fríggjadagur 3. desember 1999síða 4

4 tíðindablaðið Nr. 231 - 3. desember 1999 Betri upplýsingar høvdu givið betri vedurtidindi fyri Føroyar — Hava fóroving- ar nakað at klaga um, viðgera vit fegin málið. Men skulu veðurfor- sagnirnar verða meiri álítandi, er bara eitt at gera, og tað er at út- vega betri upp- lýsingar, eitt nú frá skipum undir Føroyum, sigur Søren Olufsen á Danmarks Met- eorologiske Insti- tut AKI BERTHOLDSEN Tað er ómetaliga trupult m veðrið i Føroy um tað er. at Føroyar liggja so illa fyri á heimskortinum Vit hava biðið Soren Olufsen á Danmarks Met- eorologiske Institut, DMI, um viðmerking til kjakið semastu dagarnar um nastuna í Føroyum fáa okkara veðurtæn astu frå DMI, men bæði fiskimenn og útróðrarmenn halda. at veðurforsagnirnar eru so oålitandi, at tað er skjótt hjá skipum og bátum at koma í Oføri øren Olufsen hevur hovrt, at eitt orðaskiftið evur tikið seg upp í Før- oyum um trúvirðið í veður- forsagnunum hjá DMI Hava føroyingar nakað at klaga um, eru teir væl- komnir at venda sær til okk- ara, ti so viðgera vit fegin málið, sigur Søren Olufsen Við høvudsveg 1 Hann sigur, at orsøkin til, at tað er so trupult at meta um veðrið í Føroyum, er ikki, at okið er so lítið Orsøkin er hinvegin, at Føroyar liggja beint við tað, sum vit vanliga nevna låg- try st-høvudsv eg | -Hetta er ein av teimum leiðunum, sum lágtrýstini vanliga ferðast Lágtrýstini plaga at taka seg upp við Ný Fundlandi, og ferðast síðani meiri og minni tvørturyvir Føroyum á veg eystureftir og tara so upp framvið norsku strond- ini Tvs, at veðrið í Føroy- um er ofta treytað av, akku- rát hvar hesi lágtrýstini eru, tá ið tey fara framvið For- oyum. Søren Olufsen sigur, at ti- skil eru vedurforsagnirnar fyri Føroyar meiri og minni Tað er ómetaliga trupult at gera veðurforsagnir fyri Føroyar, tí tær liggja so illa fyri mitt í Atlantshavinum. Men um vedurfrødingurin er staddur í Føroyum ella í Danmark ger ongan mun. Einasti máti at fáa betri veðurtíðindi. er at fáa betri upplýsingar. sigur Søren Olufsen á Danmarks Meteorologiske Institut, sum er okkara veðurtænasta bundnar av, hvussu neyvt tað eydnast at meta um, akkurát hvønn veg, lágtrýst- ini fara yvir Føroyum Og tað kann vera sera trupult, ikki minst hesa tíð- ina, nú lágtrýstini eru so títt hvort aftaná annað Hann leggur afturat, at tá ið teir boða frá so og so nógvum vindi, er talan um miðal vindferðina í 10 min- uttir, 10 metrar yvir havin- um. Tvs, at hóast vit hava boðað frá vindi uppá 20 metrar um sekundið, kann vindferðin saktans koma upp á 37 í einstøkum hvirl- um. Utgerðin tann besta Søren Olufsen heldur tí ikki, at tað hevdi gjørt stór- vegis mun, um veðurtæn- astan var í Føroyum, heldur enn í Danmark. -Fyri at kunna gera veð- urforsagnir, er tað neyðugt við ymsum upplýsingum. Og á DMI hava vit tað bestu tøknina, sum yvirhøv- ur finst á hesum eki. So tað er slett onki sum talar fyri, at ein vedurfrød- ingur í Føroyum skuldi havt betri upplýsingar at arbeitt við, enn vedurfrødingur í Keypmannahavn, — Tað einasta, sum um- ræður, er