hósdagur 24. februar 2005síða 5

Nr. 38 - 24. februar 2005 5 Vit eiga at siga sáttmálan upp Tað einasta rætta er at siga sáttmálan upp, sigur Ingeborg Vinther í Føroya Arbeiðarafelag SÁTTMÁLASAM- RÁÐINGAR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Eg haldi, at tað er rætt at siga sáttmálarnar upp. Tað sigur Ingeborg Vinther, forkvinna í Føroya Arbeiðafafelag. Og tað fer Føroya Ar- beiðarafelag eisini at gera. Sáttmálin við arbeiðsgevar- arnar gongur út 30. apríl og sostatt skulu samráðingar verða við arbeiðsgevarar- nar um nýggjan sáttmála. Ingeborg Vinther sigur, at spurningurin er umrøddur á kjakfundi í Føroya Arbeið- arafelag og har var full semja um at sáttmálin skuldi sigast upp. Tað var eisini semja um, at Føroya Arbeiðarafelag skuldi kanna møguleikan fyri at øll arbeiðarafeløgini í felag fara til samráðingar við arbeiðsgevararnar. Ingeborg Vinther heldur, at tað er rætt at siga sátt- málan upp hvørja ferð. – Vit gera tvey ára sátt- málar. Tað er tí at ætlanin er at hann skal sigast upp og dagførast, hvørja ferð eitt sáttmálaskeið er úti. Tá ið vit gera tvey ára sáttmálar, er tað sjálvandi tí at tað er ætlanin, at hann skal sigast upp, tá ið sáttmálaskeiðið er úti. Ingeborg Vinther sigur, at tí hevur Føroya Arbeiðara- felag altíð sagt sáttmálan upp. Ingeborg Vinther hevur ikki stórvegis viðmerkingar til at Klaksvíkar Arbeiðs- mannafelag hevur gjørt av ikki at siga sáttmálan upp. – Men tað kann tulkast sum eitt tekin um veikleika og tað kann verða óheppið, sigur hon. Hon er heldur ikki samd í grundgevingini hjá arbeiðs- monnunum í Klaksvík. For- maðurin í felagnum heldur, at teir stúra fyri arbeiðs- plássunum og at teir tí ikki vilja leggja trýst á lønina. Tað er orsøkin til, at teir ikki vilja siga sáttmálan upp. – Sáttmálasamráðingar snúgva seg ikki bara um løn. Tað eru nógv viður- skifti í einum sáttmála, sum bøtast kunnu um og tað er ikki alt, sum kostar arbeiðs- gevarunum so nógvan pen- ing, sigur Ingeborg Vinther Men hvørji krøvini verða frá verkamannafeløgunum hesuferð, veit Ingeborg Vinther ikki, tí tað hava feløgini ikki viðgjørt enn. Øll ikki tikið støðu Í Føroyum eru fimm ar- beiðarafelag, sum hava sátt- málar við arbeiðsgevara- rnar: Arbeiðsmannafelagið og Arbeiðskvinnufelagið í Klaksvík, Arbeiðsmanna og Arbeiðskvinnufelagið í Havn og Føroya Arbeiðara- felag. Sum sagt, fara menninir í Klaksvík ikki at siga sátt- málan upp. Hinvegin fer Føroya Arbeiðarafelag at gera tað. Og í blaðnum týsdagin segði formaðurin í Havnar Arbeiðsmannafelag, Hans Joensen, at limirnir, sum vóru møttir á aðalfundinum leygardagin, tóku fult undir við, at sáttmálin verður sagdur upp. Í Klaksvíkar Arbeiðs- kvinnufelag hevur aðal- fundurin givið nevndini heimild at gera av um sátt- málin skal sigast upp, ella ikki. Men tað hevur nevnd- in ikki tikið støðu til enn. Havnar Arbeiðskvinnu- felag hevur ikki tikið støðu til sáttmálan enn, men for- kvinnan, Vígdis Johanne- sen, væntar, at hann verður sagdur upp. Klaksvíkar Arbeiðs- mannafelag fer ikki at krevja lønarhækking frá arbeiðsgevarun- um í ár. Tvørturímóti hevur felagið gjørt av, at sáttmálin skal ikki sigast upp ARBEIÐSMARKNAÐUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú nærkast aftur tíðin, tá ið arbeiðarafeløgini og ar- beiðsgevarar fara at samráð- ast um nýggjan sáttmála. Men tað er longu nú greitt, at í ár fáa arbeiðs- gevararnir ein trupulleika minni at hugsa um. Sáttmálarnir ganga út 30. apríl. Higartil er tað bara Havnar Arbeiðsmannafel- ag, sum hevur givið nevnd- ini undirtøku fyri at siga sáttmálan upp. Men í Klaksvík er støðan heilt øðrvísi! Klaksvíkar arbeiðs- mannafelag hevur nevniliga tikið ta óvanligu avgerð, at tað fer ikki at siga sáttmálin við arbeiðsgevararnar upp. Sostatt er tað er longu nú greitt, at hesuferð sleppa arbeiðsgevararnir frá at samráðast við arbeiðs- menninar í Klaksvík um lønarhækking og aðrar ábøtur á sáttmálan. Tað var á aðalfundi í Klaksvíkar Arbeiðsmanna- felag leygardagin, at limir- nir avgjørdu, at sáttmálin við arbeiðsgevararnar skal ikki sigast upp hesuferð. Tað eru einir 280 limir í Klaksvíkar arbeiðsmanna- felag, men Kristoffur Ol- sen, formaður, sigur, at tað vóru ikki nógvir mans møttir á aðalfundi. Hvussu fámentur aðal- fundurin var, vil hann kortini ikki siga. – Tað kann eisini gera tað sama, hvussu nógvir vóru á fundi, tí tað er meirilutin av teimum, sum møta á fundi, ið hevur avgerðina. Og leygardagin samtykti meirilutin, at sáttmálin skal