hósdagur 3. februar 2005síða 11

Nr. 23 - 3. februar 2005 11 VIÐMERKINGAR tórbjørn jacobsen Nú nærkast, og man fær ikki gingið fyri politiskum áhuga. Frisørsalongirnar eru sum kókandi pottar framundir valini. Bráð- pannir av alskins signalum. Og tað varð onki undantak í morgun. Úti á Høgabóli. Vit báðir barberurin tosaðu um gamlar dagar. Intensu valfundirnar í Glyvra Bio. Einaferð var hann komin at sita væl fyri, ímillum Jóhan Lamhauge, sála, gamla deknin á Nesi, og Leon Joensen í Gøtu. Og táið bróðursonurin Jákup var komin væl áleiðis, við sínari røðu, legði Jóhan seg inn yvir Jógvan og mutlaði upp í andlitið á Leon: Eitt sterkt evangelium. Hann visti hvar Leon fleyt polit- iskt, og hann fjaldi ongan- tíð, at hann ikki helt Fólka- flokkin eiga nakað politiskt evangelium. Lisbeth L. Petersen er einasta kvinnan, sum er vald á Fólkating av før- oyskum veljarum. Og nú hevur hon tikið avgerðina um at gevast. Tað er henn- ara val. Vit bæði hava verið í mongum víggi, serliga tey fyrstu árini, táið hon gjørdi viðmerkingar til hvørja ein- astu røðu, sum eg flutti fram á Løgtingi. Hevði eina kenslu av, at hon ræddist attityduna og fasongin. Ov nógv gartan mundi hon halda. Og spennið millum hugsjónirnar brast hvørja ferð. Ikki so løgið kanska, hon hevði sitið við Gamal- iels føtur, hjá redaktørinum á Dimmu í ártíggir, og sog- ið í seg sannføringina um, at ríkisfelagsskapurin var treytin fyri lívi í oyggjun- um, ímeðan politiska jørð- ildið hjá mær bar brá av stykni til alt sum hevði við samband og ríkiseind at gera. Á heysti 2001 gjørdust vit bæði fólkatingsumboð. Hon valdi sambært sínari sannføring, sínum politiska evangelium, at gerast ein partur av tingbólkinum hjá Vinstra, ímeðan vit báðir Høgni valdu nýbrotið við Norðuratlantsbólkinum, eisini av sannføring, og tí vit hildu, at okkara tjóð- skaparpolitiska evangelium best kundi røkjast á henda hátt. Norðuratlantsbólkurin hevur verið óvanliga ak- tivur. Tað svitast ikki. Kreddan er greið. Vit stríð- ast fyri tjóðarrættindunum hjá teimum báðum donsku hjálondunum, sum nú eru eftir. Og tað hevur sæst aftur í fólkatingssalinum. Og aðrastaðir við. Onki hevur verið dult fyri monn- um. Lisbeth valdi ein annan leist, sambært síni sannfør- ing, og tað eiga vit at virða, hóast vit ikki taka undir við henni og hennara integra- tión í stjórnarflokkinum Vinstra. Og at rógva fram- undir, at hon harfyri ikki hevur verið líka virkin sum vit á Danatingi, tað er tað reina humbukk. Vit ána ikki hvønn leiklut hon hevur havt í sferuni kring forsætisráðharran og hans- ara menn. Politikkur mátast ikki við tummastokki. Er ein kókandi vera og úr- slitini koma táið tú minst varar tað. Vit skeittu við hvøssum eygum eftir hvør øðrum í byrjanini, men sum fráleið gekst betur, og ræðslan fyri treytaleysa republikanar- anum, og mítt styknið til alt sum hevði við samband at gera, brýndist við tíðini. Tað hevur altíð verið gott vinalag ímillum føroyskar fólkatingsmenn, líkamikið hvønn flokk teir umboð- aðu, og eftir nakrar fundir, har vit bæði tóku lut, í Odense, í Føroyahúsinum, á militera akademinum í Keypmannahavn