leygardagur 22. januar 2005síða 40

TINGHELLUANALYSAN Bogi Eliasen cand.scient.pol Ítróttarligar fyrimyndir Í okkara samfelagi er ítróttin ofta ein fyrimynd. Fyri børn og ung er talan um sunt frítíðarítriv, eins og vaksin eru farin at leggja meiri orku í at íðka ítrótt, fyri at hava góða heilsu. Tey bestu í ítróttargreinum, elitan, eru ofta fyrimyndir, serliga hjá børnum men eisini vaksnum. Sigast kann, at ítróttur er ein partur av mentanartilboðunum hjá børnum og ungum og tí gerast stjørnur- nar, um tær vilja tað ella ikki, fyrimyndir. Hjá teim flestu liggur hart arbeiði í nógv ár fyri at gerast partur av elituni og her hendir tað, at ólógligir hættir verða nýttir at náa málinum ella at halda sær á toppinum. Í hesi stremban er doping ein háttur at betra um førleikan ella kanska at koma seg aftaná skaða. Serliga í altjóða elituítrótt, kann freisting- in gerast ógvuliga stór, tí lítið manglar í at verða millum tey allarbestu, eins og at tað peningaliga kann kasta nógv av sær, at vera millum tey bestu. Taka vit t.d. fótbóltsspælarar á hægsta støði í Evropu, so eru møguleikarnir fyri ótrúliga stórari løn til staðar, og revsingin fyri at snýta seg til at verða betri við doping er ofta bert eitt hálvt ár. Hetta eru spælarar sum eisini eru fyrimyndir hjá føroyskum ungdómi. Hvat er doping? Ofta verður kjakast um, um dopinglistin er ov strangur. Tvs. at hann inniheldur evnir, sum í veruleikanum ikki eru skaðilig ella fremjandi. Eg havi ikki førleikan at meta um hetta. Men tvær meginreglur eiga at vera, tá talan er um doping. Mest um- ráðandi er at evnini ikki mugu vera skaðilig fyri íðkaran, tvs. ein konservativ ásjón við at verja fólk, eins og vit krevja trygdar- belti í bilum. Hin, er at talan helst skal vera um ítrótt á jøvn- um føti og ikki avgjørt av hvønn lækna ein hevur ella hvussu stóra fíggjarliga orku ein hevur at keypa sær evnir við, ella á annan ónatúrligan hátt at skapa sær fyrimun, so sum við blóðdoping.. Hetta markið er tó eitt sindur meiri torført. Tí nógv náttúrlig evni og matur kunnu betra kropsliga førleikan og torført tí at seta mark millum fremjandi mat, náttúrlig evnir og heilivág. Doping í Føroyum? Túnatosið bendir á, at nakað av dopingmisnýtslu er í Føroyum. Í grannalondum okkara vísir tað seg, at trupulleikin ikki einans er ímillum elituítróttarfólk, men í stóran mun millum fólk, ið fimisvenja. Hetta er ein trupul- leiki, sum er tikin upp í Føroy- um. Hetta slagið av doping hevur einki við elituítrótt at gera, men heldur persónlig ynski um at hava væl vandan kropp. Tó er vandin ikki minni her. Doping kann hava stórar avleiðingar, og tá okkara samtíð leggur dent á kroppin, er skjótt at vanlig fólk kunnu lokkast at brúka henda Doping í Eyst 40 Nr. 15 - 22. januar 2005