mikudagur 9. februar 2005síða 28

28 Nr. 27 - 9. februar 2005 BÚSKAPUR Rolf Guttesen rg@geogr.ku.dk Dollarin styrknar fram- vegis í mun til Euro. Á nýggjárinum var europe- iska valutan í hæddini og tá fekst 1,36 USdollari fyri fyri euruna. Seinasta mána- dag helt euru-fallið fram og lutfallið var tá gott 1,28 $ fyri eina . Hetta er lægsti kursur á euro í einar tríggj- ar mánaðar. Nógvar gitingar eru í teim stóru europeisku bløð- unum um ørsøkina til hetta fall. Eygleiðarar eru samdir um, at tað mest er stutttíðar spekulatión, og fallið ikki kann grundast í teim bú- skaparligu tølunum, sum mynda støðuna í USA og Europa. .(NZZonline- 070205) Her hugsa teir um handilsjavnar, statshúsar- haldið, arbeiðsloysispro- cent, búskaparligan vøkstur og rentuna. Út fra hesum kundi man vænta, at dollar fall enn meir, tí bæði hallið á statshúsarhaldinum í USA og á handilsjavnanum har er óvanliga stórt. Men í Europa eru eisini trupul- leikar, høgt arbeiðsloysi og lágur búskaparvøkstur. Europa fyrimun av lækkandi Euro Gongdin í lutfallinum millum dollar og euro, hevur tann fyrimun fyri Europa og harvið eisini donsku krónuna, sum er føst bundin at euro, at tað verður lættari at flyta út vørur. Hetta hevur merktst um Europa, har parta- brævahandilin er lívligari. Amerikanska hagstovan kunngjørdi fríggjamorgun- in tølini, sum vístu ný- komin arbeiðspláss í jan- uar. Menn høvdu væntað eitt tal, sum lá umleið 200.000, men tað vísti seg bert at blíva 146.000. Hetta fekk eina negativa ávirkan á dollaran, men sama dag komu meldingar frá ameri- kanskum bankamanni, sum beinanvegin vendi gongd- ini. Alan Greenspan á fundi í London Hetta hendi á fundi í sein- astu viku í London, har vinnulívsfólk og politikarar hittust. Amerikanski tjóð- bankastjórin Alan Green- span boðaði frá, at markn- aðarkreftir saman við "a tighter US fiscal policy" (ein strammari fíggjar- politikk) skuldu klára problemini. Bush ætlar ikki at broyta politikkin stór- vegis á teim økjum, sum annars hava ført til hall og fallandi dollar. Kinesisk revaluering Annars var eitt annað stór- mál á skránni í London. Tað var kinesiska valuta- eindin Yuan, sum nógvir amerikanarar halda vera ov lágt setta. Ein lágur kines- iskur yuan ger, at teir hava lætt við at selja vørur til USA, og teir royna tí at pressa kinesarar til at revaluera ella uppskriva virðið á yuan, so hallið á handlinum kann minka. Yuan er bundin at dollar, á sama hátt sum danska krónan er bundin at euro. (Tað japansk yen ikki, sum Kaupthing sigur í seinasta "Útliti").Tí hevur USA ikki havt nakran fyrimun hand- ilsliga viðvíkjandi Kina, nú dollarin var fallandi í virði. Tí yuan fall akkurát líka nógv. Kinesarar royna sum best at avnokta, at teir hugsa um aðra skipan, enn tann sum er galdandi. "Ikki fyribils", og nær verður tað so? Eurokursurin er nú fallin til eitt lægri støði