leygardagur 12. februar 2005síða 10

10 Nr. 30 - 12. februar 2005 Á fundinum fyrr í vikuni um útflutning av óvirkaðum fiski legði løgmaður fram visión samgongunnar fyri føroyska samfelagið. Sambært hesi visión hevur landsstýrissamgongan sett sær sum mál, at Føroyar um 15 ár skulu vera millum heimsins fremstu lond. Hetta er eitt gott mál at seta sær og øll kunnu taka undir við einum slíkum máli. Soleiðis sum samfel- agsgongdin er um allan heim, er neyðugt hjá eini- hvørji stjórn at seta sær eitt mál og at hava eina strat- egi á øllum samfelagsøkjum fyri at náa hesum máli. Í framløgu síni nam løgmaður við flestu av teimum evnum, sum eru uppi í tíðini. Eitt hitt heitasta evnið er altjóðagerðin. Henda tilgongd fevnir um vandar og møguleikar. Vandarnar finna vit í hesum, at heimurin er vorðin ein arbeiðsmarknaður. Hetta merkir, at framleiðslan fer har, sum kostnaðurin er lægstur, eitt nú Kina. Henda støða er ein stór avbjóðing til vinnulív og myndugleikar. Arbeiðspláss í túsundatali verða nú flutt til Kina, har tímalønin bert er ein brot- partur av tímalønini t.d. í Norðurlondum ella í Týsk- land. Tað er øllum greitt, at henda tilgongd gevur myndugleikum stórar trupulleikar, tí úrslitið av gongdni er vaksandi arbeiðsloysi. Tað eru tó ymisk viðurskifti, ið kunnu mótvirka hesi gongd. Kina er eitt nú av álvara farið undir at end- urskoða allar tær skattalættaskipanir, sum eru við til at draga útlendskar fyritøkur til Kina. Tað hevur ging- ið ov skjótt og vinningurin fyri kinesiska samfelagið av mongu útlendsku íløgunum er lítil og eingin. Hetta merkir, at íløguhugurin í vesturheiminum við atliti at Kina fer skjótt at minka. Eftir verður so hóttanin frá lága lønarlagnum, sum vit einki fáa gjørt við. Tað einasta, vit kunnu gera, er at broyta vinnumynstur og síggja til, at vit fáa meira burturúr tí fiskiríkidømi, sum vit eiga. Hetta leiðir til positivu avleiðingarnar av altjóðagerðini. Altjóðagerðin merkir eisini møguleikar. Men fyri at kunna troyta hesar møguleikar er neyðugt við ný- hugsan, nýskapan og kreativiteti - ikki bert í vinnu- lívinum men í øllum samfelagnum. Meginfortreytin fyri at kunna taka við avbjóðingini liggur í eini mið- vísari og sterkari satsning uppá útbúgving og gansk- ing. Útbúgving og gransking eru fortreytir fyri ný- skapan og fyri, at vit skulu megna at troyta møgu- leikarnar, sum altjóðagerðin ber við sær. Løgmaður og hansara samgonga noyðast tí at leggja á annan bógv, tá um útbúgving og gransking ræður. Her skal heilt onnur bót gerast út á súpanina. Í staðin fyri sum nú at spara og skerja útbúgving og gransking eigur hetta økið at verða høgt raðfest. Hetta merkir í fyrstu atløgu, at nógv meira peningur skal játtast í fram- tíðíni og hetta merkir, at skúli og útbúgving eiga at verða raðfest nógv hægri enn í dag. Hetta er gald- andi fyri alt økið - frá barnagarði til hægru læru- stovnarnar. DAGSINS MEINING Sosialurin Eitt gott mál VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Teresa Jensen teresa@sosialurin.fo Hjørdis Gregersen hjordis@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Anfinn Kallsberg danskur ráðharri! Áheitan á okkara fólkatingsumboð um at krevja, at flogvøllurin verður útbygdur nú Kann tað hugsast at Anfinn Kallsberg, fólkatingsmaður, fær tilboð um at gerast ráðharri í nýggju donsku stjórnini, við Norðuratlandsøkjunu m sum málsøki Ísak Mikladal Politikkur er millum annað at hava dirvi at ganga nýggjar leiðir, tora at taka við avbjóðingum, bjóða seg fram og til einhvørja tíð at virka fyri heilum loysnum. Tað er eingin loyna at Anfinn Kallsberg er ein av royndastu politikarunum sum vit hava í løtuni. Hann er viðurkendur her á landi og í Danmark fyri at søkja semjur, samanhald og at fara eftir so breiðum polit- iskum loysnum sum gjør- ligt. Eisini er hann ein vird- ur politikari millum donsku starvsfelagar sínar, bæði teir í andstøðu og sam- gongu. Spurningurin er, um hetta ikki júst er rætta løtan at ganga heilt nýggjar leiðir, fyri at loysa upp og fyri at fáa eina endaliga og var- andi loysn á viðurskiftun- um millum norðuratlants- økið Føroyar/Grønland og Danmark. Er tað hugsandi, at polit- iska leiðslan í Danmark við Anders Fogh Rasmussen á odda fer at bjóða royndum føroyskum politikara at umsita málsøkini viðvíkj- andi Norðuratlandsøkjun- um á Fólkatingi? Við tí fyri eyga at fáa eina breiða politiska loysn á málinum viðv. ríkisfelagsskapinum - og harvið fáa málið loyst innanífrá heldur enn við áhaldandi trýsti útifrá. Tað sær tíverri út til, at danir hava ilt við at koma víðari, meðan íblástur útifrá hevði helst tænt málinum best. Á nýggju ráðharrastov- uni kundu bæði donsk og føroysk/grønlendsk embæt- isfólk starvast, á tann hátt høvdu eisini føroyskir og grønlendskir serfrøðingar, saman við donskum em- bætisfólkum, havt møgu- leika fyri at tilevna neyðug tilmæli og álit eins og at vegleitt ráðharran. Um Anfinn Kallsberg og Fólkaflokkurin ikki bjóða seg fram, tí teir meta hetta at blanda seg uppí danskan politikki, er tó umráðandi at teir eru fyri sjálvum tankanum og til reiðar um møguleikin gerst veruleiki. Harnæst er neyðugt at Føroya- og Grønlendska Landsstýrið vísa jaligan hugburð og eru við í møgu- ligari tilevning av kon- septinum, hevði hildið at bæði føroyska og grøn- lendska fólki vildu staði aftanfyri Anfinn Kallsberg í einum møguligum nýggj- um slóðbrótandi arbeiðið føroyskum og grønlendsk- um viðurskiftum at frama. Marjus Dam, løgtingsmaður Nú valstríðið er lokið, byrjar arbeiðið Annfinn Kallsberg og Høgni Hoydal. Eg fari at biðja tykkum báðar sum fólkatingsum- boð um at bera so í bandi, at til í tykkara "åbnings- tale" so miriliga heita á stjórnina um at fáa útbygt Vága floghavn til 1800 metrar sum skjótast. Stór skomm er, at staturin ikki hevur røkt sína upp- gávu á hesum øki meira nøktandi. Eg haldi, at rætta staðið at nevna hesi viðurskiftir er fólkatingsins talarastólur - umframt, at landstýrið sjálvandi eisini er áhugað í at ein útbygging verður framd sum skjótast. Enn einaferð: Tillukku við valinum. Royni at nýta ríkisfelagsskapin positivt til gagn fyri Føroyingar.