fríggjadagur 31. desember 1999síða 9

Nr. 250 - 31. desember 1999 — Kirkju- fólkið vil hava tað góðu gomlu kirkjuna, har tað er vítt til veggja og hógt til loftið, sigur Hans Jacob Joensen, bispur skyldum. Spurningurin er um 6- semjan ikki er so grund- leggjandi, at tað er hopleyst hjá pørtunum at semjast, so at kirkjan sum frálíður verð- ur pínd niður av teologiska tvídráttinum. — Hasum eri eg ikki bang- in fyri. Í ávísum førum kann mann gott liva við spenn- ingunum og vidhvørt kann tað vera nokkso positivt, tí tað kann fáa fólk at hugsa, sigur Hans Jacob Joensen. Kortini viðgongur bispur, at eisini hann hevur hugsað tankan, at almenna teolog- iska toganin kann elva til, at fólk velja at siga fólka- kirkjuni farvæl. — Ja tað geri eg vidhvørt. Men vidhvørt haldi eg eis- ini, at summi fólk eru kanska mestsum ov bangin fyri konfrontatiónini. Tað er rætt, at tað hevur verið grúi- liga friðaligt hjá okkum, men tað merkir ikki at prest- ar altíð hava verið samdir um alt, sigur bispur. Samkynd og fosturtøka Spurningurin er so, um fólkakirkjan verður so fri- lynt i næstu øld, at hon t.d. fer at góðtaka vígslu av samkyndum og fosturtøku? — Nei, eg rokni ikki við, at kirkjan fer at góðtaka ella góðkenna hetta við sam- kyndum. Hvat fólk gera, mugu tey sjálvi taka ábyrgd av. Men, kirkjan eigur at halda fast við, at hjúnarlagið er millum mann og konu. — Hvussu fólk vilja liva saman er teirra egna ábyrgd. Tað hevur okkara kirkja fyri sovítt ikki lagt seg út í, á annan hátt enn gjøgnum boðskapin. Boðskapurin er eisini lóg og evangelium, og so mugu fólk taka støðu til tað. — Vilja fólk fyri várharra verja tað, tey gera, ja so er tað teirra... Tað er prote- stantiskur = kristindómur. Presturin ella kirkjan standa ikki ímillum guð og tann einstaka. Einstaklingurin stendur beinleiðis yvirfyri guði. Hans Jacob Joensen metir ikki at tað er uppgávan hjá fólkakirkjuni, at siga sína hugsan um fosturtøku, eins og katólska kirkjan hevur gjørt. — Fosturtøka fer altid at Vidhvørt haldi eg, at summi fólk eru mest sum < > ov bangin fyri konfronta- tiónini tíðindablaðið | vera eitt kjakevni í fólka- kirkjuni. Tað má so merkja, at fólk gera sína ávirkan galdandi mótvegis teimum politisku flokkunum. Tí tað er har avgerðirnar verða tiknar á hasum økinum. Skapar ósemju — Hevði tað greiðasta ikki verið, at fólkakirkjan boð- aði alment frá hvørja stóðu hon hevur til spurningin um fosturtóku, tey samkyndu og allar hinar eymu spurningarnar? — Hygg at katólsku kirkjuni. Hon hevur meldað út og har er sanniliga ikki semja. Tað hevði verið hundrað ferðir verri her hjá okkum, tí protestantarnir hava, í 500 ár verið vanir at hava sínar egnu meiningar. So tað haldi eg slett ikki, sigur bispur, sum heldur, at teir eldfimu — spurningarnir heldur eru eitt mál fyri tað verðsliga valdið, at taka stóðu til. — Nakað heilt annað er so, at pávin kann melda út, tí hann er also umboð fyri katólsku kirkjuna. Men á hasum gkinum eru hvorki eg ella prestarnir ella nak- ar…hvør skal melda út við hvørjum? Og á ein hátt bilar tað einki, at vit íkki hava eitt beinleiðis mandat, at melda út. — Men tað at fólk, sum kristin fólk, spyrja hvat