o.s.fr., fullu verjugarðarnir, og eg hoyrdi, at hon á einum landsfundi hjá Sambands- flokkinum skuldi hava lýtt onkrum í oyra, at hasin rabiati loysingarmaðurin av Glyvrum helst ikki var so galin allíkavæl. Skrivi hetta fyri at beina allar misskiljingar av veg- num. Og fyri at takka Lis- beth L. Petersen fyri gott samstarv ta tíðina vit sótu saman á Fólkatingi. Ein óalmindiliga fitt kona, við einum stórum hjarta, ser- liga fyri teimum veikaru í samfelagnum. Vit stríddust og fara at stríðast sambært hvør sínari sannføring, hvør sínum evangelium. Bæði líka sterk í hvørt sínari trúgv, men hvør ið arbeiddi meira enn hin, tað eri eg ikki maður fyri at taka dagar ímillum. Tað er ongin. So gott var samstarvið, at hevði eg ikki varskógvað hana tann eina dagin, táið uppskotið um barber-aða og prístalsfrysta blokkin var fyri á fólkatingi, so hevði semjan millum lands- stýrið og stjórnina onki mótspæl fingið. Ólag var komið í dagsskránna og tíðirnar hildu ikki, og eg ringdi til hennara, og bað hana koma undan vaðingini á triðju hædd í stundini, skuldi hon verja sambands- áhugamálini og vera einasti opponentur til avtaluna millum Fogh og fullveldis- landsstyrið. Demokratiið sigraði. Tann dagin skvis- aði hon integratiónina við Vinstra og virkaði treyta- leyst sambært sínum sterka evangelium, sum tíanverri liggur so djúpt, ja, alt ov djúpt, í alt ov mongum føroyingum. Elin Heðinsdóttir Joensen fólkatingsvalevni Javnaðarfloksins Hóast smáar, so kunnu Før- oyar roynast sera knáar! Hesa sannroynd kenna vit frá mongum førum, har Føroyar ikki hava smæðst burtur ímillum størri og sterkari tjóðir, sum á pappírinum áttu at megnað fleiri ferðir meira enn vit. Javnaðarflokkurin hevur eisini eina sterka trúgv á, at føroyingar megna og vilja gera seg galdandi — eisini í altjóða høpi. Okkum nýtist ikki at bíða eftir ávísum politiskum líkindum, men vit kunnu byrja longu í dag. Hóast uttanríkispolitikk- ur er danskt ábyrgdarøki, forðar tað ikki fyri, at Før- oyar kunnu fáa ein nógv størri og nógv meira av- gjørdan uttanríkispolitiskan leiklut. Tað mest umráð- andi er ikki, um Merkið veittrar í New York ella ikki, men hvussu føroyskur politikkur verður framdur í verki. Uppskotið um trygdar- og verjupolitikk, ætlaða uttanríkislógin og uttan- ríkissamstarvið geva okk- um møguleikar, vit ikki hava havt áður. Ikki minst kann ein virkin føroysk rødd á fólkatingi gera sína ávirkan galdandi, so før- oysk ynski og áhugamál ikki detta burtur ímillum. Tú kanst gera tína ávirk- an galdandi við einari at- kvøðu, ið tryggjar Javnað- arflokkinum umboðan á fólkatingi. Tá ert tú við til at geva øllum føroyingum eina rødd, ið lurtað verður eftir og sum virðing verður fyri. Tá kanst tú fáa tína rødd á fólkating! Føroyar kunnu sleppa upp í part VAL05 EITT STERKT EVANGELIUM Heidi Petersen Løgtingskvinna fyri Tjóðveldisflikkin Norðuratlantsbólkurin . Tjóðveldisflokkurin hevur brotið upp úr nýggjum við at vera við at seta á stovn Norður- atlantsbólkin á fólka- tingi. Við at finna saman í ein bólk, ber til at seta í gongd nógv og fjøl- broytt upplýsingarar- beiði. Bólkurin kann sigast at hava brotið upp úr nýggjum. Umboðanin á fólkatingi er umdefiner- að og hevur fingið nýggjan týdning, og kunna vit við fólka- tingsumboðan okkara nú eisini slóða fyri føroysk- um fullveldi. Ikki kann sigast at nógv fekst av skafti hjá fólkatingsumboðunum hjá ABC flokkunum síð- ani 1998. 