fríggjadagur 5. november 1999síða 15

Nr. 211 - 5. NOVEMBER 1999 Vidmerkingar: Stingið fingurin í jørdina… Sat og lurtadi eftir Finnboga Arge, vinnumálaráðharra og Jóannes Eidesgaard løg- tings- og fólkatingslimi, tá ið teir og aðrir viðgjørdu Caragata - álitið. Eitt álit, har hasir New Zealendarar- nir siga okkum, hvat vit eiga at gera, um Fóroyar skal blíva líka illa fyri sum New Zealand, um vit fáa full- veldi. Tað var sjón fyri søgn, at munur var á monnum. Jó- annes Eidesgaard greiddi sakliga frá, hvussu hann roknaði við, at tann meinigi føroyingur bleiv raktur, um alt fór at verða, sum hesir menninir gjarna vildu hava tað. Eingin ivi var hjá Jó- annes, at Palleba og Mar- sanna blivu við sviðusoð, sum tey vóru von til og komu at liva i fåtakadømi, um tey ikki valdu tað, tey allarflestu nokk vildu gera. nevniliga at rýma av landi- num. Finnbogi Arge legði dent á, at hesu ferð var hann fólkafloksmaður og ikki sambandsmaður sum sein- ast ella sum onkuntíð tjóð- veldismaður, og hann helt (vit høvdu ikki vænta ann- að), at bert við fingu vinnu- lívið at kasta nógv av sær, so vildu hesar vinnur inve- stera so nógv í Føroyum, at fólk fóru at flyta til Føroyar. Ikki veit eg hvar Finnbogi hevur verið tey seinastu nógv árini uttan at finna út av, at allir teir vinnulívs- menn, sum hava tjent nógv- ar pengar av teirra vinnu- virkjum í Føroyum við stór- ari hjálp frá Palleba og Mar- sannu, ja teir hava allir sum ein sett alt tað, teir hava tjent, í útlendskar bankar og ikki investera eitt einasta oyra fyri at tey, sum veruliga áttu grundina undir teirra virksemi, skuldi hava eitt arbeiðspláss. So harra Arge kom ikki og fortel fyri mær, hvussu tit vilja investera aft- aná, at tit hava selt ognirnar hjá Palleba og Marsannu fyri lítið og lætt til tykkum sjálvar. Hvat er galið við, at vit Føroya fólk, eiga nøkur virkir. sum geva yvirskot. Eg dugi ikki at skilja, at vit skulu geva tær hesi virkir, sum geva yvirskot, og tú let- ur okkum hava alt tað, sum gevur undirskot, tí tað eru tit ikki menn at reka figgjar- liga forsvarligt. tíðindablaðið Hvussu hevur Finnbogi Arge borið seg at við at fáa pengar úr landskassanum til at blaka burtur til nakrar menn úr einum landi, sum er so gott sum bankarott. Hasir vísu menn eru væl ein av orsøkunum til, at landið er bankarott. Eg haldið, at fíggjarmálaráðharrin átti at funnið okkurt annað her í Føroyum, har hann kundi brúkt hesa upphædd, heldur enn at gjalda nøkrum monnum fyri at fortelja okkum hvussu vit best fara á heysin. Hvat er Tinganes blivið til? „Eitt spælipláss fyri smá- dreingir"? Eitt lítið sindur um full- veldi: Ein hoyrir dag og dagliga um, hvussu gott vit hava tað í Føroyum, og rætt er tað, tó skal altíð roynast at fáa tað betur. Eitt er tó vorðið heilt klárt fyri mær bert við at fylgja eitt lítið sindur við í tosinum um fullveldi, og tað er, at vit fáa tað bara verri, um vit sleppa at út- nevna Hoydal til ”Presi- dent". At fara og knógva undir taraleypinum aftur bert tí, at onkur heldur at | tað er nokk so smart, at Før- oyar er eitt fullveldi, tað kann ikki vera rætt. Fyri mær er tað púra greitt, at vit skulu modernisera