fríggjadagur 21. januar 2005síða 5

Nr. 14 - 19. januar 2005 5 Porkeris bygdaráð tekur undir við tankanum um at byggja ein skúladepil í Hovi og eitt røktarheim í Vági. Men bygdaráðið vil hava meiri at vita, áðrenn tað kann taka endaliga støðu SKÚLI OG RØKTARHEIM Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eisini Porkenningar halda, at ætlanin hjá landsstýrin- um at byggja ein skúladepil í Hovi og eitt røktarheim í Vági, er áhugaverd. Løgtingið hevur samtykt at byggja miðnámsskúla í Vági. Samstundis hevur heilsuskúlin á Tvøroyri sera vánaligar umstøður. Tí hevur landsstýrið skot- ið upp at byggja báðar skúl- arnar saman í ein depil í Hovi fyri at fáa tvey fyri eitt og fyri at spara pening. Fyri at stykkið, sum er grivið út til skúlan í Vági, ikki skal fara fyri skeytið, skjýtur landsstýrið sam- stundis upp at byggja eitt røktarheim til 35 fólk á økinum. Av teimum 35 plássunum, skulu nøkur pláss gerast til fólk í barn- dømi við teimum serligu umstøðum, sum tað krevur. Ætlanin hevur verið ógvu- liga umstrídd, men lands- stýrið hevur nú biðið kommunurnar taka eina prinsipiella støðu í málin- um, so at landsstýrið kann fáa at vita, um hetta er nakað at arbeiða víðari við. Taka kommunurnar undir við uppskotinum, skal landsstýrið hava fund við tær í næsta mánaði, har ætl- anin er at greiða nærri frá uppskotinum, áðrenn kommunurnar binda seg endaliga. Í farnu viku hava bygda- ráðini í Hvalba, í Hovi og í Sumba, viðgjørt ætlanina og tey taka øll undir við henni. Týskvøldið varð málið so til viðgerðar í bygdaráðn- um í Porkeri. Og eisini bygdaráðið í Porkeri tekur einmælt undir við uppskot- inum. Men bygdaráðið ger sam- stundis vart við, at sum málið er lýst í løtuni, veit tað alt ov lítið um ætlanina, til at tað kann taka eina endaliga støðu. Eitt nú vil bygdaráðið hava meiri at vita um, hvørjari tíðarætlan, lands- stýrið arbeiðir eftir, tvs, nær skúlin og røktarheimið verða liðugt. Og bygdaráðið vil eisini hava at vita, hvussu verður við tí partinum av røktar- heiminum, sum kommun- urnar skulu fíggja og, hvussu nógv hetta kemur at kosta Porkeris Kommunu og hvørjar gjaldstreytirnar verða. Onkur bygdaráðslimur hevði ikki álit á, at skúlin fer at verða bygdur í Hovi. Hildið varð, at verður hann ikki bygdur í Vági er tað við tí fyri eyga at lumpa hann á Tvøroyri. Aðrir hildu kortini, at landsstýrið kann ikki leypa frá eini greiðari avtalu. Og eisini í Porkeri vóru røddir frammi um, at tað í øllum førum var sera óheppið at byggja skúlan vesturi á Eiðinum í Vági, tí so verður neyðugt at koyra ígjøgnum alla bygdina og har eru vánaligar umstøður hjá ferðsluni. Hevði skúlin av øllum ligið eystanfyri Vág, lá hann í øllum førum nógv betri fyri enn vesturi á Eið- inum, var tað bygdaráðs- limur í Porkeri, sum helt. – Hóast virkið í Vági ikki verður brúkt, vilja Fiskavirking og Framtaksgrunnurin ikki selja tey og so- statt seta tey tær fríu marknaðarkreftirnar til viks, sigur Svenn- ing Borg, formaður í havnanevndini í Vágs Býráð FISKIVINNA Í SUÐUROY Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Tað er ongin vegur uttan- um. Tað stóra flakavirkið í Vági má loysast frá Føroya Fiskavirking Tað sigur Svenning Borg, formaður í havnanevndini í Vágs Býráð. Í Sosialinium herfyri førdi Hans Andrias Joen- sen, nevndarlimur í Fram- taksgrunninum fram, at tað var hvørki Fiskavirking ella Framtaksgrunnurin, sum høvdu skyldina av vánaligu