ikki sigast upp. – Og longri er tann søgan ikki, tí aðalfundurin er hægsti myndugleikin í fel- agnum og tað má nevndin halda seg til, sigur Krist- offur Olsen Nú sáttmálin ikki verður uppsagdur, heldur hann fram í eitt ár afturat. Stúra fyri arbeiðnum Flestu limirnir í Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag arbeiða í fiskivinnuni. Kristoffur Olsen skilti á limunum, sum vóru møttir á aðalfundinum í Klaks- víkar Arbeiðsmannafelag, at teir huggsaðu nógv um at varðveita arbeiðsplássini. – Eg skilti støðuna so- leiðis, at menn stúra fyri gongdini í vinnuni. Onkur virki eru longu latin aftur og teir stúra fyri, at fleiri virki skulu fara sama veg. Sostatt heldur formaður- in, at menn hava hugsað sum so, at teir vilja heldur varðveita arbeiðsplássi og arbeiðstímarnar, heldur enn at at krevja meiri í løn og leggja enn størri byrðar á arbeiðsplássi og sostatt økja vandan fyri at tað skal lata aftur. Men hann heldur eisini, at tað kann hava havt sína ávirkan, at arbeiðsgevarar hava verið so dúgligir at vísa á, at tað er neyðugt at vísa lønarafturhald, tí annars versnar kappingarførið og so kann vinnan fara fyri bakka. Hóast Kristoffur Olsen sigur, at nevndin má fylgja avgerðini á aðalfundinum. Men fyri egnu rokning heldur hann, at tað er óheppið, at sáttmálin ikki verður uppsagdur. – Hetta kann elva til split í arbeiðararørsluni og sjálvur haldi eg, at tað er óheppið. Hann sigur, at hóast løn- arkrøvini kanska ikki blivu tey stóru, hevði tað verið rætt av Klaksvíkar Arbeiðs- mannafelag at tikið somu støðu sum hini feløgini og at sagt sáttmálan upp. – Hetta kann somuleiðis enda við, at arbeiðsmennin- ir í Klaksvík koma at fáa verri løn enn øll hini verka- fólkini í landinum, sigur Kristoffur Olsen. – Tá ið vit gera tvey ára sáttmálar við arbeiðsgevarar- nar, er tað tí at teir skulu sigast upp og dagførast, táið sáttmálaskeiðið er úti, sigur Ingeborg Vinther – Limirnir í Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag stúra fyri arbeiðsplássunum. Tí gjørdu teir av at sáttmálin skal ikki sigast upp, sigur Kristoffur Olsen. Sjálvur heldur hann at tað er óheppið, at sáttmálin ikki verður sagdur upp Mynd: Eyðun Klakstein Tað er ivingarsamt um hini arbeiðara- feløgini í Føroyum einaferð afturat fara at vera líka lagalig ímóti arbeiðsmonn- unum í Klaksvík, sum tey vóru fyrst í nítiárunum SÁTTMÁLASAM- RÁÐINGAR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað er hent einaferð fyrr í nyggjari tíð, at Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag ikki hevur sagt sáttmálan við arbeiðsgevararnar upp. So vítt, vit hava fingið upplýst, var tað í 1992. Tá samráddsut hini ar- beiðarafeløgini um um nýggjar sáttmálar og úr- slitið var, at tey fingu 64 oyru afturat um tíman. Sostatt var avleiðingin fyri arbeiðsmenninir í Klaksvík, at teir fingu 64 oyru minni um síman, enn hini verkafólkini í landin- um fingu og tað máttu teir liva við, ti, samráðingar vóru aftur. Tá ið samráðingar so vóru aftur, spurdu ar- beiðsgevararnir hini fel- øgini, um tey høvdu nak- að ímóti, at Klaksvíkingar fingu eina eyka lønar- hækking upp á 64 oyru um tíman, so at lønin hjá øllum verkafólkum varð tann sama. Tað góðtóku hini feløg- ini tá. Feløgini vilja ikki siga, hvørja støðu tey høvdu havt til hetta einaferð aft- urat. Men keldur í fakfelags- rørsluni dylja ikki fyri at tey taka avgerðina hjá Klaksvíkar Arbeiðs- mannafelag sum ein knív í ryggin á arbeiðararørsluni. Tí gera tær greitt, at verður úrslitið av samráð- ingunum í vár, at hini fak- feløgini fáa eina lønar- hækking, er tað er ógvu- liga ivingarsamt um tey fara at góðtaka tað eina- ferð afturat at Arbeiðs- menninir í Klaksvík næstu ferð fáa eina eyka lønarhækking fyri at allar lønirnar skulu vera javnt- stillaðar. Fingu 64 oyru minni um tíman Nevndin í Klaksvík- ar Arbeiðsmanna- felag er óbroytt eftir aðalfundin leygar- dagin AÐALFUNDUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Leygardagin hevði Klak- svíkar Arbeiðsmannafel- ag aðalfund. À fundinum stóðu tveir limir fyri vali, men teir vórðu báðir aft- urvaldir. Í nevndini sita Kristoff- ur Olsen, formaður, Arth- ur Guðjonsson, næstfor- maður, Sigfríður Hansen er skrivari, Knút Guðjons- son er kassameistari og Dia Reyðberg er nevndar- limur. Formaðurin er valdur beinleiðis, so Kristoffur Olsen heldur fram. Ann- ars fer nevndin at skipa seg av nýggjum á fyrsta nevndarfundinum, sum verður í næstum. Nevndin tann sama Vilja hava frið í eitt ár afturat