heimastýrislógini, soleiðis sum Javnaðarflokkurin hev- ur fyrisligið og so reka ein skynsaman poliktikk innan fyri ríkið. Tá kunnu vit liva gott uttan stuðul frá Dan- mark, um okkara búskapur er so góður. at hann klárar at standa einsamallur. Vælsignaðu menn, sting- ið fingurin í jørðina og sláið kalt vatn í blóðið. Trongisvágur 3. nov 1999 Heri Mortensen Minnilutin rædur I leygardags Sosialinum seinast (16.10) var stutt við- tal við Ríkisumboðskvinn- una, sum segði, at viðgerðin á tingi um Hvítubók var á professionellum stødi. Hetta kann hon 6møguligt meina. Sama ger, flestu før- oyingar halda tad beint øv- ugta, at hetta var helst tað mest syrgiliga kapitlið í løg- tingsins søgu. Størsta ålv- arsmál í Føroya søgu, og so vidgjørt á so lágum stødi. Við brikslum lygnum og mikrofongreði. Vit eru mong, sum høvdu ta fatan, at fullveldispro- sessin skuldi fremjast gjøg- num samgonguskjalið, ikki at samgonguskjalid skuldi broytast, so at tað verður minnilutin, ið ræður. Tað man vera púra greitt, at Tjóðveldisflokkurin hey - ur slakað nógv mest av sam- gonguflokkunum. Himmal- víður munur er á fullveldi og loysing. Og kortini eru helst flest av okkum loys- ingarfólkum til reiðar at byrja við fullveldinum, sum avgjørdum minstakravi, so loysingin kann koma 3-5- 10-15 ella 20 ár seinni. Og um danastjórnin framvegis ikki er fyri at veita okkum eina rímuliga skiftistíð, ja so mugu vit taka loysingina beinanvegin. Slíkt fer ikki júst at pynta um danska um- dømid í altjóða hópi. Men vit megna ódnartakið, eing- in ivi um tað. Minni enn fullveldi merkir klárt og greitt, at vit við sama lag eru innan fyri sonevnda rík- isfelagsskapin (Ríkisfelags- skapur annars eitt skeivt orð fyri ta skipan, vit hava havt síðan 1948, tí at eitt land hevur alla hesa tíð rátt yvir tveimum øðrum). Í longri tíð er sonn hat- ursherferð farin fram móti Høgna Hoydal. Hann er ov ungur, arbeiðir nógv ov skjótt o.s.fr. Havi altid havt ta fatan, at her å landi hevur verið sum ein dygd at meta at arbeiða, og ongantíð bet- ur, um arbeiðið verður gjørt skjott og væl. Sannleikin er púra einfalt tann, at endiliga kom ein ungur maður inn á ting og síðani í landsstýrið, ein maður, sum dugir og vil arbeiða fyri tí, hann varð valdur uppá og sum hann, flokkur hansara og mong, mong onnur taka undir við. Ja, tá til stykkis kemur, helst dyggur meiriluti av Føroya fólki. I føroyskari politisk- ari søgu hevur eingin arbeitt so skjótt og væl áður. Høgni Hoydal er eindømi í før- oyskari politiskari søgu. Afturfyri hevur hann fingid skitin orð og eitt ótal av lortaspannum frá andstødu- fólki, ið eru frá sær sjálvum yvir at ein ungur arbeiðs- samur landsstýrismaður ger sína skyldu. Ja, fyri stuttum kom eitt fossil, sum ketta upp úr høvdatrog, og segði bart út, at Høgni Hoydal arbeiddi ov skjótt. Hansara arbeiði minti mest av øllum um eitt statskvett! Jú, vit hava upp- livað, at løgting og lands- stýri hava sovið í stívliga fimti år. Og hóast enn finn- ast fólk av slagnum >best man vera sum er, vit hava ikki ráð, vit duga einki<, so er skommin teirra. Men nú skal arbeiðast, og tað skjótt. Fáa vit ikki fullveldi kom- andi