fríggjadagur 11. februar 2005síða 9

Nr. 29 - 11. februar 2005 9 Holger K fer frá Høvdini rulla á vinstravonginum eftir valið 8. febru- ar. Í dag klokkan 13 danska tíð boðaði Holger K. Nielsen frá, at hann fer sum formaður fyri SF, Sosialistiska Fólka- flokkin FÓLKATINGSVALIð Marjun Dalsgaard Hóast SF bert misti ein tinglim til fólkatingsval- ið 8. februar, hevur for- maðurin boðað frá, at hann fer frá sum for- maður. Hann sigur or- søkina vera, at hann áðrenn valið segði, at um SF fekk afturgongd til valið, fór hann at taka seg aftur, og hann tekur nú avleiðingarnar av valinum. Holger sigur við Politiken í dag, at ikki kann góðtaka ósig- urin, nú tað gekk so illa hjá Sosialdemokratun- um, SF átti at hava loft- að nøkrum av teimum atkvøðunum, sum So- sialdemokratarnir mistu. Rumbul heur verið í SF, síðan leiðslan í flokkinum gjørdi av at siga ja til nýggja ES sáttmálan, sum skal við- gerast í næstum. SF hev- ur annars verið ein flokkur, sum hevur verið ímóti ES, inntil Holger K og leiðslan altso broyttu kósina fyri um- leið tveimum mánaðum síðani. Holger K hevur verið formaður fyri SF síðan 1991, tá hann stillaði upp ímóti táverandi for- manninum Steen Gade. Sunnudagin kl. 16.00 verður kon- sert í Ítróttar- høllini á Eiði KONSERT tíðindaskriv Tað eru Harmonior- kestrið GHM og Tórs- havnar Ungdóms Har- moniorkestur, sum sam- an trína á pallin henda dag eftir eitt venjing- arvikuskifti við Gjógv. Talan er um eina so- nevnda stuðulskonsert, har persónar, virki o.o hava latið pening til frama fyri Italiu-túr- inum, sum orkestrini bæði skulu á á páskum. Henda konsert og onnur tiltøk, orkestrini hava havt og fara at hava sam- an fram til Italiu-túrin, eru øll liður í arbeiðnum fram ímóti eini saman- legging av orkestrunum, sum verður endalig á degnum, vit koma aftur til Føroya. Tá fer or- kestrið at telja uml. 80 spælarar, og hava vit tá í Føroyum fyri fyrstu ferð nakrantíð eitt fullmann- að føroyskt harmoni- orkestur. Øll eru hjarta- liga vælkomin til kon- sertina, sum er ókeypis. Á teimum trettan val- unum, sum hava ver- ið, síðani Tjóðveldis- flokkurin í 1973 gjørdi av at taka lut í fólkatingsvalunum, er tað ongantíð áður komið fyri, at flokk- urin hevur átt dygg- astu undirtøkuna FÓLKATINGSVALIÐ Jóannes Hansen Fólkatingsvalið týsdagin 8. februar var merkisvert á fleiri økjum. Zakarias Wang vísti í blaðnum í gjár á tann veruleikan, at hetta var fyrsta ferðin, at hvørgin av stóru heimastýrisflokk- unum - Javnaðarflokkurin og Sambandsflokkurin - fingu umboð á fólkating, síðani Føroyar í 1948 fingu møguleika at velja tveir fólkatingslimir. Á øllum teimum 22 undanfarnu val- unum hava Javnaðarflokk- urin ella Sambandsflokk- urin átt umboð, og fleiri ferðir er tað komið fyri, at hesir báðir flokkarnir hava vunnið umboðini. Tjóðveldisflokkurin lut- tók ikki í fólkatingsvalun- um fram til og við valinum í 1971. Á valinum í 1973 bjóðaði Tjóðveldisflokk- urin seg fram, og hann hev- ur verið á listanum á øllum valunum síðani tá. Síðani 1973 hava Sam- bandsflokkurin og Javnað- arflokkurin vunnið hvør sítt umboð á valunum í 1977, 1979 og í 1981. Valið