mikudagur 3. november 1999síða 16

16 DEYÐIN Á 4 HJÓLUM tíðindablaðið Hvat kunnu vit gera fyri at bøta um ferðslutrygdina Hvert ár henda hópin av ferðsluvanlukkum á okk ara litlu oyggjum, og alt ov ofta er orsøkin til hes ar ein blanding av ung um óroyndum bilfgrarum aftan fyri róðrið og ov nógvari ferð. Summar av hesum vanlukkum spæla væl av, men tí verri henda vanlukkur á hverjum ári, har kostnað urin er eitt ella fleiri mannalív, og flestu okk ara munnu vera samd um, at hetta átti ikki at verið neyðugt. Ólógligt Onkuntíð hoyra vit, at hesi fólk bara kundu lat- ið vera við at koyrt skjótt, og at tað er teirra egna skyld, at vanlukkan hendi. Gamaní, men fyri tað nýtist okkum ikki at seta okkum afturá, og staðfesta at soleiðis er tað nú einaferð. Heldur eiga vit at taka okkum um reiggj, og kanna eftir, hvat kann gerast fyri at minka um talið á van- lukkum. Politiið hevur sjálvandi til uppgávu at ansað eft- ir, at bilar o.a. ikki koyra við ov nógvari ferð, men ávirkanin hjá løgregluni eigur helst at síggjast sum fyribyrgjandi arbei- di. Amboðini, sum løg- reglan hevur til hetta ar- beiði eru ferðslulógirnar, og ivaleyst er tað her vit skulu gera nakrar broyt- ingar, um so er, at talið av vanlukkum skal minka. Tað at ein gerð er ólóg- lig, hevur so ongantíð verið nøkur ford ing fyri, at summi allika- væl royna, og hóast nøkur verða knallaðið, so man tað vera ein sera lítil part ur av framdu ferðslulóg arbrotunum, sum vidføra nakra revsing. Nøkur koyra skjótari Smádreingir hava altíð havt hug at spæla við bilar, og tá dreingirnir vaksa til, og fáa møgu- leikan at koyra sjålvir, er spælihugurin langt i frå lidugur. Hetta er helst or- søkin til, at tad so at siga bara eru ungir dreingir, sum eru innblandaðir í álvarsligastu ferðsluvan- lukkurnar, sum aloftast henda við nógvari ferð. Tað sígur seg sjålvt, at Nr. 209 - 3. november 1999 tá tú við einum tonsi ella meira rennur á einhverja forðing við nógvari ferð, so eru tað ødiligar kreft- ir, sum verða settar í gongd, til tess at steðga bilinum. Aloftast eru hesar kreftir meira enn mannakroppurin orkar at bera, og er hetta bert ein av fleiri góðum or søkum til at vera varðin, tå tú ert í ferðsluni. Konufólk hava als ikki somu áskoðan á bilar- nar, og hava so at siga ongantíð uppfatað hesar sum leikur, men heldur sum eitt amboð, sum kann vera sera hent, men sum eisini kann verða vandamik- ið, um so er, at tað ikki verður nóg væl hand- farið. Koyribreyt Koyrilærarar kring landið hava ofta gramt seg um, at eingin koyri- breyt er, har tey ungu, undir tryggum umstgðum, kunnu royna, hvussu tað er at missa tamarhaldi á ein- um akfari. Hetta hevði ivaleyst eisini verið ein góð hjálp, tí partvíst hevði tað sýnt, hvussu vandamikið tað kann verða at koyra ov skjótt, men harumframt hevði hetta eisini kunna givið teimum, sum allikavæ koyra ov skjótt, eyka royndir. Á henda hátt høvdu hesir bilfgrarar betri verið førir fyri at staðið seg, tá tað veru- liga stóð um liv. Við hesum verður ikki sagt, at tað kann góð- takast, at nøkur koyra ov skjótt, men tað er ein sannroynd, at tað altíð vilja vera ngkur, sum koyra ov skjótt, og kunnu hesi gerast betri til at tackla tær støður sum íkoma, kann hetta eisini hjálpa upp á ferðslu- trygdina hjá gðrum. Royndir Vanliga verður sagt, at tú skalt hava koyrt bil í eini 7 ár, áðrenn tú hev- ur somikid nógvar