mikudagur 24. november 1999síða 4

4 tíðindablaðið Nr. 224 - 24. november 1999 Føroyar ein miðdepil fyri hav- gransking í norðuratlantshavi Hvat er meiri sjálvsagt enn at førovingar gera seg sjálvar til havsins vaktar- menn, spyr Pál Weihe, sum júst er afturkomin av ráðstevnu á Ber- muda, har „havið og heilsa“ var á skránni ki B 5 g sking is 913 Ka Karibisk Havið og heilsi >»K í 4 iðs z SL UNESCO -s SI i € kansk s oleik 3 t W sje k bodni Ak! BERTHOLDSEN Landssjúkrahúsið er nú farið undir sítt árliga sparitiltak. Seinastu árini hevur játtanin til Landssjúkra- húsið verið so nógv skerd, at hverja ferð tá ið tað hevur liðið út á árið, hevur tað verið neyðugt at seta sparitiltøk í verk fyri at kunna halda játt- Min gamli dreymur Pál Weihe Hann sær nevniliga fyri sær, at eitt slíkt stig, sum varð tikið á Bermuda, eisini kann bera ómetaligar møgu- í sær fyri okkum í Føroyum Eg haldi heilt av gjørt, at leikar Vit áttu at gjørt ein líknandi granskingarmidstød í Før oyum, sum skuldi fevnt um Norðuratlantshavið Hvat hóskandi, um vit i Føroyum gjørdi okkum til havsins vaktarmenn Eini 98% av okkara ut hevði verið betri flutningi er matur úr hav inum. So v sjålvsagt, at tað skuldi verið vit løgdu stóra dent á gransking á hesum oki, ti her áttu vit at verið í allarfremstu rød Pål Weihe heldur eisini, at hetta kundi verið eitt týð andi vápn í stríðnum ímóti umhvørvisfelagsskapum, sum alsamt gera mei og m » anina. Mestu sparingarnar hava verið funnar í at lata deildir aftur ávísar tíðir fyri at fáa avgreitt nógv av teirri avspåking, sum starvsfólkið hava savnað saman. Serliga minnilig gjørdist árið 1997, tá ið ætlanin enn- tá var at lata pensjonatið aftur á jólum og at koyra tey, sum har búðu, út. Men so langt kom tað tíbetur ikki. Arið í ár verður heldur onki undantak í so máta, tí aftur nú er tað neyðugt at lata fleiri deildir aftur fyri at kunna halda játtanina. Men sagt verður, at stød- an í år er ikki stórt ødrvisi enn árini frammanundan, so talan verður ikki um serligar sparingar hesuferð. Spariltiltøkini eru longu byrjað, tí tann fyrsta deildin er longu partvís stongd. ar í veruleikanum mín gamli dreymur, sum var til umróðu á Bermuda. Tí eg ivist ut okkara sterkasta stóða hevdi verið, at vit gingu á odda í granskingini, meiri um seg Læknastjórin heldur, at kann ein slík granskingar midstød gerast í Bermuda, er tað onki til hindurs fyri at hon eisini kann gerast í Fóroyum, tí her eru allar fortreytir til staðar Pål Weihe sigur, at nog halda, at av tí at vit liva av at selja tað, sum kemur úr havinum, fer tað bara at koma okkum aftur um brekku, um vit fara at undir gransking sum skal vísa, hvussu havdálking ávirkar mannaheilsuna Men hann er langt frá samdur. Slík gransking verður gjørd í løtuni. Og hon fer at verða gjørd, antin vit eru við, ella ikki. Pál Weihe sigur, at tað kundi tvørturim6ti verið ein stórur fyrimunur fyri okk- um, um vit eru frammanfyri onnur á hesum øki. Hann nevnir ætlanina hjá ES um at lækka markið fyri, hvussu nógv dioxin kann verða í alifóðuri sum eitt skúladómi um gransking, sum átti at verið gjørd í Før oyum. I hesum sambandi hevði okkara sterkasta stóða verið, at tað vóru vit, sum vistu mest um hesi viður skiftini og um, hvussu hetta ávirkar mannaheilsuna Og líka mikið, hvat úr slid