hesa ferð var altso tað fyrsta, tá ið Tjóðveldis- flokkurin og Fólkaflokk- urin vunnu hvør sítt umboð á danating. Tjóðveldið tríggjar ferðir næstfremst Valið hesa ferð var eisini merkisvert á tann hátt, at hetta var fyrsta ferðin yvir- høvur, at Tjóðveldisflokk- urin var størsti flokkur á fólkatingsvali. Frammanundan hesum valinum hevði Tjóðveldis- flokkurin tríggjar ferðir vunnið sess í Fólkatingin- um. Tvær tær fyrstu ferðir- nar vóru, tá ið flokkurin fyrstu og aðru ferð bjóðaði seg fram - í 1973 og í 1975. Á báðum hesum valunum vann Tjóðveldisflokkurin seinna umboðið, og í báð- um førum átti Javnaðar- flokkurin fyrra umboðið. Johan Nielsen umboðaði Javnaðarflokkin, og Er- lendur Patursson umboðaði Tjóðveldisflokkin í Fólka- tinginum. Í 1973 vann Javnaðar- flokkurin 28,6 prosent av atkvøðunum, og Tjóðveld- isflokkurin vann 25,1 pro- sent av atkvøðunum. Í 1975 vann Javnaðarflokkurin 29,7 prosent og Tjóðveld- isflokkurin 25,7 prosent av atkvøðunum. Í 2001 endurvann Tjóð- veldisflokkurin umboðið í danska tinginum. Ta ferð- ina fekk flokkurin 24,9 pro- sent av atkvøðunum, og Høgni Hoydal var næst- valdi føroyski fólkatings- maðurin. Fyrst vald var Lisbet L. Petersen. Sam- bandsflokkurin vann 27,3 prosent av atkvøðunum og var harvið størsti flokkur. Nú er Tjóðveldið størst Tá ið Tjóðveldisflokkurin fyrstu ferð vann umboð í Fólkatingið, eydnaðist teimum á næsta valinum at endurvinna umboðið. Í 2001 eydnaðist tað aftur Tjóðveldisflokkinum at vinna umboð í Fólkatingin- um. Týsdagin eydnaðist tað Tjóðveldisflokkinum at endurvinna umboðið, og hesa ferð er Høgni Hoydal fyrst valdi føroyski fólka- tingsmaðurin. Tjóðveldis- flokkurin fekk 25,4 prosent av atkvøðunum og gjørdist harvið størsti flokkur. Tað hevur hann ongantíð verið áður. Fólkaflokkurin fekk 24,1 prosent av atkvøðun- um og eigur næstvalda mannin. Hóast Tjóðveldisflokk- urin hesa ferð fyri fyrstu ferð er størsti flokkur á fólkatingsvali, so er lutfals- liga undirtøkan hjá Tjóð- veldisflokkinum hesa ferð ikki tann størsta, sum hon nakrantíð hevur verið. Tá ið Tjóðveldisflokkurin í 1975 endurvann sessin, sum hann fyrstu ferð hevði vunnið í 1973,var undir- tøkan 25,7 prosent ella 0,3 prosent størri, enn hon var týsdagin. Sambandið søguliga lágt Valið týsdagin var eisini merkisvert á tann hátt, at Sambandsflokkurin var minstur av teimum fýra stóru flokkunum. Tað var hann eisini í 1973, sum var fyrsta ferðin, at allir teir fýra stóru flokkarnir bjóð- aðu seg fram. Týsdagin var lutfalsliga undirtøkan hjá Sambands- flokkinum tann næstlægsta, sum hon nakrantíð hevur verið, síðani allir teir stóru flokkarnir fóru at bjóða seg fram. Undirtøkan hjá Sam- bandsflokkinum hesa ferð var 19,9 prosent. Í 1973 var hon 19,2 prosent. Í 2001 var Sambands- flokkurin størstur. Ta ferð- ina tóku 27,3 prosent undir við honum ella 5,9 prosent fleiri enn hesa ferð. Tjóðveldið fyrstu ferð størsti flokkur Sigurin hjá Tjóðveldisflokkinum og Høgna Hoydal týsdagin var merkisverdur á tann hátt, at hetta var fyrsta ferðin yvirhøvur, at Tjóðveldisflokkurin gjørdist størstur á fólkatingsvali Orkesturvitjan á Eiði