mikudagur 16. mars 2005síða 25

Nr. 52 - 16. mars 2005 25 lívið framúr kappingarevnir í hesum londum. Peter Bofinger hevur eisini tað sjónarmiðið, et Europeiski Centralankin, ECB, skal leggja uppí valutahaldilin fyri á tann hátt at forða fyri at heims- valuta nr eitt og tvey, Dollar og Euro, svinga alt ov nógv. Hann sigur at bankin skal royna stabilisera euro’na á einum passaliga lágum støði, og ikki bara lata dollar falla og falla og at enda kanska skrædla. Sum er í løtuni vilja hvørki amerikanski Federal Reserve Bank ella ECB leggja uppá og stalilisera valuta- marknaðin. Fer oljuprísurin uppá 80$ fyri tunnina? Blaðið Neue Zürcher Zeit- ung í Schweiz viðgjørdi eftirspurning og prísin á olju í grein tann 12-03- 05.Høvuðsniðurstøðan var, at eftirspurningurin fer í ár at hækka við 2-3 %. Tað ljóðar kanska ikki av nógv- um, men problemið er, at tey oljuframleiðandi lond- ini, bæði í og uttanfyri OPEC, hava ilt við at fylgja við eftirspurninginum. Tann stóri framleiðsluvøksturin bæði í USA og Kina slúkar óvæntaðar stórar nøgdir av olju. Fyrr var ein framleiðslukapacitetur, sum var til taks. Men nú gongur oljupumpingin á tambi. Í hesi meting eru bæði OPEC og IEA (Inter- national Energy Agency) samd. Oljuprísurin, sum hesar dagarnar er 53-54 $ fyri tunnuna, kann tí fara heilt uppí 80$, sigur NZZ. Búskaparfrøðingar hava verið trekir at góðtaka henda møguleika (ella ræðuleika?), men eru nú farnir at gera framskriv- ingar við prísum á leið mitt ímillum, ella 60-65$ fyri tunnuna. Føroyski fiskiflotin? Hvønn týdning hetta kann fara at fáa fyri føroyska fiskiflotan, kunnu reiðarar og aðrir helst vurdera nógv betri enn eg. So komi tit við einum boði uppá eini framskriving uppá renta- bilitet, sum byggir á ein oljuprís uppá 60-70 $ tunnuna! ∆ 2004 varð besta árið hjá Kaupthing Føroyar higartil Hetta sigur felagið í tíð- indaskrivi, sum varð sent miðlunum mánadagin. Úrslitið áðrenn skatt var 5.272 tkr., meðan úrslitið eftir skatt var 4.236 tkr. Hetta svarar til eina renting av eginpeninginum á 32%. Úrslitið av fíggjarpostum gjørdist 16.382 tkr. - ein hækking á 40% í mun til undanfarna ár. Samlaðu út- reiðslurnar vóru 11.410 tkr. Tað er ein hækking á 21% í mun til 2003. Fíggjarstøðan javnvigar við 21.053 tkr. Við ársenda 2004 var eginognin 17.615 tkr. og solvensurin var 119% í mun til minsta- kravið, sum er 8%. - 2004 royndist væl og vit eru nøgd við úrslitið, men vit hava ætlanir um at víðka virksemi okkara meira og at náa enn betur úrslitum, sigur Peter Holm, stjóri. Fyri lánsbrævaeigarar gjørdist 2004 nøktandi, og eisini partabrøv, serliga norðurlendsk, stóðu seg væl í 2004, annað ári á rað. Ognirnar, sum Kaupthing Virðisbrævameklarafelag P/F umsitir fyri føroyskar kundar eru vaksnar við um- leið 10% í 2004. Felagið umsitur ognir fyri umleið 1,2 milliardir kr. Eitt munandi íkast til raksturin hjá Kaupthing Virðisbrævameklarafelag P/F í 2004 var vinnutæn- asta. Í 2004 hevur Kaup- thing Virðisbrævamekl- arafelag P/F millum annað verið ráðgevi í sambandi við munandi keyp av fyri- tøkum. Eisini hevur Kaup- thing Virðisbrævameklara- felag P/F skipað fyri størri kapitalhækkingum. Í mai 2004 byrjaði Kaup- thing Virðisbrævameklara- felag P/F at bjóða fram útlán