av slíkari gransking heyði verið, gevur vitanin okkum møguleikar, sum onnur ikki hava Ti hvor veit. Er tað heilt óhugsandi at næsta stigið verður finna fram til eina hátt, har øll tey skaðiligu evnini verða vaskað burtur úr alifóðrinum, spyr Pál Weihe. - Tí tað hevði givið okkm ein alifisk, sum stóð nógv sterkari í markraðarføring- im enn nakar annar alifisk ur Hann leggur tó dent á, at hetta var bara ein tanki Men tankin er kortini ikki fjarðari enn so, enn at tað var stórt samrøduevni á ráðstevnuni í Bermuda Meiri nyttu úr havinum Men føroyski læknastjórin sigur, at ráðstevnan á Ber muda legði ikki bara dent á at granska tey negativu á rinini av samspælinum í- millum havið og menniskj að. Dentur varð eisini lagd ur á, hvørja gagnliga åvirk an fødi år havinum hevur å mannaheilsuna, eitt nú, hvussu góð havfitin er fyri heilsuna. Tað er nevniliga ikki serliga væl prógvað enn, hó- ast vit hava varhugan av tí. Men kundu vit prógva tað, heyði tað fingið ómetaligan týdning fyri marknaðar- føringina av føroyskum fiski. — Onnur granskingarevni kundu verið at granska, hvussu vit fåa størri nyttu burturúr havsins rikidømi, eitt nú úrdráttum úr tara, fiski og hvort av sínum. Ikki minst varð nóv tosað um at granska, hvusu heili vágur kann vinnast burturúr úrdráttum úr ymsum, sum fæst úr havinum Pál Weihe vísir m.a. á, at í løtuni er tað at kalla bara sjálv fløkini sum verða brúkt av ollum ti fiski, vit draga úr havinum, ímeðan bæði høvd skræða ryggur, tvs, alt slógvið, fer aftur í havið Fá átti at verið eitt sjálv sagt granskingarevni í Før oyum at funnið útav, hvussu vit kundu gagnnýtt tað betri. Men, hvat skal so til fyri at fáa slíka gransking á fot ur í Føroyum? Vit hava allar fortreytir at fara undir slika gransking i Føroyum.Tad er bara at fara igongd Men Pål Weihe dylir heldur ikki fyri, at skal slik gransking fáast á fótur í Før oyum, er tað neyðugt við eini politiskari hugburðs broyting Tað er neyðugt, at polit- tkarar ikki bara síggja gransking á hesum øki sum eina útreiðslu í eitt botnleyst kar, men sum eina góða í løgu. Ti tad er onki at ivast i, at tað kann kasta nógv meiri av sær, enn tað kostar. Annars varð spátt á Ber muda-rådstevnuni, at fram yvir verður arvagransking tað stóra hjálpiamboðið, eisini í sambandi við hav gransking, sigur Pál Weihe. Noyðast aftur at Annars sær upp og aftur- latingarskráin soleiðis út í ár: B 6 (Medisinsk deild): Hendan deildin verður dag- deild í tríggjar vikur frá 29. november til 19. desember. Tvs, at hon er stongd um kvøldid og um vikuskiftini. Men beint aftaná tað, let- ur hon aftur í tríggjar vikur frá 20. desember til 10. jan- uar. spara å Landssjukrahusinum i år B 7 (Medisinsk deild): Hendan deildin verdur dag- deild i tvær vikur frå 15. til 28. november, tvs, at hon verður stongd um kveldið og um vikuskiftini. B 5, (kirurgisk deild): Hendan deildin verður stongd í tríggjar vikur frá 20. desember til 10. januar. Men ímeðan hon er aft- urlatin, verður hon umbygd, tí tað er ymiskt, sum krevur åbøtur. A 3 (kirkurgisk deild): Hendan deildin er vanliga ein fimm dagdeild, tvs, at hon er stongd um viku- skiftini. Men nú verður hon opin alla tíðina, ístað- in B 5. Psykiatriska deild 3: Hendan deildin verður stongd í tríggar vikur frá 21. desember til 10. januar.