at hava teir bestu útrokningarhættirnar, tær bestu fylgissveinamyndir- nar og tær best veðurmát- ingarnar. Og tær veðurmátingarnar fær DMI frá vedurstødun- um í Føroyum og frá skip- um undir Føroyum. Akkurát, hvar vedurfrød- ingurin er staddur, hevur ongan týdning, heldur hann. Ov fáar skrásetingar Men Søren Olufsen sigur, at ein vansi í arbeiðnum at gera neyvar veðurforsagnir fyri Føroyar, er júst tað, at tað eru ov fá skip undir For- oyum, sum máta veðrið fyri DMI Hann sigur, at tað heyði hjálpt uppá støðuna, um DMI fekk fleiri mátingar frá skipum undir Føroyum. Mátingarnar verða brúkt- ar til at rokna út, hvønn veg lågtrystini ferdast. — Annars verdur dugliga granskad, hvussu tað kann lata seg gera at fáa betri veðurmátingar um fylgis- svein. — Men høvdu vit fingið fleiri skip undir Føroyum at gjørt vedurmåtingar fyri okkum, hevði tað eisini ver- ið ein stór hjálp. Hann sigur at oll skip, sum hava samskiftisútgerð umborð, kunnu gera veður- mátingar. Avtalað er gjørd við nøk- ur skip um at gera veður- mátingar. Talan er um nøkur farmaskip í fastari rutu. Men tey kundu verið fleiri, leggur hann afturat- og tað kundi saktans verið talan um fiskiskip. Hann sigur, at tað er bæði ein fíggjarligur spurningur fyri DMI og fyri skipini, men tað er eisini ein spurn- ingur um vælvildina hjá skipunum at gera veðurmát- ingar alt samdógurið. Hevur tú nakra vidmeik- ing til, at nógvir fóroyskir utrédmirmenn og fiskimenn halda, at vedurprsagnirnar hjá íslendsku veðurtænast- uni eru nógv neyvari enn tær hjá DMI? -Eg skilji ikki, hvussu tað kann bera til, tí veðurtíð- indini hjá íslendsku veður- tænastuni eru bygdar á for- sagnir frå DMI, sigur Søren Olufsen. Ein skipari, sum vit hava tosað vid,hevur reist spurn- ingin um, hvussu nógva orku, tit niðn í Keypmanna- havn leggja í at gera veð- urforsagnir fyri hesar lítlu oyggjarnar uppi í Norður atlantshavi? — Veðurforsagnirnar fyri Føroyar verða gjørdar sam- stundis sum forsagnirnar fyri onnir øki, og tær verða gjørdur av sama vedurfrød- ingi og uppá sama máti. So tað er ongin munur á. Men sært tú so nakran sum helst møguleika fyri at fáa neyvari forsagnir fyri Føroyar? — Betri mátar at rokna veðurforsagnir út og enn fleiri veðurmátingar frá fylgisveinum og skipum eru einastu møguleikarnir, vit hava til at gera veðurtíðind- ini neyvari. — Og hættirnir at rokna forsagnir út, batna alla tíð- ina. So veðurtíðindini verða neyvari og neyvari. Søren Olufsen sigur, at tað verður ongin fyrimunur at gera eina veðurstøð í Før- oyum, tí eru upplýsingarnir nóg góðir, kann ein veð- urfrødingur í Keypmanna- havn gera eins góðar for- sagnir sum ein vedurfrød- ingur í Havn kundi gjørt. Annars sigur Søren Oluf- sen, at føroyskir útróðrar- menn og fiskimenn eru væl- komnir at ringja til DMI at spyrja um vedur og vind, um teir ivast i nøkrum. Nummarið er 00 45 39 15 700. Meiri vindur á sjónum Ein annar vedurfrødingur á DMI, Lone Olsen, nevnir sama trupulleika, at Føroyar eru so litlar, og at tad ti mangan er trupult at meta um, antin lågrystini fara beint