðu bygt. Sámal Petur í Grund sig- ur, at sjálvstýrisflokkurin kundi als ikki góðtaka hetta uppskotið, tí tað var at fara ov langt við almennum stuðuli. Hann sigur, at yvirhøvur er sjálvstýrisflokkurin ímóti at lata vanligan íløgustuðul, sum skal vera ein prosent- partur av byggikostnaðin- um — Í hesi samgonguni hev- ur higartil mest verið arbeitt víðari við at finna eina semju ímillum flokkarnar útfrá tí uppskotinum, sum tann undanfarna samgong- an gjørdi, sigur Sámal Petur í Grund. Hann sigur, at annars er samgongan ikki liðug at viðgera málið. Men hann heldur, at tað skuldi borið til at funnið eina semju fyri nýggjár, sum er evstamarkið hjá landsstýrismanninum í fiskivinnumálum. — Men tíverri mugu vit á- sanna, at vit eru ikki komin serliga langt enn. Vit eru fyri tað almenna ÁKI BERTHOLDSEN Tað hevur gingið eitt sindur seinni enn upp- runaliga ætlað at gera eldrasambýlið í Vági. Fyrst varð ætlanin, at tað skuldi verða klárt at flyta inn um ársskiftið, men tað verður nú av ongum. Nú er 1. april ístaðin settur sum dagurin, tå ið flutt verður inn í sambýl- ið. Annars hevur sjálv byggingin gingið sína gongd. Men hon kom eitt sindur seinni í gongd enn ætlað, so varð ein bumba funnin í grundstykkinum 0.s.fr. Alt hevur gjørt sítt til, at tað ikki hevur ging- ikki komin longur enn til at pilka einstakar lutir burturúr tí gamla uppskotinum, sigur Sámal Petur í Grund. Má vera lokkandi Sámal Petur í Grund sigur, at fyri sjálvstýrisflokkin er tað avgerandi at finna eina skipan, sum førir við sær, at peningurin, sum er i fiskivinnuni verður verandi ið fult so væl í hond, sum ætlað. Og nú veturin nærkast, kann væntast, at einstakir dagar fara fyri skeytið av tí at tað íkki verður arbeiðandi fyri veður Í lótuni verður grundin og gólvið stoypt, og so er eftir at seta húsið upp, men tað verður gjørt í pørtum. Í sambýlinum í Vági verða 10 kømur, men tvey teirra eru gjørd til tvey fólk. So tilsamans er pláss fyri 12 fólkum í sambýlinum. Tað verður heimarøktin, sum skal hava raksturin um hendi og hon ger av, hvussu nógv kømur skulu brúkast til búfólk og, hvussu nógv skulu brúkast til umlætting. Fyrr hevur verið nevnt, at av teimum 12 plássunum, í fiskivinnuni. Við øðrum orðum skal ein skipan finnast, sum ger tað lokkandi at gera íløgur í fiskivinnuna. Tað má ikki verða soleiðis, at landið skal lata fiskivinnuni stuðul og san- era skip, og hvort av sínum, hvørja ferð tað stendur á. — Men so tå ið tað so gongur gott, verður pening- urin so aftur tíkin úr fiski- vinnuni og brúktur til heilt onnur endamál. — Tí er tað neyðugt, at vit finna eina skipan sum førir við sær, at avkastið í fiskivinnuni verður verandi í fiskivinnuni. — Vit skulu við øðrum orðum finna eina skipan, sum ger tað lokkandi at gera íløgur í skip og sum ger tað lokkandi hjá teimum, sum eiga skip, at brúka peningin til at útvega nýggj skip, og ikki bara dúva uppá al- mennan stuðul. Men tað er onki at siga reiðarar ringar fyri, at teir brúka peningin til onnur endamál, tí tað er sjálvsagt, at kapitalurin fer hagar, hann kastar mest av sær. — Men júst tí má tað ger- ast lokkandi at seta