leygardagur 26. februar 2005síða 9

Nr. 40 - 26. februar 2005 9 Verkføll hava verið til óbótaligan skaða fyri ILA rakt alibrúk og tað má halda uppat, sigur Bjarni Djur- holm VERKFALSRÆTTUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Tað er púra misskilt at eg skal hava hótt fakfeløgini við at taka verkfalsrættin frá teimum. Bjarni Djurholm, lands- stýrismaður, sigur, at fund- urin ímillum hann og ar- beiðarafeløgini um at gera undantøk fyri ILA rakt alibrúk, skal ikki uppfatast sum ein hóttan. –Men tað er rætt at vit taka málið í allar størsta álvara, leggur hann afturat. Hann sigur, at bæði í 2001 og 2003 førdu verk- fall til óbótaligan skaða fyri alivinnuna, tí at tað bar ikki til nóg effektivt at taka neyðslakta ILA rakt ali- brúk. – Nú hava vit fingið nýggjar karmar fyri ali- vinnuna, men skal hon hava eina framtíð, er tað heilt avgerðandi fyri álitið á alivinnuna, at íleggjarar vita hava vissu fyri, at alivinnan verður rakt so meint av einum verkfalli. Tí hava vit gjørt eitt lóg- aruppskot, sum ber í sær, at verður sjúka staðfest í einum alibrúki, ella øðrum djórahaldi, skal tað leggjast fyri eina nevnd við um- boðum fyri arbeiðarafeløg, arbeiðsgevarar, har eisini dómarin er í. Tann nevndin skal so gera av, hvørji stig skulu takast. Bjarni Djurholm ásannar, at landsstýrið vil fyrst royna alt fyri at fáa partar- nir á arbeiðsmarknaðinum at semjast og tí hevur hann heitt á partarnar um at tosa saman. Er tað so ikki rætt, at tú hevur hótt tey ? – Tað haldi eg ikki, men tað veldst sjálvandi um, hvussu tað verður uppfatað. Tað er í øllum førum greitt, at landsstýrið tekur hetta í størsta álvara, tí tað er púra avgerðandi fyri álitið á alivinnuna, at vit fáa arbeitt skjótt og efektinvt, skuldi sjúka tikið seg upp, eisini hóast tað er verkfall. Hann sigur, at semjast fakfeløgini og arbeiðsgev- arar ikki, verður tað tí neyðugt at taka politisk stig, tí so er ein nýggj støða. Hvørji tey verða, veit hann ikki nú, men hann váttar at landsstýrið er ikki samt um at leggja málið fyri tingið. – Men landsstýrið er samt um, at tað er neyðugt at fáa skipað viðurskifti á hesum øki, sigur Bjarni Djurholm. Hann hevur beinleið- is hótt við at skerja verkfalsrættin hjá okkum, skuldi tað hent, at samráðing- arnar ímillum arbeið- arafeløgini og arbeiðsgevararnar í vár, enda úrslitaleysar VERKFALLSRÆTTUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú samráðingar ímillum arbeiðarafeløgini og ar- beiðsgevararnar standa fyri durum, hevur Bjarni Djur- holm, landsstýrismaður í vinnumálum beinleiðis hótt fakfeløgini ið at skerja verkfalsrættin. Tað eru bæði Hans Joen- sen, formaður í Havnar Arbeiðsmannafelag og Ingeborg Vinther, for- kvinna í Føroya Arbeið- arafelag, púra samd um. – Hann hevur enntá gjørt okkum greitt, at hetta er eitt mál, sum alt landsstýrið er samt um, leggja tær bæði fakfelagsfólkini afturat. Fyrr í hesum mánaðinum fingu øll arbeiðarafeløgini fundarboð frá Bjarna Djur- holm. Evnið á fundinum var, hvussu farast skuldi fram í samband við sjúkrarakt djórahald, um tað skuldi hent, at samráðingarnar í vár enda við verkfalli. Í hesum sambandi varð serliga hugsað um ILA-rakt alibrúk. – Á fundinum gjørdi Bjarni Djurholm okkum púra greitt, at kunnu ar- beiðsgevarar og arbeiðara- feløg ikki semjast um at gera undantak fyri sjúkru- rakt djórahald, verður málið lagt fyri løgtingið – Og hann legði afturat, at tað var eitt samt lands- stýrið sum stóð aftanfyri ætlanina at leggja uppskot fyri løgtingið um at skerja verkfalsrættin hjá arbeið- arafeløgunum og sostatt fer tað at verða samtykt, siga Hans Joensen og Ingeborg Vinther. Ingeborg Vinther sigur, at landsstýrismaðurin hevði eisini eitt lógaruppskot við sær, sum hann legði fyri fakfeløgini. – Hetta er at taka ein part av okkara borgararættind- um frá okkum og tað góð- taka vit ikki. Hon undrast eisini á, at tað skal vera so umráðandi at gera undantøk, tá ið talan er um fisk, men ongin talar um at gera undantøk, tá ið onnur eru í verkfalli, sum hava við livandi menniskju at gera. Hon leggur dent á, at hetta er ikki sagt, tí at hon heldur, at verkfalsrætturin hjá