mikudagur 23. mars 2005síða 28

28 Nr. 57 - 23. mars 2005 Felags summarfrítíð í byggivinnuni Fleiri byggifyritøkur kring landið hava lýst við, at tær fara at hava felags summarfrítíð í ár. Hetta minnir ikki sørt um ídnaðarferiuna, sum er galdandi í fleiri europeiskum londum, og sum - hóast hon kann vera irri- terandi - eisini lættir um í tilrættislegging av byggiarbeiði av ymsum slag. Fyritøkurnar handan lýsing- ina, far allar at hava stongt í døg- unum frá 25. juli til 13. august, og eru hesar: P/F Articon, P/F BSV, Sp/f Búsetur, P/F Elmek, Sp/f El&Tele, P/F Føroya Termovirki, Sp/f Haldur Vang, J & K Betong, P/F Løvubetong, P/F Zacharias Leitisstein, P/F Atlanticpane, P/F Byggitek, P/F Demich, P/F Einar Mikkelsen, P/F Føroya Gluggi, P/F Gutte- sen & Staksberg, Sp/f Hans Dam, P/F J & K Petersen og P/F Vatnsoyra Snikkaravirki -jm Oljan ríkar Danmark Hetta skrivar Føroya Sparikassi á heimasíðu sínari. - Í fjør varð útflutningsvirðið hjá oljuni og heiliváginum heilar 33 mia.kr. Størsta orsøkin til, at oljan nú telist millum virðis- mestu útflutningsvørurnar, er, at prísurin á olju er nógv hækkaður seinastu mánaðirnar. Kortini verður ávarað ímóti at festa ov nógv álita á oljuinntøkur, skrivar Sparikassin. - Man kann ikki rokna við inntøkunum frá olju, tí prísirnir eru ov óstøðugir, sigur Jens Brendstrup fra HTS, ið er høv- uðsfelagsskapurin hjá vinnu- greinunum handil, flutningur og tænasta. -jm Framvegis punktgjald á ávísar hvítvørur Landsstýrið hevur nú borið eitt uppskot í Løgtingið, har lagt verður upp til, at fleiri punkt- gjøld á el-lutum skulu strikast frá 1. apríl at rokna. Meiningin er, at inntøkurnar, ið landskassin missir við strikaðu punktgjøld- unum á el-lutum, skulu koma inn aftur við avgjøldum á søt- meti. Punktgjøldini hvørva tó ikki heilt, tí lógaruppskotið fevnir bert um ein kapittul í toll- og vøruskránni. Tað merkir, at meðan punkt- gjaldið á eitt nú sjónvørpum og komfýrum verður strikað, so verður punktgjald framvegis á vaskimaskinur og turkitrumlur. Ein onnur avleiðing av nýggja lógaruppskotin-um er, at meðan punktgjaldið á perur hvørvir, so verður framvegis punktgjald á lampur. www.sparikassin.fo Kina hólvar øll av Samstundis, sum føroyska flakavinnan er í náðileysari kapping við kinversku flaka- vinnuna, eru eisini aðrar vinnur kroystar av bíligu framleiðsluni í Kina. Klædnaframleiðarar í heimsins fólkaríkasta landi eru nevniliga í ferð við at vinna alla kappingina í klædnavinnuni. Dagens Næringsliv skrivar, at í kinverska býinum Datang verða níggju milliardir sokkar gjørdir hvørt ár. Tað merkir, at ein triðingur av heimsins sokk- um koma úr Datang. Hvønn tíma fara eisini 35.000 nýggj slips úr framleiðsluhøllunum í býinum og til útflutnings. Orsøkin til, at Kina tekur seg fram á hesum økinum júst nú, er, at á nýggjárinum vórðu klædna- kvoturnar hjá landinum burtur- beindar. Úrslitið er, at mongdir- nar av klæðum úr Kina eru stór- liga øktar, og prísirnir eru nógv lækkaðir. Bæði ES og USA umhugsa at seta í verk tiltøk fyri at avmarka kinverska klædnaútflutningin til europeiska og amerikanska marknaðin. Sambært blaðnum Asian Wall Street Journal eru myndugleikarnir í Kina sinnaðir at tosa um, hvørji sjálvboðin tiltøk landið kann fremja til tess at sleppa undan umfatandi revsitiltøkum móti kinverska búskap-inum. www.sparikassin.fo Enn ein rentuhækking Í farnu viku var størsta hend- ingin nettopengastreymurin til USA. Marknaðurin hevði vænt- að, at nettopengastreymurin var kr. 58,5 mia., men rættiliga