norðanfyri, ella beint norðanfyri Føroyar. — Serliga trupult er tað at gera forsagnir, tá ið lágtrýst- ini fara heilt tætt framvið oyggjunum, tí mitt í låg- trysitinum er vindurin minni enn annars. Tá ið so tann eina út- rokningin sigur, at lágtrýstið fer beint sunnanfyri Føroy- ar, og ein onnur útrokning Sigur, at tað fer beint norð- anfyri, skal vedurfrøding- urin gita. Og ferðast lág- trýstið so kortini ikki heilt so tætt framvið oyggjunum, sum mett, kann gott henda, at tað verður meiri vindur, enn boðað er frá. Tó heldur hon, at forsagn- irnar fyri tað fyrsta sam- døgurid eru nokk so neyvar. - Men beinanvegin for- sagnir skulu gerast 48 ella 72 tímar fram, verður óviss- an stórri. — Forsagnirnar fyri tað fyrsta samdøgurid eru fyri tær ymsu sjóleiðirnar. — Men forsagnirnar fyri annað, triðja, fjórða og fimta samdøgur, eru fyri oyggjarnar sum heild. — Og har eru tað summir vedurfrødingar, sum boða frá, hvussu veðrið er niðri við sjógvin, men aðrir boða frá, hvussu tað er í hædd ini. — Men yvirhøvur må sig ast, at tad er meiri vindur å sjónum, enn tað er á landi. --Sostatt eiga fiskimenn og útróðrarmenn at leggja eitt sindur afturat tí fráboð- aða vindinum, tá ið talan er forsagnir, sum ganga longur enn 24 tímar fram, sigur Lone Olsen. — Men tey, sum brúka veðurtíðindini, eiga at vita, at tað ber ikki til at taka eina oyggjaforsøgn fyri annað. triðja, fjórða og fimta sam døgur og flyta hana yvir á sjóleiðirnar uttan víðari. Vit spurdu eisini hana. um hon hevði nakra meting av, hví føroyskir útróðrar menn hildu, at íslendsku veðurtíðindini eru neyvari enn tey frá DMI. Tað dug! eg ikki at siga Men íslendingar eru meiri vanir við fjøll og bjørg enn vit eru í Danmark. So kanska duga teir betri at meta um, hvussu vindurin ber seg, har nógv fjøll og nógv bjørg eru. Møguliga gevur tað teimum nakrar royndir at meta um veðrið á landi og beint framvið landi, sum vit ikki hava. — Men eg veit ikki, um tað ger nakran mun, sigur Lone Olsen. Í blaðnum í gjár greiddi Jógvan á Argjaboða á veð- urstødini í Havn frá, at ein skipan var ið neyndist HIR- LAM, har tað vóru teldur burturav, sum roknaðu veðr- ið út, og tær forsagnirnar Vóru sera neyvar. Men vedurfrødingarnir ikki brúka HIRLAM skip- anina, tí hon var teldustýrd burturav. Har er broyting við at koma í, sigur Lona Olsen. Hon sigur, at vedurfrød- ingarnir hava fingið boð um at brúka HIRLAM og tað heldur hon, at teir allarflestu gera. Sjálv brúkar hon HIR- LAM. — Eg hyggi eftir hini skip- anini og samanberi hana við HIRLAM. Og eru tær báðar skipaninar ikki ógvuliga „.ó- samdar“ um veðrið, brúki eg HIRLAM. Men hendan skipanin ger bara forsagnir 24 tímar fram. Vit spurdu eisini danska vedurfrødingin, um tað hevði verið nakar fyrimunir fyri okkum, um vit høvdu okkara egnu veðurtænastu. — Tað veit eg ikki. Sum heild haldi eg ikki, at tað ger nakran mun. Møguliga kann tað gera ein ávísan mun á heilt avmarkaðum økjum. — Men tað hevði verið ógvuliga lokalt. Og fyri for- sagnirnar á sjóleiðunum, hevði tað ikki gjørt mun, sigur Lone Olsen.