hósdagur 17. februar 2005síða 6

6 Nr. 33 - 17. februar 2005 – Vit halda okkum fingið ein størri og sterkari sparikassa við at keypa Eik Bank í Danmark, sigur Marner Jacobsen, forstjóri í Føroya Sparikassa, sum hevði metstórt avlop í fjør. Føroya Sparikassi verður ikki frameftir líka lætt ávirkaður av fiski og laksi, tí økt virksemi uttanlands kann mótviga aftur- gongd í føroyska búskapinum SPARIKASSI Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Føroya Sparikassi hevði sítt besta roknskaparár í fjør. 107,2 milliónir krónur lógu eftir í sparikassanum í ein- um ári, har føroyski bú- skapurin annars varð merktur av afturgongd. – Vit eru nøgd við úrslitið, og útlitini fyri í ár eru góð, sigur Marner Jacobsen, for- stjóri í Føroya Sparikassa. Úrslitið á 107,2 mió.kr. eftir skatt stendur seg væl í eini samanbering við 2003, tá ið sparikassin hevði eitt hall á 128,8 mió.kr. og 2002, tá ið hallið var 65,9 mió.kr. – Vit hava forrentað egin- peningin við 13,6 prosent- um eftir einum ári, og egin- peningurin er nú 826,7 mió. kr., ið gevur ein solvens fyri samtakið upp á 16,3 pro- sent, samstundis sum gjaldførið er sera gott. Søla og minni tap gav bonus Føroya Sparikassi sigur grundraksturin hjá sær verða góðan, hóast rentu- inntøkurnar minkaðu og útreiðslurnar til umsiting- ina vuksu eitt vet. – Tá ið hugsað verður um umstøðurnar í føroyska búskapinum, so halda vit, at rentuinntøkurnar eru lítið minkaðar, og raksturin er bara kvinkaður eitt vet upp eftir, sigur Marner Jacob- sen, forstjóri. Tað, sum ger tann stóra munin í úrslitinum fyri 2003 og 2004, eru serliga burturleggingarnar og virð- isjavnin av partabrøvum. Avskrivingar og burtur- leggingar av skuldarum minkaði úr góðum 300 milliónum í 2003 og niður í 87 milliónir í 2004. Virðisjavnin av virðis- brøvum og útlendskum gjaldoyra vaks úr 23 milli- ónum og upp í í góðar 86 milliónir. Hetta komst av, at Føroya Sparikassi í fjør seldi sín ognarpart í KB Bankanum í Íslandi, og tað gav eitt munandi ískoyti til inntøkurnar. Sparikassin sterkur sum Eik Føroya Sparikassi kann líta aftur á eitt hendingaríkt ár, har ein høvuðshending var keypið av Kaupthing Bank A/S, ið nú eitur Eik Bank Danmark A/S. Við keypinum gerst virk- semið hjá Sparikassanum uttanlands meira sjálvstøð- ugt, samstundis sum virkis- grundarlagið hjá Sparikass- anum verður víðkað og váðin spjaddur út um gongdina í føroyska bú- skapinum. – Vit verða minni knýtt at gongdini í føroyskari fiski- ella alivinnu, tí vit nú hava størri virksemi uttanlands. Sparikassin sær stórar møguleikar í íløgubankan- um, sum hevur fleiri bein at standa á og eitt fullfíggjað útboð av tænastum at bjóða kundum sínum, sigur Marner Jacobsen. – Størri virksemið uttan- lands kann kompensera fyri minkandi føroyskum bú- skapi, og tí hava vit góðar vónir til 2005, og vit rokna við einum úrslitið á sama støði sum í fjør, sigur hann. Eftir yvirtøkuna av Eik bankanum økist javnin hjá Sparikassanum sum samtak við stívliga 1,2 mia.kr., so- leiðis at hann fer upp á slakar 6,5 mia.kr. Nevndin í Sparikassan- um skjýtur upp fyri aðal- fundinum at luta út 5 pro- sent í vinningsbýti til teir umleið 8.700 partaeigarar- nar. Styrktur