flokkarnir halda um hesar spurningar — tað er í lagi. Grundlógin avgerðandi Gongst, sum samgongan vil, verða Føroyar skipaðar sum fullveldisríki áðrenn lang um líður. Hetta merkir, at vit fáa eina sjålvstøduna føroyska fólkakirkju, ið er leys av donsku fólkakirkj- uni. Hans Jacob Joensen held- ur, at tað trupult at spáa um hvønn tydning tað fær fyri kirkjuna, verður hon sjálv- støðug. Tað veldst í stóran um, hvat ið fer at standa í føroysku grundlógini, sum beint nú er í stoypiskeiðini. — Fyri meg er tað avgerð- andi hvat ið fer at standa í grundlógini um føroysku kirkjuna. Og eg meti, at í føroysku grundlógini eigur at standa meira enn í teirri donsku. Tað var jú eitt eks- periment hjá dønum. Teir ásettu eina lógargrein, sum sigur: >Folkekirkens for- hold ordnes med lov...<. Greitt er, at teir meintu, at tað skuldi haldast ein stórur kirkjufundur, okkurt slag av stýri av kirkjuni, sum skuldi vera lóggevandi. Men so langt kom tað ongantíð, tí semja fekst ikki í lag. — Tí haldi eg, at ein føroysk grundlóg eigur at taka hesar spurningarnar upp. Skal orðingin verða nøkunlunda tann sama sum í donsku grundlógini, so má ásetast á hvønn hátt tey kirkjuligu = vidurskiftini skulu skipast við lóg, sigur bispur. „Kirkjan eigur at halda » fast vid, at hjúnarlagið er << millum mann og konu« Hans Jacob Joensen held- ur tað hava hava alstóran tydning, at føroyingar geva sær góðar stundir, tå ein yv- irtóka av kirkjuni skal fyri- reikast. — Tað er als eingin grund til, at vit skunda nakað í- gjøgnum, at vit ikki geva okkum stundir til at fáa eina nattúrliga avloysing av tí danska, har nakað føroyskt kemur í staðin. Lat tað okk- um ikki vera nakað hast- verk. Statur og kirkja - ella statskirkja Sum partur av donsku fólkakirkjuni er føroyska kirkjan ein statskirkja. Men spurningurin er hvussu leingi hon verur tað afturat. Í Svøriki er avgerð tikin um at skilja kirkjuna og statin sundur. Í Noregi kannar ein nevnd hendan møguleika, og eisini í Dan- mark verður skilnaðurin umrøddur. Tiskil bendir okkurt å, at kirkjan i Føroyum kanska ikki verður ein statskirkja í framtíðini, sigur Hans Jacob Joensen. — Sjålvur haldi eg, at tann skipan, sum vit hava í dag - har kirkjan stórtsæð slepp- ur at passa seg sjálva og viðurskiftini við statsmakt- ina eru góð — hevur sínar dygdir. Tað er heilt givið. — Eg trúgvi onga løtu upp á, at tað hevði gjørt tað lætt- ari, um vit fingu eina sy- nodukirkju, har so og so nógv fólk skulu semjast… Eina slíka kirkju hava tey í Noregi. Har hendir mangan tað keðiliga, at bisparnir ikki eru heilt samdir, og at kirkjufundurin gongur ímóti bispunum. — Eg haldi, at vit hava ein skipan, har frælsið innan kirkjuna er rættuliga stórt. Og har kirkjan ikki verður tvingað av statsmaktini hvorki til eitt ella annað, sigur bispur sum heldur, at kirkjan er fult so væl vard í verandi skipan. Hans Jacob Joensen gongur út frá, at spurning- urin um støðu kirkjunnar verður vidgjørdur, nú før- oysk grundlóg verður fyri- reikað. Samstundis leggur hann dent á, at hann heldur tað vera púra nattúrligt, at umboðini fyri kirkjuna verða spurd eftir, tå lunnar verða lagdir undir framtíðar kirkjuna í Føroyum.