støðuni í Suðuroy. Svenning Borg grund- leggjandi ósamdur. – Tað eru fyrst og fremst Fiskavirking og Framtaks- grunnurin, sum eru orsøkin til kreppuna í Syðru helvt í Suðuroy. Tað eru tey, tí tey hava havt tað stóravirkið í Vági stongt alla tíðina, sigur hann – Fiskavirking og Fram- taksgrunnurin hava lagt sína køvandi hond yvir syðru helvt í Suðuroy og tí hava tey alla nógv tað mestu skyldina. Tora ikki at selja Hann vísir á, at støðan á flakavirkinum ávirkar alt annað lív í økinum. – Tað eru so nógv fólk og so nógvar fyritøkur, sum støðan á flakavirkinum beinleiðis ávirkar. Er onki arbeiði á flakavirkinum, rakar tað eisini tær fyri- tøkur, hvørs virksemi er avleidd av flakavirkinum. Samstundis hava fólk minni pening um hendi og tá rakar handilslívið og tæn- astuvinnur annars og tað er nú komið hartil, at handlar eru á markinum til at stongja. Hann spyr eisini, hvussu tað ber til, at Fiskavirking ikki vil selja virkið í Vági, tá ið tað ikki verður brúkt kortini. Hann er komin til ta niðurstøðu, at Fiskavirking torir ikki at selja virkið í Vági fyri ikki at fáa ein kappingarneyta. – Við at varðveitavirkið í Vági- og øll hini undir tí almenna, er Fiskavirking sostatt við til at seta markn- aðarkreftirnar til viks. Men er tað ikki í veru- leikanum skilagott av Fiskavirking, tí Fiskavirk- ing er ein vinnurekandi fyritøka? – Fiskavirking er ein vinnurekandi fyritøka. Men eitt deytt virki er ein byrða fyri eina fyritøku og allar vinnurekandi fyritøkur vildu roynt at sloppið sær av við eina byrðu. Torir Fiskavirking ikki í kapping við aðrar, er okkurt sum haltar. – Fiskavirking eigur at tola og at tora at virka undir vanligum kappingartreyt- um, sigur formaðurin í Havnarnevndini í Vágs Býráði. Hava brotið avtaluna Svenning á Borg somuleið- is til avtaluna frá 21. desember í 1996 um at endurskipa Fiskavirking. Har stendur, at flakavirk- ið í Vági skal vera eitt av flakavirkjunum, sum Fram- taksgrunnurin skal føra víðari, saman við sjey øðrum navngivnum virkj- um, sum eru: Flakavirkið á Tvøroyri, virkið í Havn, virkið á Toftum, virkið í Runavík, virkið á Eiði, virkið í Vestmanna og virk- ið í Miðvági. Men tað stendur eisini í avtaluni, at hesi virkini skulu førast víðari í 3-5 ár, so skulu tey seljast áhugað- um keyparum! – Hetta er ikki gjørt, hóast vit síðani tá hava havt størsta framburð á fiski- vinnuni nakrantíð, bæði í fiskiskapi og í prísi. Sostatt hevur Fiskavirk- ing og Framtaksgrunnurin ikki hildið avtaluna frá 1996. Ístaðin fyri at gera, sum avtalan áleggur teimum, hevur Fiskavirking tvey stór virki í Suðuroy. – Virkið í Vági liggur heilt stilt og á virkinum á Tvøroyri verður bara ein partur av orkuni brúkt, so tað verður ikki nógvur fisk- ur arbeiddur á hesum báðum virkjunum. Hinvegin vísur Svenning Borg á, at royndirnar vísa, at har ongi virki eru, fara fiskiloyvini eisini. Eisini porkenningar hava áhuga Bygdaráðið í Porkeri tekur einmæltundir við tankanum um at byggjaein skúladepil í Hovi og røktarheim í Vági. Frá vinstru sita Sigmund Olsen, Gunnbjørn Petersen, Eli Frederiksen, borgarstjóri, Anna Djurhuus, varaborgarstjóri og Mikkjal Sørensen. Gunnbjørn Petersen hevur fyribils tikið sætið í bygdaráðnum fyri Hans Eli Bech, sum er sjukur. Flakavirkið í Vági er deytt og tí má tað seljast Tað slepst ikki uttanum, at virkið í Vági verður loyst frá Fiska- virking, sigur Svenning Borg, formaður í havnanevndini í Vágs Býráð