mikudagur 1. desember 1999síða 6

tíðindablaðið Nr. 229 - 1. desember 1999 Stiðin hevur givið út bókina hjá Zakariasi Wang „Fórovar á vegamóti ” Nú foroyingar standa fyri at skula taka avgerð um framtidarstødu landsins. verður av ávísum pørtum ført fram, at Føroyar eru partur av Danmarkar riki. | Men tann, sum sigur hetta, må eisini kunna visa å, nær Føroyar eru vorðnar partur av hesum ríki. Tað hevur eingin kunnað enn, sjálvt ikki forsætisráðharrin og veruleikin er, at hetta ong- antíð er hent. Føroyar eru | ikki, og hava ongantíð | verið, samrunnin partur | av Danmark. | Men hvussu ber tað so til, at vit kortini verða stýrd av donskum ráð- harrum? Hesum svarar | Zakarias Wang í bókini „Feroyar á vegamóti“. Eftir í nógv ár at hava | granskað stjórnmálasøgu Foroya og gjørt umfatandi rannsóknir, leggur hann við hesum fram tað mest vælgrundaðu frágreiðing- ina um. hví stødan er, sum hon er. At íslendingar ga upprunan til Lil SKIHTU An tann søg sidsta månadag | TURIÐ KJØLBRO Tey, sum kenna skaldsøg- una „Barbaru“ eftir Jørg- en-Frantz Jacobsen, fara í savninum „Den yderste kyst - og andre essays“ at kenna aftur rúgvu av við- urskiftum, sum ganga aft- ur í skaldsøguni, ið kom | út eftir deyða høvundans. Lýsingar av býlinginum á Reyni stava týðiliga frá egnum uppvøkstri, eins og lysingarnar av finu al- múguni, sum sigst hava mentaskap og virðing sum nútímans fólk ikki hava ferilin av. Ansur Jórgen-Frantz Jacobsens fyri Danmark og Fraklandi kann eingin vera í iva um, men klang- botnurin er til eina og hverja tíð føroyskur. Før- oyar eru altíð bakgrundin, og uttan mun til, hvar høvundurin er, og nærum uttan mun til, hvat hann lýsir, eru myndirnar og samanberingarnar fór- oyskar. Tað ber til at siga, at Tórshavn er sjónhornið. »Føroyar á veg- amóti“ útkomin Zakarias Wang FOROYAR Á VEGAMÓTI teirra stóðu, var heilt av- gerandi fyri, at tað eydn- aðist teimum at vinna frælsið í 1918. Skal verandi gongd hepnast væl fyri foroying- ar, er eisini neyðugt, at vit hava kunnleika um tann partin av okkara søgu, sum verður mest viðkom- andi, tá ein nýggjur sátt- máli við Danmark skal gerast, og atkvødast skal um hann. Føroyar á vegamóti“ er tí eitt ógvuliga avger- andi íkast til orðaskiftið um framtidarstødu Før- oya. Bókin hevur 224 blað- síður, er heft og í henni er någreiniligt innihaldsyv- irlit, bókmentalisti eins og listi yvir leitorð. Prísur 200 Kr. Essays eftir Jørgen-Frantz Jacobsen ut | ,Den yderste kyst - og andre essays" er heitið á savni eftir Jørgen-Frantz Jacobsen, sum kom út á fødingardegi høvundans mentafrødingur, hevur valt essayini út og skrivað eftirmælið í savninum, sum kom út á 99 ára fød- ingardegi Jørgen-Frantz Jacobsens, sum var 29. nov. Elsta essayið er frá 1922, „En ung færing pá Frankrigsfærd“. Tað er eitt bræv til William Heinesen. Yngsta essayið er skrivað í 1936, stóð upprunaliga í Politiken, og eitur „Den yderste kyst. Tað er forlagið Fisher & Schou, ið gevur savnið Jógvan Isaksen, bók- út. | Suðar dýpið reyða Nýggj skaldsøga eftir Bergtóru Han- usardóttir er komin út Bergtóra Hanusardóttir hev ur áður gjørt vart við seg við skaldsøgun: „Skert flog“ 1990, um eina føroyska kvinnu, fødd fyri aldaskift ið, og stuttsøgusavninum „Loynigongir“ 1993, har trådurin í søgunum er gent an Susanna, sum veksur til og fer út i stóru verð Nyggja skaldsøgan setur i tíð á eina heilt aðra staðni, nevniliga fyrst í 1700-áru- num, men evnid er nú sum fyrr kvinnukor