leygardagur 29. januar 2005síða 12

12 Nr. 20 - 29. januar 2005 Mannbjørn Tausen Ein stoltur Vágbingur, men eisini Suðringur Enn einaferð mugu vit ásanna, at Landstýrið og samgongan unna okkum ikki tað svarta undir neglunum. Enn einferð síggja og hoyra vit, at landstýrismaður, sum er haðani úr bygdini, nið- urger okkum. ”Vág- bingar vilja bara hava uttan at lata okkurt aft- urfyri”. Álvaratos , harra Hans Pauli Strøm, hvat billar tú tær inn?. Há og spott hava vit fingið nokk av her suðuri. Hvør hevur nikkað og góðtikið burturflytingar meiri enn vágbingar? Hvør hevur verið meira tolin enn vit? Nei , Hans Pauli, millum tykkum eiga vit ongan góðan. Tú tosar um, at ein skúli í Hovi (ikki í Vági!) er skúli fyri alla oynna!. Er Suðuroyar sjúkrahús ikki eisini sjúkrahús vágbinga???. Hví hevði tú ikki orðið, tá málið - flyta skúlan úr Hovi til Vágs - var fyri í Løg- tinginum 3 - 23 og 27. mars 2001. Sera fá høvdu orðið. Ein at- kvøddi ímóti undir 2. viðgerð (J. av Rana), men øll atkvøddi fyri undir 3. og endaligu viðgerðini (28 á fundi). Um Fiskivinniskúlin í Vestmanna skal flytast, hvat gert tú tá? Kanska sum strutsurin? Í tykk- ara ómegd hava tit klára at sátt split millum vinir og kenningar, sett bygdir upp ímóti hvørjum øðr- um, ja, ein heil oyggj fundast og keklast um tykkara neyðaregg. Hvat er hetta fyri eitt ”til- boð”? Um vágbingar ikki krúpa, so fáa S U Ð U ROY I N G A R onki røktarheim!!! Broytingaruppskotið á býráðsfundinum snúði seg annars um at tosa við Landstýrið um eitt røktarheim í Suðuroy - ikki í Vági, men í Suð- uroynni (har eisini Vágur liggur!!!!). Nú gert TÚ okkum til syndabukkar!! Lágt ríð- ur tú, fyrrverandi bygd- armaður mín. Eg og sera, sera nógv við mær eru hørm, ill og skuffaði yvir tað við- ferð, vit hava fingið frá okkara grannum. Men skálkarnir aftanfyri, tað eru okkara fólkavaldu, teir, ið hava staðið á trappusteinunum og á gøtuhornunum og sagt seg hava loysnirnar - pragmatiskar loysnir - er loysnin í Vági pragmat- isk?. Verður gerandisdag- urin nógv betri hjá sand- víkingum og hvalbing- um, um skúlin verður fluttur? Øll mugu skilja, at hetta ”tilboð” nívir okk- um sera fast, tá vit - ikki til stuttleikar, men sum eitt neyðarróp, ganga kravgongu. Mannsterk fara hampafólk gjøgnum bygdina inn á býráðs- skrivstovuna og standa har hóttandi við skeltum uppi yvir okkara fólkavaldu, sum eru hampafólk og okk- ara vinfólk. So langt eru vit farin, tí vit ikki bakka og krúpa longur. Vit vilja ikki av við skúlan, stutt og greitt, tí hann er her. Eg heiti so inniliga á suðringar at arbeiða saman um eina felags framtíð. Stuðlið okkum við Miðnámsskúlanum - ongin fer illa av at koyra 6 - 7 min eftir breiðum og góðum vegi líka til okkara vakra Vatn og Hamrabø. Vit stuðla Heilsuskúlanum á Tvør- oyri. Saman arbeiða vit víðari við loysnum á eldraøkinum allari oynni at gagni. Eisini eru fleiri aktørar komnir á vøllin við góðum hugskotum á vinnuliga økinum, tí berandi økinum. Latið okkum lofta møguleik- unum og seta skøtil á framtíð okkara. Hvat so við Lands- stýrinum? Jú, tað er ein góður spurningur. Lágt ríður tú VIÐMERKINGAR Kjakið um hvørja ávirk- an tað fer at hava á Før- oyar, um danir velja at ganga frá sínum fýra fyri- varnum í teirra limaskapi í ES, er í løtuni bygt meira á misskiljingar og vill- leiðingar enn á fakta. Tí er neyðugt at sláa fast, hvat er sannleiki og hvat er søgn í hesum máli. Kaj Leo Johannesen Sambandsflokkurin Danska uttanríkisráðið hevur í fleiri umførum greitt frá hvørjar avleiðing- ar ein møgulig víðkan av danska ES limaskapinum fer at hava fyri Føroyar og ríkisfelagsskapin. Her er staðfest at: • Stjórnarskipanarsátt- málin millum londini í ES, sum helst kemur til atkvøðugreiðslu í Dan- mark innan stutta tíð, er ikki galdandi fyri Føroy- ar og Grønland • Føroyar eru uttan fyri ES og eingin annar enn Før- oya fólk kann broyta hesa støðu. • Um Danmark fer upp í gjaldoyrasamstarvið við ES, kunnu føroyingar sjálvir velja, um vit vilja varðveita donsku krón- una ella taka evruna í nýtslu. • Føroyskur