øðrum fakbólkum eigur at skerjast. Tvørturímóti leggur hon stóran dent á, at verkfals- rætturin ikki verður rørdur. – Tað kann ikki koma uppá tal at skerja verkfals- rættin, tí kemur fyrst hol á, leypir skriðan og so fer at verða strongt á at undantøk á fleiri øðrum økjum eisini, ikki bara hjá arbeiðarafe- løgum, men hjá fleiri fak- bólkum. Landssýrið ikki samt Bæði Ingeborg Vinther og Hans Joensen uppfataðu hetta sum eina greiða hótt- an frá landssýrismanninum í vinnumálum um at skerja verkfalsrættin hjá arbeið- arafeløgunum. Men tey hildu at tað var løgið, at javnaðarflokkurin av øllum skuldi vera við í eini ætlan um at skerja verkfalsrættin. – Tí boðsendu vit eisini javnaðarflokkinum og tá gjørdi Løgmaður okkum greitt, at javnaðarflokkurin fór ikki at skerja verk-fals- rættin. – Løgmaður vissaði okk- um eisini um, at javnaðar- flokkurin fer ikki at at- kvøða fyri einum uppskoti sum førir við sær, at verk- falsrætturin verður skerdur. Tað bar ikki til at fáa eina viðmerking frá Bjarna Djurholm. Tað verður onki lógaruppskot lagt fyri løgtingið, sum hevur til endamáls at skerja verkfalsrættin, stað- festir løgmaður VERKFALSRÆTTURIN Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Tað er ein misskiljing, at landsstýrið er samt um, at skerja verkfalsrættin. Tað sigur Jóannes Eides- gaard, løgmaður. Hann sigur, at tað kemur ikki uppá tal, at javnaðar- flokkurin fer at atkvøða fyri einum lógaruppskoti, sum førir við sær, at verkfals- rætturin fer at verða skerd- ur. Hann leggur eisini aftur- at, at tað fer heldur ikki at koma so langt sum til tað, at eitt lógaruppskot fer at verða lagt fyri tingið, sum fer at fáa avleiðingar fyri verkfalsrættin. Annars vísur hann á, at spurningurin um støðuna hjá ILA-raktum alibrúkum í sambandi við verkfall, hevur verið umrøddur í fleiri ár. – Undanfarna samgonga gjørdi eitt lógaruppskot, men tað kom ongantíð í løgtingið og tað fer heldur ikki at verða lagt fram nú. – Uppskotið er lagt fram á landsstýrisfundi, men tað var ikki undirtøka fyri tí. Løgmaður sigur, at hetta er eitt mál, sum hoyrir undir arbeiðsmarknaðin at loysa. – Eg eri samdur við fakfeløgini í, at tað er at gera seg inn á verkfals- rættin at leggja lóg fyri tingið um at avmarka rætt- indini hjá fakfeløgunum í sambandi við sjúkurakt ali- brúk. Løgmaður sigur, at landsstýrið tvørturímóti samdust um, at landsstýr- ismaðurin í vinnumálum skuldi heita á feløgini um at gera eina avtalu um at gera undantak til sjúkurakt djórahald í sambandi við eitt møguligt verkfall. Eitt dømi um eitt slíkt undantak kann vera at tað verður loyst at neyðslakta ILA sjúkan laks, hóast verkfall er. Løgmaður sigur, at hetta er ein skipan, sum er gald- andi í Noregi og hann held- ur, at tá ið arbeiðsmarknað- urin har kann finna út av tí, kann arbeiðsmarknaðurin í Føroyum eisini. Hann væntar eisini, at ein loysn verður funnin, tí báðir partar hava áhuga í at varðveita alibrúkini, tí tað eru eisini arbeiðspláss, sum talan er um. Hvørki Ingeborg Vinther ella Hans Joensen hava nakað ímóti at tosa við arbeiðsgevararnar um at finna eina semju, skuldi tað komið so langt. – Samband hevur longu verið ímillum arbeiðara- feløgini og arbeiðsgevar- nar um hetta mál og semja er um at partarnir seta seg saman fyri at tosa um við- urskiftini, sigur Hans Joen- sen. Bæði siga, at tað hevur áður borið til at gera undantøk fyri ILA- rakt alibrúk og tey vænta at tað fer at bera til einaferð aft- urat. Bjarni Djurholm hótti arbeiðarafeløgini Landsstýrið fer ikki at skerja verkfalsrættin Royna alt fyri at fáa semju Bæði Ingeborg Vinther og Hans Joensen uppfataði uppleggið hjá landsstýrismanninum í vinnumálum sum eina greiða hóttan um at skerja verkfalsrættin, nu samráðingar við arbeiðsgevararnir standa fyri framman Bjarni Djurholm ætlar ikki at taka verkfalsrættin frá fakfeløguum, men hann og alt landsstýrið er samt um, at tað er alneyðugt fyri alivinnuna at fáa skipað viðurskifti, sigur hann – Landsstýrið tekur ikki undir við at verkfalsrætturin hjá fakfeløgunum verður skerdur. Tað er eitt mál, sum partarnir á arbeiðsmarknaðinum mugu loysa sjálvir, sigur løgmaður