óvæntað vísti uppgerðin, at fluttar vórðu kr. 91,5 mia. til amerikanska búskapin í januar mánaði. Væntandi eiga tjóð- bankarnir í fjareystri bróður- partin av hesi upphædd. Sostatt kann sigast, at viðmerkingarnar frá tjóðbankunum í fjareystri um at skifta gjaldoyratiltaksgrunnar sínar úr USD til onnur gjaldoyru ikki er víst í verki - enn í hvussu er. EU-londini hava á fundi sein- asta vikuskifti slakað krøvini í stabilitetspaktini eitt sindur, og hava loyvt størri halli á fíggjar- lógunum enn áður viðtikið. Hetta fekk mánadagin renturnar at hækkað nakað. Væntandi fer hetta tó bert at hava ein stuttan virkna. Eisini hesa vikuna verður tað USA, sum avger hvat hendir við evropeisku rentunum. Væntandi hækkar amerikanski tjóðbankin rentuna enn einaferð við 0,25% í kvøld. Meiri áhugavert verður tó, hvussu tjóðbankin roknar við, at framtíðin sær út. Væntað verður, at rentan verður hækkað nakrar ferðir aftrat, soleiðis at hon verður minst 3,5% við árlok. Hetta velst tó um, hvussu brúkaraprísirnir broytast. Um framleiðarnir megna at flyta príshækingarnar til keyparan, vænta vit, at rentan veður hækk- að við somu ferð sum nú. Meira fæst at vita um prísvøksturin í vikuni. www.foroyabanki.fo "What might a world of high oil prices mean for the Faroe Islands?" Tað er evnið, sum vártingið hjá Oljutinginum fer at viðgera OLJUTING tíðindaskriv Á Vártinginum hjá Olju- tinginum fer Professor Paul Stevens frá Centre for Energy, Petroleum and Mineral Law and Policy, á Universitetinum í Dundee at halda fyrilestur undir heitinum, "What might a world of high oil prices mean for the Faroe Is- lands?". Úti í heimi hava ymisk viðurskifti ført við sær, at oljuprísurin á heimsmarkn- aðinum er støðugt hækk- aður, soleiðis at miðal- prísurin higartil í ár hevur ligið omanfyri 45 dollarar fyri tunnuna, og fyri stutt- um setti oljuprísurin met við at fara uppum 55 doll- arar fyri tunnuna. Við tí høga oljuprísinum á heims- marknaðinum er nevndin í Oljutinginum fegin um at hava fingið Professor Stev- ens at greiða frá hesum sera viðkomandi evni. Føroya Kolvetni stuðlar Vártinginum, og kemur Nils Sørensen, stjóri, at greiða frá Føroya Kolvetni og teirra framtíðar ætlanum innan oljuvinnuna. Eisini stuðla Atlantic Airways og Hotel Hafnia tiltakinum. Aftaná fyrilestrarnar verður høvi hjá áhoyrarun- um at seta spurningar. Vártingið verður miku- kvøldið 30. mars 2005 kl. 19.00 í Listaskálanum. Seminar Í sambandi við vitjanina, fer Professor Paul Stevens eisini saman við Fíggjar- málaráðnum at hava semi- nar fyri búskaparfrøðing- um, sum starvast í føroysku aðalráðunum, stovnum og ráðum v.m. Evnið á tí seminarinum verður, "How much of the ‘resource curse’ debate is relevant for the Faroe Islands?". 'Re- source Curse' vísir til bú- skaparliga ástøðið um at lond, ið eru rík í náttúru- tilfeingi ofta ikki hava eins stóran búskaparvøkstur og onnur lond, ið ikki hava nógv náttúrutilfeingi. Við- gjørt verður í hvønn mun hetta ástøði er galdandi fyri Føroyar og búskaparligu menningina í Føroyum. Væntandi verður hetta eitt áhugavert tiltak hjá bú- skaparfrøðingum og øðr- um, ið hava áhuga fyri bú- skaparligu avleiðingunum av einari møguligari olju- vinnu umframt samfelags- búskaparligari menning sum heild. Høvið verður eisini hjá áhoyrarunum at seta spurningar, og vónar Professor Stevens at orða- skiftið verður gevandi. Oljuprísir og Føroyar Í sambandi við vitjanina, fer Professor Paul Stevens eisini saman við Fíggjarmála- ráðnum at hava seminar fyri búskaparfrøðingum