Sára verður gift í eina bygd í Norðoyggjum, og hon er góð við mann og børn, men so kemur beiggi mannin av langfaraleidum, og hon gerst góð við hann Hvorki vil kortini gera nak að skeivt, so tey geva ség undir korini - og beiggin fer út aftur í verðina. Nú vil tað so við, at maður Sáru gong ur burtur. Missurin er svár ur, men nú skuldi tað verið lagamanni hjá teimum for- elskaðu at funnið saman. Tað var bara ikki loyvt tá á døgum og mett sum blóð- skemd. Leikurin fer sína 6- vikandi gongd. Søgan, ið hevur veruliga fyrimynd, er bædi spennandi og hjarta- Bergtóra Hanusardóttir 2 nemandi. „Suðar dýpið reyða“ er løgd til rættis og prentað á Hestprent. Skaldsøgan er 190 síður til longdar og kostar 220 krónur. Mentun argrunnur Stundentafelag SINs gav ut. Grønlandsferdin hjá Stauning Tríggjar góðar grundir eru til, at Stenbjerg Forlag gevur „Min Grønlands- um Grónland TURIÐ KJØLBRO Vanligu umrøduevnini við náttúrðaborðið í mínum barnaheimi ella á teim longu teinunum í bilinum ímillum fundirnar hjá pápa runt um í landinum, vóru Grønland og eisini Føroyar Serliga Grønland var ofta á skránni. Tá pápi mín í 1930 tók við starvinum sum for- sætisráðharri í Danmark, syrgdi hann fyri, at Grøn- land varð grundfest í forsæt- isráðnum. Hansara støda var, at vit skuldu hava eitt virki samband við hetta stóra økid. Sum tann fyrsti danski ráðharrin nakrantíð, fór hann longu sama ár til Grønlands, fyri sjálvur at kunna seg við grønlendsk viðurskifti, um landslagið, vinnumøguleikarnar, sosi- alu vidurskiftini og annað. Soleidis leggur Søren Stauning fyri í eftirmæli- num í bókini „Min Grøn- landsfærd“ eftir Thorvald Stauning, sum forlagið Stenberg Forlag gevur út í hesum døgum. Søren er 77 ára gamli sonur gamla Stauning. Bókin er prentað upp aft- ur við nýggjum myndum, men annars er talan um upp- runaliga handritið hjá gamla forsætisráðharranum. „Min Grønlandsfærd" er ein bók, sum hevur verið bæði goymd og nærum gloymd í nærum 70 ár, og bert fá hava vitað av henni. Upprunaliga TH. STAUNING MIN GRØNLANDSFÆRD útgávan kom út í einum litl- um upplagi, og hon varð skjótt seld. Nú Stenbjerg Forlag gev- ur bókina út aftur í sam- starvi vid Søren Stauning, færd" eftir Stauning út aftur: Hon er aktuell, hon er væl skrivað, og hon er eru triggjar g60ar grundir til tess: Hon er aktuell, hon er væl skrivad, og hon er um Grønland. At bókin er aktuell, kemst av, at Grønland er meiri í andgletti nú enn nakrantíð, og sama kjakið um sjálv- stýri, loysing, búskap, vinn- umøguleikar og verjan av upprunafólki, er framvegis uppi í tíðini. At bókin er væl skrivað, undrar neyvan nakran sum hevur lísið um gamla „landsfaðirin“, ella lisið nakað av honum. Talan er um neyva og fullkomna málviðgerð, sum sjálvandi í dag minnir um góðar gamlar dagar, og dámar tær tað, dámar tær eisini bókina. Triðja orsøkin fyri at geva út „Min Grónlandsfærd“ er sjálvandi Grønland. Hesin heilt serligi bletturin á land- akortinum, sum síðani dag- ar Eirik Reyða hava hugtik ið og bergtikið fólk. Hevur tú fyrst fingið Grønland í blóðið, varir tað fyri lívið. A veg heim úr Grønlandi vitjaði Stauning í Føroyum Forsætisráðharrin nevnir í síni umrødu av Føroyum uttan fyrivarni sína meining um tey ofta spentu viður- skiftini millum londini bæði, sum eisini tá vóru millum Danmark og Føroy- ar. Bókin er ein deilig ferð- abók úr Grønlandi, men eis- ini eitt tilboð til tann søgu- liga áhugaða. Hon er 168 síður og kostar 199 krónur.