sparikassi skal tjena pengar uttanlands Lyklatøl fyri roknskapin hjá Føroya Sparikassa í 2004 Ársúrslit: 106, 2 mió. kr. Ogn tilsamans: 6.493,566 Eginpeningur ultimo: 826.700 Útlán: 5.052.785 Innlán: 4.195.076 Ábyrgdir: 276.665 Solvensprosent: 16,3 Útlán í mun til eginogn: 6,1 Fulltíðarstørv tilsamans: 203,1 FAKTA – Vit gera serstakar avtalur í Føroyum, og prísirnir í Føroyum kunnu ikki saman- líknast við prísirnar hjá teimum ymsu rásunum í Danmark, heldur stjórin í Gramex, Bjørn Juell- Sundbye GRAMEX Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo – Vit hava gjørt eina avtalu við Rás 2, sum byggir á tað gjald, sum hevur verið í Føroyum í nógv ár. Tað ber ikki til at samanlíkna hesar prísir við tað, sum summar danskar útvarpsrásir gjalda. Tað sigur stjórin í felags- skapinum Gramex, sum umsitir rættindini til tónleik fyri tónleikarar og plátufe- løg. Tá ið almennar fram- førslur eru av tónleiki, krevur Gramex gjald fyri hesar framførslur, og eitt nú skulu føroysku útvarps- støðirnar gjalda til Gramex fyri at senda tónleik. Stjórin á Rás 2 er mis- nøgdur við, at Rás 2 skal gjalda fýra ferðir so nógvar pengar til Gramex, sum summar útvarpsstøðir í Danmark gjalda. – Vit hava ymiskar prísir í Danmark, og summar útvarpsstøðir í Danmark gjalda meira enn aðrar. Tað støðið, sum er lagt í Føroy- um, hevur verið í nógv, nógv ár, og tað byggir á avtalur, sum vit hava gjørt við føroysku útvarpsrásir- nar, fyrst og fremst Útvarp- ið, sigur Bjørn Juell-Sund- bye, stjóri fyri Gramex. Pengar koma aftur til Føroya Petur Jacobsen, stjóri fyri Rás 2, heldur, at hansara rás hevur goldið alt ov nógvar pengar til Gramex, saman- borið við tilsvarandi út- varpsstøðir í Danmark, og hann hevur biðið Menta- málaráðið venda sær til danska Kulturministeriet fyri at kanna málið. – Meðan donsk lokal- radio gjalda 46,60 oyru, skulu vit gjalda 1,89 krónur fyri hvønn minutt. Vit hava frá fyrsta degi av víst á okkara ónøgd við gjaldið, men at gjaldið var ymiskt í pørtum av ríkinum, høvdu vit ikki droymt um, og tað varð heldur ongantíð upp- lýst fyri okkum, sigur Petur Jacobsen. Sambært stjóran í Gra- mex er tað einki løgið við, at ymiskir prísir eru gald- andi. – Vit hava trý øki, sum vit umsita – Danmark, Føroyar og Grønland – og prísirnir eru ymiskir. Eisini í Dan- mark eru fleiri ymiskir prísir, sum DR, TV2, hand- ilsligu rásirnar og lokal- radio gjalda. Tí ber ikki til at siga, at onkur hevur goldið ov nógv. Gjaldið verður bygt á avtalur, sum vit gera við tær ymsu út- varpsstøðirnar, sigur Bjørn Juell-Sundbye, stjóri fyri Gramex. Hann leggur dent á, at ein stórur partur av pengunum, sum føroysku rásirnar gjalda til Gramex, verður goldin aftur til føroyskar útgevarar og tónleikarar. – Í fjør goldu vit 234.000 krónur til Føroyar, og um gjaldið hjá føroysku út- varpsrásunum skal minka, ja, so minka eisini peng- arnir til føroyskt tónleika- lív, sigur Bjørn Juell-Sund- bye. Gramex-gjaldið í Føroyum er serstakt – Størri virksemið uttanlands kann kompensera fyri minkandi føroyskum búskapi, og tí hava vit góðar vónir til 2005, og vit rokna við einum úrslitið á sama støði sum í fjør, sigur Marner Jacobsen, forstjóri í Føroya Sparikassa