uttanríkispoli- tikkur fer ongantíð at verða stýrdur úr Brússel, men fer eisini framyvir at verða førdur í altjóða samstarvi. Danmark samstarvar longu við ES um uttanríkis- og trygd- arpolitik, men hevur tikið fyrivarni ímóti felags verjupolitikkinum hjá ES. Um danir velja at ganga frá hesum fyri- varni ávirkar tað soleiðis bert tann felags verju- politikkin. • Samstarvið millum lond- ini í Ríkisfelagsskapinum broytist ikki av at danir atkvøða fyri ES-stjórn- arskipanarsáttmálanum ella velja at sleppa sínum fyrivarnum í limaskap- inum í ES. Sambandsflokkurin ætlar at halda seg til veruleikan í kjakinum um hvørja ávirk- an tað fer at hava á Føroyar, um danir atkvøða fyri ES- stjórnarskipanini ella velja at ganga frá sínum fýra fyrivarnum í teirra lima- skapi í ES. Villeiðing og ræðumynd- ir tæna ongum. Hvat hendir í veruleikanum um danir sleppa ES-fyrivarnunum? VAL05 Bjørg Joensen Valevni Javnaðarfloksins Avbjóðingin fyri føroysku umboðini á fólkatingi er at arbeiða fyri føroyskum áhugamálum og møguleik- um, at kunna danir um før- oysk viðurskifti, og at kunna føroyingar um ar- beiðið á Christiansborg. Flest øll starvsfólk ynskja at hava ávirkan á síni arbeiðsviðurskifti. Verða t.d. mannagongdir gjørdar, er tað skilagott at gera sína ávirkan galdandi, so úrslitið verður sum best. Hevur tú verið við til at gera mannagondirnar, kanst tú tryggja nøktandi karmar, og kenna tínar skyldur mótvegis arbeiðs- gevaranum. Soleiðis er eisini við arbeiðinum á fólkatingi. Føroysku fólkatingsum- boðini skulu gera sína ávirkan galdandi innan økir, ið hava ávirkan á før- oyska samfelagið, so leingi sum núverandi skipan við føroyskum umboðum á fólkatingi er galdandi. Eftir mínum tykki eiga vit so- statt ikki at blanda okkum í donsk innanríkismál, men fylgja við í málum, ið hava ávirkan á føroyska samfe- lagið, og tryggja, at lógir- nar ikki ganga ímóti før- oyskum áhugamálum og ynskjum. Úrslit skulu sjálvandi spyrjast burturúr arbeiðin- um á fólkatingi. Men hvussu? Tað verður ofta tosað um, at danir skulu virða okkara áhugamál. Tað er tó ómeta- liga torført hjá tveimum pørtum at møtast, um bert annar parturin hevur virð- ing fyri hinum. Virðingin má ganga báðar vegir. Vantandi virðing er ofta grundað á vantandi vitan. Skulu úrslit spyrjast burturúr fólkatingsarbeið- inum, er uppgávan at kunna um og skapa forstáilsi fyri báðum samfeløgunum. At gera tað ókenda kent - í Danmark og í Føroyum. Rigmor Dam valevni hjá Javnarðarflokkinum Tað, sum vit í denn grad hava manglað seinastu árini, eru tey góðu gomlu politisku vinaløgini, mill- um føroyskar og danskar politikarar, við sínamillum forstáilsi og virðing. Mongu konfrontatiónir- nar, sum hava verið, eitt nú tá umboð fyri donsku stjórnina hava úttalað seg um skattalættan til fiski- menn og blokkstuðlinum, eru tekin um, at danskir politikarar ikki hava verið nóg væl upplýstir um før- oysk viðurskifti. Ein hin fremsta uppgávan hjá fólkatingsumboðum okkara eigur at vera at upplýsa danir, bæði embætisveldið og politikarar, um føroysk viðurskifti, so slíkar óneyð- ugar misskiljingar ikki koma fyri. Fólkatingsumboðini, sum hava umboðað okkum seinastu árini, hava ikki megnað at skapað fatan fyri føroyskum viðurskiftum. Ella hava ikki vilja arbeitt fyri at betra og menna samstarvið millum londini, men hava heldur vilja ann- aðhvørt tøgn og stilstøðu, ella konfrontatión, klandur og øsing. Samstarvið við danir hevur verið á einum formellum støði - og tá er sjálvsagt trupult at røkka semjum ella loysnum. Neyðugt er við sakligum monnum og kvinnum at umboða føroysku tjóðina á Fólkatingi - fólk sum taka støðið í veruleikanum - og ikki stinga høvdið í sandin. Tí, eitt kunnu vit skjótt blíva samd um: Heima- stýrisskipanin er á nógvum økjum óhóskandi til dag- sins samfelag, eitt nú, tá um ræður yvirtøkur og uttan- ríkispolitiskar heimildir, og fara næstu árini at seta stór krøv um úrslit og semjur millum danir og føroyingar á Christiansborg. At gera tað ókenda kent VAL05 Aftur til politisku vinaløgini VAL05