royndir, at tú veruliga dugir at koyra bil. Summa staðni hava myndugleikarnir roynt at givid ungfålki fleiri roynd- ir, vid at seta lóg í gildi, har tey frá 16 ára aldri kunnu koyra bil, um so er at foreldur teirra sita við liðina av teimum. Endamálið við hesum er, at ungu bilfgrararnir hava munandi størri royndir, tá tey fáa veru- liga koyrikortið, við tað at tey tá hava roynt seg í 2 ár (har tey vanliga ikki tora at koyra skjótt, tí mamman ella pápin situr við liðina), og at tey sostatt eru betri fyri, tá tey av álvara sleppa at royna seg í ferðsluni. Plombering Summi hava ført fram, at ein håttur at stedga ferd- og krafmiklu bilu- num er, at plombera motorarnar. = Tek- niskt er eingin fording fyri hes um, men iva leyst hevði hetta verið ógvuliga torført at Nr. 209 - 3. november 1999 tidindabladid 17 umsitid. Harumframt kann tad eisini tykjast eitt sindur gvugt at plombera bilarnar. Ein yvirháling skal t.d. altíð ganga skjótt, og tá er sjálvandi ein fyrimunur, at motorurin megnar at accelerera skjótt. Har umframt er eisini iva- samt, um ein slík log Koyr hart At enda ein lítil peikifingur. Tað er altso ikki serliga smart at koyra hart. Minst til at bilurin kann gerast eitt sera vandamikid leiku- toy, so hugsa teg ordiliga um, tå tú situr aftan fyri róðrið. Eingin orsøk er til at halda, at tú ert ein somikið góður bilfgrari, at eingin skaðið stendst av, at júst tú trýst- ur eitt sindur eyka á speedaran. að kuTED vunnid nakran frama. Hvat vid eitt nú teimum fólkum, sum skulu utt- anlanda at ferdast, og sum ætla sær at taka bil vid. Alva- ratos, kundi tú hugsað tær at ligid í innasta spor- inum å tyska motorveg- num, og skula nytt eini 3 samdøgur um at koyrt nidur til Span- iu, tå danin, sum tú ert í fylgiskapi við, kann koyra „teinin upp á 30 tímar. Summi siga kanska at so kanst tú bara fara avstað ein dag áðr enn, men halló! Revsing Eitt, sum eftir mínum tykk hevði gjørt stóran var um bet urnar vórðu í einum heilt ødrum flokki. Sum er kostar tað íkki meira enn einar 500 kr. at liggja heilt undir mark inum til, tå tú missir koyrikortið. Set heldur hesa upphædd uppeftir, soleiðis at tað veruliga merkist, tá tú verður tik- in fyri at koyra ov skjótt. Um fólk vistu av, at tað kann kosta teimum t.d. 5.000 kr. at koyra 100 km/t í einum 80 km/t øki, so hugsar man seg um meira enn tí einu ferðina, áðrenn trýst verður á speedaran, tí eftir teimum longstu veg- astrekkjunum í landinum er vinningurin einans einar 10 minuttir. Hetta er eftir mínum tykki bestu ráðini til teirra, sum royna at fáa talið av ferðsluvanlukk- um, har ferð er orsøkin, niður. mir | Hugburðsboyting Mest av øllum væntar okkum tó helst eina hug- burðsbroyting. Vit eiga at læra frá barnsbeini, at ein bilur ikki er nakað leikutoy, har gerðir tínar ikki fáa avleiðingar. Ikki bara fyri teg sjálvan, men so sanniliga eisini fyri onnur. Eg skal ikki á nakran hátt niðurgera nakran, men hugsa um, at tær gerðir tú fremur aftan fyri róðrið kunnu fylgja tær restina av lívi num. Lat tað verða sligid fast við 7 tumma seymi, at tað at koyra skjótt, ikki hevur nakað at gera við at vera harður, men er einamest væntandi virðing fyri sínum med menniskjum. Sjálvsagt havi eg eisini sjálvur roynt hetta at koyra hart, men hevur man fyrst roynt einaferð at missa tamarhaldið á bilinum, so er hetta ikki nakað man ger aftur til stutt- leika.