sunnudagur 6. februar 2005síða 12

12 Nr. 26 - 8. februar 2005 Maria Jacobsen valevni Tjóðveldisfloksins Sum eitt av valevnum Tjóð- veldisfloksins til fólka- tingsvalið skal eg í stuttum greiða frá, hví eg sum tjóðveldisfólk ætli mær á fólkating og hvørji mál, eg ætli mær at loysa til frama fyri allar føroyingar og Før- oya land: Føroyskt fullveldi Hóast avgerðin um full- veldi eigur og skal takast í løgtinginum og við fólkaat- kvøðu, har allir føroyingar sleppa at siga sína hugsan, haldi eg tað vera rætt og sjálvsagt, at vit eisini á fólkatingi gera vart við krav okkara um fullveldi. Føroyar og E.S. Ikki er alt ilt við E.S. — verri enn so. Mangt gott kann sigast um E.S., men so leingi E.S. hevur felags fiskivinnupolitikk stýrdan úr Brússel, eri eg ímóti før- oyskum limaskapi í E.S., tí hesin felags fiskivinnu- politikkur fer at forkoma okkum sum fiskivinnutjóð. Eg eri somuleiðis ímóti føroyskum "limaskapi" umvegis Danmark. Við "limaskap" umvegis Dan- mark hugsi eg um ta ódám- ligu, sníkjandi gongd hesi seinastu árini, har vit føroyingar uttan limaskap í E.S. alt meira verða við- farnir sum E.S.-borgarar. Vit føroyingar verða noyddir at fylgja við í og støðugt laga okkara við- urskifti til umheimin — fyrst og fremst hini Norður- londini (heruppií ikki minst Danmark), men eisini E.S., U.S.A. og restina av heim- inum. Fólkatingslógir galdandi í Føroyum. Tað truplasta við heima- stýrislógini er eftir minum tykki, at vit hava hálvt sjálvstýri, soleiðis at vit føroyingar bæði eru undir- givnir føroyskum løgtings- lógum og donskum fólka- tingslógum. Hetta ger, at vit mangan "detta niður ímillum tveir stólar" við teimum ólukkuligu av-leið- ingum, sum hetta mangan førir til. Mín áhugi liggur serliga á tí sosialpolitiska økinum, og kann eg sum dømi um slíkar ólukkuligar avleið- ingar nevna: • ruðuleikan við útlend- ingamálinum, sum alt meira líkist tí í Danmark vælkenda "tamil-málin- um", sum fekk álvar- samar avleiðingar fyri løgmálaráðharran og fleiri av embætismonn- um hansara. • ruðuleikan á familjurætt- arøkinum, har vit bæði kunnu nevna ta í Dan- mark galdandi fólka- tingslógina um skrásett parlag og ta í Danmark galdandi fólkatingslógina um felags foreldramynd- ugleika, sum danir hava gjørt av skulu praktiser- ast sum galdandi í Føroy- um, • ruðuleikan á barnavernd- arøkinum, har ein smá- drongur og systrar hans- ara fyri hálvum ári síðani duttu niður ímillum ta í Føroyum galdandi fólka- tingslógina frá 1960 og ta í Danmark galdandi "ser- vicelógina" frá 1998. Tað tykir mær, at hvørki før- oysku myndugleikarnir ella donsku myndugleik- arnir hildu seg hava ábyrgdina fyri hesum børnunum, • ruðuleikan á pensións- økinum, har bæði fólka- pensiónsupphæddirnar og fyritíðarpensiónsupp- hæddirnar í Føroyum eru úr 18 % heilt upp í 42 % lægri enn í Danmark — hetta hóast danir í av- taluni frá 20.03.1987 um blokkstuðulsskipanina kravdu, at pensiónsupp- hæddirnar (eftir skatt) í Føroyum skuldu sam- svara við pensiónsupp- hæddirnar í Danmark, • ruðuleikan við endur- gjaldsábyrgdarlógini og vanlukktryggingarlógini, sum vit enn ikki hava fingið her í Føroyum. Lógaruppskot um hesar lógir hava verið í løg- tinginum fleiri ferðir, men eru ferð eftir ferð dottin burtur, tá ið løg- tingið fer í summarfrí. Ùrslitið er, at ein føroy- ingur fær eina nógv lægri endurgjaldsupphædd enn ein dani fær fyri sama skaða. Vit føroyingar eiga nú at taka avleiðingarnar av hes- um ruðuleikum, sum stand- ast av heimastýrisskipanini og taka fult sjálvræði við einans føroyskum løgtings- lógum galdandi á øllum økjum fyri okkum føroy- ingar. Heitið á yvirskriftini til hesa grein er heitið á frá- líku heimasíðu Vága Tjóð- veldisfelags á alnótini, har henda grein kann lesast. Kristina Háfoss Fólkatingsvalevni Tjóðveldisfloksins Ferð eftir ferð fáa vit áminning um, hvussu fáar kvinnur eru við, har polit- iskar avgerðir verða tiknar - har avgerðir um framtíðina hjá okkum øllum verða tiknar. Men hóast hesar áminningar so broytist hetta ikki. Kvinnur umboða í dag bert 9% á Løgtingi og 0% í Landsstýrinum - hóast vit umboða nærum 50 % av føroyingum. Nú hevur tú møguleika fyri at skapa broyting og gera mun - við at velja eina tjóðveldis- kvinnu á Fólkating ! Saman fara TÚ og E at virka fyri: • At uttanríkispolitisku heimildir Føroya ikki verða fluttar til ES, men heldur heim til Føroya. • At føroyingar fáa fullan limaskap í Norðurlanda- ráðnum og øðrum altjóða felagsskapum. • At gera óhefta búskap- arfrágreiðing, ið lýsir búskaparligu støðuna Føroya og Danmarkar ímillum. • Viðurkenning og virðing av rættindum okkara sum tjóð. • Framhaldandi at skipa fyri kunnandi ráðstevn- um og fundum, til frama fyri betri upplýsing um føroysk viðurskifti í Dan- mark. • Virka fyri at menna samstarv við aðrar tjóðir - og senda fleiri føroysk- ar sendimenn og -kvinn- ur út í heim. • Virðiligum og javnbjóðis samstarvi. • Sum heild at slóða fyri føroyskum sjálvbjargni. Lat tína atkvøðu fáa veru- liga ávirkan. Vel so tað munar. Vel tjóðveldiskvinnu á Fólkating ! Les meira á heimasíðu míni: www.hafoss.com Hergeir Nielsen Tvær fíggjarlógir eru lagdar við einum halli upp á 1/2 mia.kr., og hildið verður áfram við somu kós við stórum skattalættum til teirra, ið hava ráð at rinda skatt. Føroya Javnaðarflokk- ur fór til val uppá, at fólkið skuldi koma fyrst, men hann var skjótur at lóggeva fyri, at fólkið skuldi koma síðst. Fólk flest fagnaðu lít- ið ítøkiligu Suðuroyar- ætlanini 2005, men nú hopa samgongumenn undan henni á løgting- sins røðarapalli. Munurin á okkara Suðuroyarætlan og hes- ari hjá landsstýrinum eru tær hundraðtals mió. kr., ið fylgdu við og so hesari fjølmiðlaætlanini, har eingir pengar fylgja við. Upp í saman hava vit greitt frá, hvussu nógvar og hvussu stórar íløgur- nar vóru, so tað gera vit ikki í hesum umfari. Harafturat hava vit roynt fleiri ítøkilig upp- skot í farna ári. Eitt uppskotið var at flyta SL og almenn ar- beiðspláss til Suðuroyar. Tað uppskotið skutu teir niður í pomp og prakt. Annað uppskotið var at brúka nakrar milli- ónir, ið vóru játtaðar Suðuroynni, til arbeiðs- skapandi framtøk í oynni. Tað uppskotið skutu teir eisini niður, og fluttu pengarnar norður- eftir. Landsverk segði tá upp 10-12 monnum. 6-8 av teimum vóru úr Suð- uroy. Triðja ítøkiliga upp- skotið var ein "Menn- ingarætlan fyri Suður- oynna" á privatum grundarlagi. Og tað upp- skotið skutu teir so eis- ini niður. Vit fingu ikki so frægt sum fundarboð frá ser- ligu Suðuroyarnevndini, sum var mannað av suðuroyartingmonnum, og sat og høsnaðist í eitt heilt ár uttan nakað ítøkiligt úrslit. Ótaldar munnligar áheitanir á løgmann, landsstýrismann og ting- menn fóru aftan á skrivligu umsóknini, men so eiðasørt tað munaði nakað sum helst. Íkastið frá landsstýr- inum skuldi bara vera eitt fiskiloyvi til uppi- sjóvarfisk. Hesum var ikki pláss fyri søgdu teir, samstundis sum veiði- orkan støðugt varð víðk- að. Eitthvørt annað lands- stýrið hevði ligið sker- flatt fyri einumhvørjum ítøkiligum møguleika fyri at menna Suður- oynna, men soleiðis var ikki í okkara føri. Vit løgdu ein skúla á Tvøroyri og ein í Vági. Frásæð Jóannesi Eides- gaard undir viðgerðini á tingi hoyrdist ikki pipp nakrastaðni ímóti hesi ætlan. Kortini hevur for- maður javnaðarfloksins nú støðga framtøkum okkara á skúlaøkinum, tí hann sigur seg vilja nak- að meir. Hesum hevur hann onga politiska und- irtøku fyri. Samgongumenn hoyr- ast nú á løgtingsins røð- arapalli siga seg ikki standa aftan fyri fjøl- miðlaætlan hansara. So vita vit tað, og so vita vit eisini hvussu ítøkilig pappírsætlan hansara viðvíkjandi ellis- og røktarheimin- um er. Niðurstøðan verður tí ikki onnur enn hon, at Føroya Javnaðarflokkur við sínum kvørkratakið um framburðin í oynni hevur ein stálsettan vilja til, at í Suðuroynni skal also einki henda. Og so slettis ikki í syðru helvt, har alt Før- oya Løgting í fullari semju var farið undir eina 50 mió.kr. stóra verkætlan, sum A-B-C flokkarnir hava skotið niðuraftur. Suðuroyarætlanin 1998-2004 VIÐMERKINGAR VAL05 www.loysing-fra.dk VAL05 Lat tína atkvøðu fáa veruliga ávirkan VAL05 Lesið Sosialin - so eru tit við