til føroyskar fyritøkur. Hetta hevur gingið væl. Við ársenda 2004 hevði Kaup- thing-samtakið útlán fyri umleið 500 milliónir kr. í Føroyum. Aðalfundurin í Kaup- thing Virðisbrævameklara- felag P/F var hildin 8. mars 2005 og á fundinum varð nevndin broytt nakað. Í nevndini sita nú: Sigurður Einarsson, formaður, Jógv- an Páll Lassen, Johnie Brøgger og Anfinnur Ol- sen. Gott ár hjá Kaupthing Kaupthing Føroyar upplivdi sítt higartil besta roknskaparár í fjør Sparikassin staðfestir, at hóast búskaparliga lágkonjukturin í Før- oyum, so er talan um ein sterkan búskap BÚSKAPUR Jákup Mørk Hetta framgongur av árs- frágreiðing bankans, har tey millum annað hava nýtt tríggjar búskaparfrágreið- ingar til at greina støðuna í føroyska búskapinum. - Tað, sum serliga ávirkar búskapin, er niðurgongdin í fleiri pørtum av fiskivinn- uni og í alivinnuni. T.d. hava upsa- og hýsuprísirnir verið lækkandi, og tí er úrtøkan til manning og reiðarí farin sama veg. Somuleiðis hevur fiski- vinnan á landi verið merkt av versnandi kappingarføri, ið sæst aftur í eini øking í útflutninginum av óvirkað- um fiski. - Versnandi gongdin í fiskivinnuni kemst millum annað av lækkandi dollar- anum, eini herdari kapping frá láglønarlondum í Eysturevropa og Fjareystri, og smáfallandi støddum í fiskiveiðuni undir Føroy- um. Samstundis hevur ali- vinnan verið fyri eini sera ógvusligari minking í virk- seminum vegna lækkandi marknaðarprísir og hervi- liga sjúkustøðu. Tilsamamans, staðfestir Sparikassin, varð talan um eitt fall í lønarútgjaldingum innan tilfeingisvinnuna upp á 8,5% Hóast kanska døpru út- litini, so meta tey í bankan- um ikki, at nøkur orsøk er at missa mótið. Sagt verður, at føroyski búskapurin er grundleggjandi sunnur og sterkur. Privati sektorurin er fíggjarliga væl fyri, eins og tann almenni parturin er sera væl konsolideraður. Nakað sum ger tað møguligt at halda aktivitet- inum á einum jøvnum støði hóast búskaparligu sveigg- ini. Lítil almenn skuld Tá tosað verður um al- mennu skuldina, staðfestir Sparikassin eisini, at før- oyski landskassin stendur seg heilt væl í so máta. Nettoskuldin hjá Lands- kassanum er einar 2 mia kr., sum svara til 20% av BTÚ. Til sammetingar verður nevnt, at danski statskassi hevur eina skuld upp á 50%, tann ameri- kanski upp á 65%, meðan miðaltalið fyri ES-londini er ein almenn skuld, sum svarar til 74% av BTÚ. Hartil skal eisini havast í huga, at landið eigur parta- brøv, sum svarað til eini 4 mia kr., og at nettoognin hjá landskassanum sostatt er 2 mia kr. At enda verður tó stað- fest, tað framhaldandi skal gerast eitt støðugt arbeiði fyri at halda føroysku sam- felagshjólunum malandi. - Tað er tó framvegis ein avbjóðing fyri føroyska samfelagið at skapa fram- leiðslu, sum ikki byggir á fiskatilfeingi ella annað náttúrubundið tilfeingi. - Sum frá líðir ber heldur ikki til at hava varandi undirskot á fíggjarlógini, og tí má tað almenna fáa nýggjar inntøkur til vega ella skarva av útreiðslun- um. Týdningarmikið er, at almennu stovnarnir altíð hava røttu tilskundanina til at effektivisera, eitt nú við at taka nýggjastu tøknina í brúk. Sterkur búskapur Hóast búskaparligu afturgongdina, so ber Føroya Sparikassi ongan ótta fyri føroyska búskapinum