pening í fiskiskip. Formaðurin í sjálvstýris- flokkinum á tingi sigur, at tann skipanin er ikki funnin enn. Og sjálvur hevur hann enn onki boð uppá, hvussu ein slík skipan sær út. — Trupulleikin er, at hig- artil hevur hendan sam- gongan bara arbeitt útfrá tí uppskotinum, sum undan- Klårt at flyta inn 1. apríl Tað hevur gingið eitt sindur seinni enn upprunaliga ætlað at gera eldra- sambýlið í Vági. Ikki kann sigast annað, enn at hetta er ein sera bílig loysn skulu í sambýlinum, skulu tvey pláss verða til umlætt- ing. Biligt fyri landskassan Ikki kann sigast annað, enn at hetta sambýlið í Vági er ein avbera bílig loysn fyri landskassan. Tað fer at kosta um fýra milliónir, tá ið alt er liðugt og tað er gjørt rundanum Sjálvt húsið fer at kosta um 3,7 millión. Jógvan Krosslá, býráðs- formaður í Vági, sigur, 'at parturin hjá kommununi er 250.000, sum er skotin inn sum eginpeningur. Haraft- urat hevur kommunan latið grundstykkið, sum er 300.000 krónur vert. Tað, sum Matmødrafel- agið hevur savnað saman, farna samgongan gjørdi. Tað skilst á honum, at tað. sum krevst fyri at finna eina semju í samgonguni, er, at flokkarnir seta seg saman at viðgera, punkt fyri punkt. hvat endamálið við einun stuðuli skal verða. — Og eftir hansara tykki er ongin ivi um, at enda málið skal vera at tryggja at avkastið verður verandi fiskivinnuni. — Tað må ikki verða so. at peningur verður latin úr landskassanum, til fiski vinnuna, men verður so bara slúsaður igjøgnum fiskivinnuna fyri síðani at verða brúktur til heilt onnur endamál. — Og so ræður um at snikka eina skipan til, sum stuðlar uppundir tað, heldu: enn at gera eina stuðulskip an sum førir við sær, at av kastið kann fara, hvar tað skal vera. — Tað kann eitt nú gerast við linari skattareglum, við. at vinnan kann seta pening í iløgugrunn og kanska við einum ella øðrum slagi av íløgustuðuli. -Og tað hevur stóran týdning fyri sjálvstýris flokkin, hvussu ein slík skipan verður. Tað má ikki verða ein skipan, sum ger at reiðarar koma í neyð av pengum og eggjar teimum til at keypa fleiri bilar, fleiri ekkolodd, fleiri radarar og annað, bara fyri at sleppa undan at betala skatt. --Hetta var júst stødan. seinast íløgustuðulin var, og tað má ikki henda aftur, sig- ur Sámal Petur í Grund. Hann leggur afturat, at sjálvstýrisflokkurin tekur ikki undir við uppskotinum hjá Javnaðarflokkinum. --Tað er ein Framtaks- grunnur afturat. Og vit hava havt meiri enn nokk av trup- ulleikum av tí eina Fram- taksgrunninum sum er. So at stovna ein afturat, verður ikki talan um, sigur formað- ur sjálvstýrisfloksins á tingi. og tað, sum er latið í gáv- um, er tilsamans 250.000 krónur. Sostatt er eginpening- urin 800.000 krónur til- samans. Restin verður fíggjað við láni. Tað einasta sum landið betalir, er 500.000, sum tilsøgn er givin um, „treytað av peningur er tókur“, sum landsstýrið málber seg. Men tað ivast býráðs- formaðurin kortini ikki í. Sjálvum rakstrinum er tað heimargktin, sum hevur um hendi. Tó skal kommunan be- tala tað neyðugu náttar- vaktina. Annars skulu rakstrarútreiðslurnar gjaldast av tí, sum búfólk- ið betalir í leigu