hósdagur 31. august 2000síða 3

Fríhandilsavtalan kann lækka húsaprísirnar JOHN JOHANNESSEN Timburið, sum føroyingar í dag flyta inn, kemur í stóran mun úr Russlandi. Men kortini keypa vit tað um- vegis Ísland. Hetta heldur Árni Dam á Skipafelagnum, sum í mong ár hevur handlað nógv við russar, vera púra burturvið. Árni Dam vísir á, at før- oyingar, nú fríhandilsavtal- an verður undirskrivað, fáa møguleikan at handla bein- leiðis við russisku útflytar- arnar. Vit sleppa undan stór- um pappírsveldi og umveg- is handlum. Og tískil kunnu vit fáa fatur á til dømis byggitilfari fyri lítið og lætt, uttan at gjalda annað enn fisk afturfyri. Roynt tað áður – Í fimtiárunum gjørdu før- oyingar fyrstu handilsavtal- una við Rusland. Hetta var ein sáttmáli um býtishandil, og kom hann væl við hjá okkum, sigur Árni Dam. Hendan handilsavtalan innibar, at føroyingar útfluttu hópin av sild til Russlands og fingu tóvverk afturfyri. Somuleiðis heldur Árni Dam, at vit í dag kunnu samstarva við býtishandli, soleiðis at vit aftur fyri svartkjaftin og annan fisk, vit selja russum, kunnu fáa timbur, takplátur og annað byggitilfar. Hetta byggitilfar er ógvu- liga bíligt orsakað av lágu lønunum í Russlandi. Tí kunnu vit fáa stórar nøgdir av slíkum tilfari til Føroya fyri lítið og lætt. Tískil eru bæði Árni Dam og búskaparfrøðingurin, Jon- hard Eliasen, samdir um, at fríhaldilsavtalan kann gera tað munandi bíligari fyri Føroy- ingar at byggja hús, treytað av, at timburhandlarnir fara at lækka prísirnar samsvarandi innkeypsprísunum. Komandi samráðingar- fundurin um ríkisrættar- ligu støðuna verður helst ikki eins og ætlað í Føroy- um JOHN JOHANNESSEN Útvarp Føroya visti fyrrakvøldi at siga, at greiðar ábendingar eru um, at komandi fundurin millum landsstýrið og donsku Avltalan um fullkomnan fríhandil millum Rusland og Føroyar skapar fortreytir fyri býtishandli. Tískil kunnu vit til dømis fáa fatur á ógvuliga bíligum timburi frá russum aftur fyri fisk Lættir munandi um Árni Dam handlar dagliga við russar fyri Skipafelagið Føroyar, men hann vísir á, at tað í løtuni er ógvuliga tungt at handla við Russ- land, tí hesin handil krevur so nógv pappírsveldi og umsiting. Hesum roknar Árni Dam kortini at sleppa undan, nú vit fáa fríhandilsavtalu. – Fríhandilsavtalan fer at gera, at vit sleppa undan at søkja konsulát og onnur um loyvi, hvørja ferð vit skulu gera ein handil við russar. Nú fer tað at verða skótt at avgreiða ein handil, og hetta fer eisini at merkja størri vinning, sigur Árni Dam. Árni Dam vísir á, at hetta fer at verða galdandi fyri allar fyritøkur, ið handla við russar. Tískil roknar hann við, at fríhandilsavtalan kemur at hava stóran týdn- ing fyri føroyska búskapin. JOHN JOHANNESSEN Tá Alexandre I. Borissov frá russisku myndugleikun- um og Herluf Sigvaldsson frá føroysku myndug-leik- unum gjáramorgunin settust hvør sínu megin samráð- ingarborðið í Sjó- og Vekt- arbúðini í Tinganesi høvdu teirr sett sær fyri at vera lidnir við eina fríhandils- avtalu áðrenn dagurin var liðin. Tá Sosialurin fór til prent- ingar beint eftir middag, var tó enn ikki greitt, um av- talan var komin undir land. Tað bar ikki til at fáa fatur á føroyska samráðingarleið- aranum. Sosialurin skilir tó, at sáttmálin verður undirskriv- aður, tí talan er bert um nakrar tekniskar orðingar, sum skulu fáast frá hondini. Tað hevur gingið strilti at Avtalan við russar komin undir land Alexandre I. Borissov, stjóri fyri