ár, fáa vit tað aldri, og koma í allar ævir at súgva av donsku boppuni. At tað skal vera so al- neyðugt við hesi breiðu semjuni, man vera stórt iva- mál. Sjálvandi skal og má samgonguskjalið vera upp- skriftin upp á framferðar- háttin. Einki við at víkja og bakka. Skal leiðslan í Javn- aðarflokkinum fáa sín vilja, so ræður minnilutin. Um vit so hava 117 meiningar- kanningar, so er og verður tað samgonguskjalið, ið fylgjast skal. Um allan heim stríðast fólk fyri frælsi, tey lata lív í blóðugum frælsisstríðnum. Eitt tað seinasta dómi er Eysturtimor, har 80% at- kvøddu fyri loysing. Urslit- ið varð eitt ófatuligt blóð- bað, fyriskipað og framt av sambandsmonnum og indo- nesiskum hermonnum, sum frá hond hava dripið loys- ingarmenn og børn teirra, umframt nunnur og prestar, sum eru har fyri at hjálpa. Og her á landi finnast sambandsfólk innan fleiri flokkar, fólk, ið ongan stolt- leika eiga, fólk sum vilja, at danir skulu gjalda fyri luxuslív teirra vælbjargaðu, fyri luxusbilar og glæstri- borgir teirra. Og hvussu við kristnu hugsjónini? Er hon púra gloymd i syrgiligu løgtings- viðgerðini av Hvítubók? Vit sláa okkum fyri bringuna og kalla okkum eina kristna tjóð, samstundis sum vit eyðræna danska arbeiðaran, sum frammanundan er ov- byrjaður av skattatrýsti. Kristindómur og eyðræning kunnu ikki rættiliga sam- einast, hóast søgan veit at siga frá ófatuligum fólka- morðum, framd í Guðs navni. Við øllum hesum í bak- sýni, kann ikki sigast annað enn at føroyska fullveldis- prosessin er tann mest de- mokratiska, heimurin higar- til hevur upplivað. Og alt bendir á, at per- sónarnir í víðastu fullveld- isprosessini eru føddir við 100 ára millumbili: Nólsoy- ar Páll: 1766, Jóannes Pat- ursson: 1866, Høgni Hoy- dal 1966. >Nú er tann stundin kom- in til handa…« yrkti bóndin á sinni. Og tá allar tær mongu dagbøkurnar verða kannaðar um 100 ár, fara fólk at undrast yvir, at í tí Harrans ári 1999 framvegis vóru fólk, ið ikki enn vóru fullvis í, at Tjóðveldis Før- oyar fór at gerast veruleikin um fá ár: Tórshavn, á Dagbókadegi, 20. okt. 1999 Arnbjørn R. Thomsen Sending nr. 3 1. 2 FR 3. 4. Wonton vid rækjufyllu Høsnarungalør vid sauté av 3 ymsum piparfruktum, purru, hvítleyki, ingifer og soyasós Svinakjøt i sårari/søtari søs Grønmetissuppa Soleiðis gert tú: Wontondeiggj 250 gr. av mjøli # Í egg gg dism av salti uml. | Sdl. av vatni Svinakjøt í súrari søtari sós 500 gr. av svinakjøti Í egg 2 spsk. av majsenamjøli I leyk ] reyð piparfrukt 2 gularøtur 0,5 1. av grønmetisbouillon 2 spsk , av tomatpuré 2-3 spsk. av soyasós 4 flisar av ananasi I tsk. av karry 2-3 sp sk. av eddiki Rækjufylla 100 gr. av karvaðum svinakjøti 200 gr. av rækjum I leyk 2 spsk 2 spsk . av tomatpuré . av soyasås I tsk. av rivnari ingifer 1-2 2 spsk, av majsenamjøli Høsnaungalør vid sauté 8-12 h > øsnaungalør purrur piparfruktir gularót hvítl eyksbát tsk. av rivnari ingifer | | | 4 spsk ] spsk Grønm I I. av 3 spsk. 3 spsk. 4 spsk. 2 spsk. 200 gr. 200 gr. 200 gr. , av soyasås . av Ostrasós etissuppa grønmetisbouillon av eddiku av sukri av soyasós av ostrasós av bl. soppum av purrum av gularótum I hvitleyksbåt 1 5