mikudagur 26. januar 2005síða 17

Nr. 17 - 26. januar 2005 17 Dollars fyri 1 Euro 1. Nov til 24. Jan. 2005 1,26 1,28 1,3 1,32 1,34 1,36 1,38 01-11-04 11-11-04 21-11-04 01-12-04 11-12-04 21-12-04 31-12-04 10-01-05 20-01-05 RG-2005; Kelda:EC Forkláring: Gongur kurvan upp styrkist Euro, € Gongur hon nidur, styrkist Dollar, $ Euro var í hæddini á nýggjárinum, tá fekst gott 1,36$ fyri 1 € Nú er dollar sterkari. Fríggjadagin fekst bert 1,29 $ fyri eina €. Men mánadagin gekk hin vegin aftur USA: 1980 til 2004, Inn- og útflutningur av vørum Eind x milliónir $ -$750.000 -$500.000 -$250.000 $0 $250.000 $500.000 $750.000 $1.000.000 $1.250.000 $1.500.000 1980 1985 1990 1995 2000 2005 mill. $ Balance Exports Imports Henda kurvan vísir at hallið økist í USA. Tey negativu tølini blíva størri Innflutningurin hevur seinastu 25 árini verið størri enn útflutningurin Kelda: US Census Bureau, Foreign Trade Division RG-2005 ikki at keypa fleiri ferða- mannaflogfør fyri fyrst. Men stutt eftir at Airbus- 380 var vístur fyri almenn- inginum í Toulouse í síðstu viku bestilti Kina so fýra av hesum slagnum. Aftur ein lítil, men týdningarmikil sigur fyri europeiska Air- bus-samtakið. Men enn skal nógv vinnast, áðrenn tað sum er satsað, er tjent inn aftur. Tað hevur kosta 12 milliardi evrur, umleið 90 milliardir kr, at útvikla hetta slagið, sigur The Economist, 22-01-05. Tað skulu seljast meira enn 250 eindir, áðrenn projektið fer at bera seg. Listaprísurin á einum A-380 er 1 milliard kr., men tann reali prísurin er altíð eitt úrslit av kapp- ing og samráðingum. Aðrar forkláringar uppá handilshallið hjá USA Ein onnur forkláring er, at ein stórur partur av sam- handilshallinum hjá USA kemur av handli við asi- atisk lond, eitt nú Kina. Og har hjálpir ein bíligari doll- ari einki, tí tey flestu lond- ini har (ikki Japan) hava koblað teirra valutakurs at tí amerikanska, so tað gongur líka upp. Hinvegin er tað heldur ikki eftir lærubókini, at eitt land við einum dollara, sum hevur minkandi virði og keypi- kraft, framvegis flytir líka stórar nøgdir inn. Summir eygleiðarar ivast Teir klóku hava ymiskar meiningar um støðuna. Economist.com, 20.01.05, sigur beinleiðis: "Foreign investors must ask them- selves anew wether it is sustainable", ella, útlendsk- ir íleggjarar mugu spyrja seg sjálvar aftur, um hetta er haldgott? Men seinastu tølini um innflóðina av kapitali til USA, sum held- ur fram, hevur so fyri eina tíð styrkt áliti á dollaran. Nýggj støða er um at mynda seg í búskaparligu verðini. EU við euro og Airbus krevur sítt pláss. Kina er sum ein rakett- økonomi. India og Brasilia taka seg fram. Men USA livir av lántum pengum. Hetta er fýrkantað skorið út, men skal tað sigast stutt, so er tað nakað soleiðis fatt. Keldur: Borsen Online 14-01-05. Economist.com 20-01-05 Timesonline 16-01-05 The Economist 22-01-05 mynd 1 mynd 2