16 mál vóru reist av einum Javnaðar- umboði, einum Fólka- floksumboðið og einum Sambandsumboðið í 6 ár. 2,6 mál pr. ár. Hetta eru tøl ið tala. Síðani Norðuratlants- bólkurin var stovnaður í 2001 hevur hann lagt 66 mál fyri fólkatingið. Skipa fyri ráðstevnum, givið bøkur út, givið út ársfrágreiðing fyri Norðuratlantsbólkin, nýtt danskar fjølmiðlar fyri at styrkja um vitan og orðaskifti um Føroy- ar. Hildið fyrilestrar og kunnandi fundir um Før- oyar og føroysk viður- skifti. Alt hetta er við at slóða fyri føroyskum fullveldi. Tekniskt samstarv. Vert er at gera vart við at Norðuratlantsbólkurin snýr seg um eitt sokallað tekniskt samstarv, har samstarvið gevur møgu- leika fyri, sambært av- talu millum partarnar, veruliga at føra politiskt upplýsingararbeiðið um Føroyar og Grønland, og tryggja at føroyska fólkatingsumboðanin ikki gerst atkvøðuneyt í donskum flokki, men hetta merkir ikki at før- oyingar og grønlend- ingar skulu vera samdir í øllum politiskum mál- um. Har stendur hvør fólkatingalimur fríur. So tað sum fólka- flokkurin førir fram um at við Norðuratlants- bólkinum verður før- oyska fullveldiskósin tengd saman við Grøn- lendska heimastýrinum, er beinleiðis ein mis- skiljing ella ein vantandi fatan av hvat eitt tekn- iskt samstarv snýr seg um. Rumbul ella úrslit? Tað hinir flokkarnir skíra sum rumbul, kalla vit úrslit. Og tey eru ítøkilig, kunnu skjal- prógvast og síggjast aft- ur í útgávum, ráðstevn- um, kanningum og reist- um málum á fólkatingi. Men eisini ítøkilig mál, sum at fáa innlit í frágreiðingarnar hjá fíggjareftirlitinum, var reist av Norðuratlants- bólkinum, sum eitt upp- skot til samtyktar á fólkatingi, og lands- stýrismaðurin í fíggjar- málum hevur síðani reist málið yvirfyri danska ráðharranum. Norðuratlantsbólkurin hevur skapt nýggjar møguleikar fyri at inn- flyta og selja føroyskan mat í Danmark. Fingið Danmark at broyta støðu til frama fyri Føroyar og Grøn- land tá Danmark at- kvøður um hvalaveiðu á altjóða fundum. Veitt nógvum føroy- ingum, sum vóru kom- nir tvørt fyri, eina hjálp- andi hond. Sýnt nógvum ungum føroyingum álit og givið teimum spenn- andi og mennandi av- bjóðingar. Knýtt sam- bond við og lært av royndum hjá statsleys- um europeiskum tjóð- um. Hetta er tað sum aðrir flokkar skíra sum rumb- ul, men sum eftir okkara fatan er politiskt arbeiði, sum alt hevur givið ítøkilig úrslit. Og hesum arbeiði er Tjóðveldis- flokkurin errin av at kunna halda fram við um veljarin setir X við E 8. februar. Slóða fyri føroysk- um fullveldi VAL05 Gjald fyri valgreinar Eins og tað hevur verið vanligt í tíðini fram til eitt val, fer Sosialurin aftur hesa ferð at taka gjald fyri valgreinar, sum verða settar í blaðið, hetta fram til fólkatingsvalið. Gjaldið fyri valgreinar er helvtin av vanligum lýsingarprísi. Sosialurin VAL05