mikudagur 9. mars 2005síða 26

26 Nr. 47 - 9. mars 2005 – Ein virkin økis- menningarpolitikkur er ein fyrimunur fyri alt samfelagið, sigur vinnuráðið í Vági ØKISMENNING Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Skal syðra helvt í Suðuroy mennast aftur, er tað neyð- ugt at ein suðuroyargrunnur verður settur á stovn. Tað sigur Vinnuráðið í Vági, sum umfatar syru helvt í Suðuroy í eini nýggjari frágreiðing um støðuna í vinnuni í syðru helvt í Suðuroy. Men tað skal eisini nógv annað til. Vinnuráðið sigur, at ein Suðuroyargrunnur má hava eitt stovnsfæ upp á 50 -100 milliónur krónur Hetta skal vera ein grunnur, sum kann stuðla vinnuni í økinum við at seta vágafúsan pening í vinni- ligt virksemi. Men av tí at talan er um eitt vinnuráð fyri suðuroyar syðru helvt, verður farið eitt stig longur. Sostatt verður enntá mælt til at gera eitt almennan ella hálvalmennan menningar- grunn fyri Suðuroyar syðru helvt. – Men skuldi tað al- menna sett á stovn ein grunn fyri Suðuroyar syðru helvt, er tað av avgerandi týdningi, at hann verður umsitin lokalt, tí tað er umráðandi at tey, sum stjórna grunninum, altíð vita, hvussu støðan er í økinum sigur vinnuráðið. Ein grunnur fyri Suður- oyar syðru helvt, kundi sett vágafúsan kapital í nýggj og eldri burðardygg virki, ið hava fyri neyðini at økja um vágafúsa kapitalin. Eis- ini kundi tað almenna latið ein slíkan grunn goldið og umsitið flutningsstuðulin til vinnuna í Suðuroyar syðru helvt og í Suðuroy sum heild, so at vinnan varð javnt sett við vinnulívið aðrastaðni í landinum. Karmar eru ikki nóg mikið Vinnuráðið fegnast um at nýggjur Smyril verður bygdur, at djúphavn er gjørd í Vági, samferðslu- havn er gjørd á Drelnesi og at berghol skal gerast ímill- um Hov og Øravík. Tað bøtir um karmarnar fyri vinnulívinum í øki- num, og tað fer eisini at geva fleiri arbeiðspláss í styttri tíð. – Men hesi tiltøk hjálpa tó ikki nóg mikið sum frá líður, tí at betra um karm- arnar fyri vinnuna, meðan vinnan sjálv doyr, er eingin loysn. Og høvuðstrupul- leikarnir hjá vinnuni í løt- uni eru heilt aðrir. – Størstu trupulleikarnir hjá vinnuni í Suðuroyar syðru helvt, er væntandi vágafúsur kapitalur, vænt- andi almennar íløgur í pri- vat virkir í økinum, flutn- ingskostnaðurin innan- oyggja og flutningstrupul- leikar innanoyggja og til umheimin. Vinnuráðið sigur, at Myndugleikarnir mugu tí bera so í bandi, at flutn- ingskostnaðurin lækkar fyri vinnuna í Suðuroynni, so- leiðis at hon gerst javnt stillað við aðrar partar av landinum á hesum øki. – Tað er eisini neyðugt at fáa betri beinleiðis sam- band ímillum Suðuroyar syðru helvt og útlond, so fiskavirkini í økinum fáa fleiri framleiðsludagar um vikuna. Somuleiðis verður tað avgjørt neyðugt at fáa fleiri almenn arbeiðspláss til økið. Hetta hevði ikki ein- ans verið við til at stabili- sera búskapin í økinum, men hevði óivað viðført, at fleiri vælútbúgvin fólk vendu heimaftur til Suður- oyar syðru helvt at búð. – Fiski- og alivinnan standa fyri uml. 55% av øllum lønarútgjaldingum í Suðuroyar syðru helvt og tí merkist tað sjálvsagt, tá ið privata vinnan er fyri bakkasti. Vinnuráðið heldur, at ein stovnur, ið heilt avgjørt kundi verðið fluttur til Suð- uroyar, er Strandferðslan – So leingi umsitingin er so langt frá brúkaranum, verður tænastan aldri full- góð Aðrir stovnar, ið kundu verðið fluttir úr miðstaðar- økinum, eru Fiskiveiðu- eftirlitið, Realurin, Stuðuls- stovnurin, Húsalánsgrunn- urin, Skráseting Føroya fyri Suðuroynna, Fiskiveiðu- eftirlitið, Tinglýsingin fyri Suðuroynna, ALS fyri Suð- uroynna og Toll- og Skatt- stova Føroya. Somuleiðis kundu aðrir almennir stovnar, ið lítið og einki beinleiðis samskifti hava við borgaran, umframt Grunnur við 50-100 milliónum