handils- og fíggjar- deildina hjá russisku stjórnini, og Herluf Sigvaldsson, stjóri á uttanlandsdeildini hjá landsstýrinum sessaðust gjáramorgunin at gera endaliga avtalu um fríhandil landanna millum //////Mynd: Álvur Haraldsen Gjáramorgunun sessaðust russiska og føroyska samráðingarnevndin við samráðingarborðið í Tinganesi at gera endaliga avtalu um fríhandil fáa endaliga samráðingar- fundin í lag. Seinast russiki samráðingarleiðarin, sum er stjóri fyri fíggjar og handilsdeildini hjá russisku stjórnini, skuldi koma til Føroya, kom annað í vegin. Fríhandilsavtalan við Føroyar er fyrsta fríhandils- avtalan, Russland ger nakað evropeiskt land. stjórnina um ríkisrættarligu støðu Føroya helst verður í Danmark í oktober. Landsstýrið hevði annars ætlað, at hesin fjóðri fundurin skuldi haldast í Føroyum, men nú letur til, at tað ikki fer at bera til hjá øllum donsku lykla- ráðharrunum at koma til Før- oya at samráðast í oktober. Fundurin varð annars út- settur til oktober, fyri at tað skuldi bera til hjá donsku ráð- harrunum at koma til fundin. Løgmaður og varaløgmaður siga báðir, at tað enn ikki endaliga er avgreitt, hvar og nær næsti samráðingarfundurin verður, og at tíðindini um, at hann verður í Danmark tískil mugu standa fyri Útvarpsins rokning. Helst noyddir til Danmarkar at samráðast Lesið eisini Sosialin á Internetinum www.sosialurin.fo 4 5 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 166 - 31. august 2000 Nr. 166 - 31. august 2000 Brúktir bilar til sølu Toyota Camry STC 2.0 160.000 Aug. 1987 9.000,- BMW 316 (1.6) EILER 30.000 Juli 1997 129.000,- Suzuki Baleno Van 35.000 Aug. 1997 75.000,- Ford Escort Diesel 86.000 Aug. 1996 103.500,- Citroën BX 1.9 Diesel 185.000 Aug. 1991 65.000,- Opel Astra 1.6 GLS 66.000 Sept. 1995 99.900,- Citroën Xantia 3.0 V6 34.500 Juni 1998 180.000,- MAZDA 323 1.5 SEDAN 2.500 Mars 2000 145.000,- Mitsubishi Lancer Diesel 189.500 Juli 1990 23.000,- BMW 320i 216.300 Mai 1987 19.000,- GALLOPER 2.5 Tdi - 7 pers. 37.400 Apríl 1999 215.000,- GALLOPER 2.5 Tdi 3H VAN 38.700 Feb. 1999 165.000,- Fiat Scudo 1,9 TD 130.000 Mars 1997 130.000,- Citroën ZX 1.9 D Stw. Feb. 1995 89.000,- FORD FIESTA 114.000 Mai 1989 23.000,- Citroën ZX 1.4i IMAGE Jan. 1996 60.000,- OPEL ASTRA 1.7 TURBO DIESEL 81.000 Des. 1996 115.000,- Hoyv’ksvegur 63 - FO-100 T—rshavn - Tel. 313666 - Fax 310866 Sosialurin - 311820 Verksmiðjumerki km. mán. árg. søluprísur ISUZU PICK UP 4X4 • 226.500 km. Árg. Okt. 1989 • Einans kr. 15.000,- www.ivan.fo www.ivan.fo AVHEINTINGAR- TILBOÐ AVHEINTINGAR- TILBOÐ Við MVG Við MVG Við MVG AVHEINTINGAR- TILBOÐ OG FLEIRI AÐRAR BRÚKTAR BILAR SO HYGG INN Á GÓLVIÐ OG FÁ EITT GOTT TILBOÐ! Kvinnan fekk 5 mánaðar STEFAN Í SKORINI Ákærin vildi hava 8-10 mánaðar fongsul, tí hann helt tað verða so mikið álv- arsom lógarbrot, sum kvinnan hevði framt. Verjin mældi hinvegin til tríggjar mánaðar. Kvinnan varð funnin sek í at hava smuglað gott eitt kilo av hassji til landið á páskum í ár, sum hon eisini 33 ára gamla kvinnan varð í rættinum týsdagin dømd fimm mánaðar fongsuls- revsing fyri at hava verið við í hassjsmugling, men hon verður longu leyslatin um eina góða viku greiddi frá í rættinum. Hetta var tann fyrsta av fýra ákær- um. Dómarin segði í úrskurð- inum, at tað ongantíð varð prógvað, at tað vóru trý kilo av hassji, sum hon hevði tikið ímóti í Vestmanna á sumri í fjør, sum ákærin vildi verða við í tí næstu ákæruni. Kvinnan varð eisini ákærd fyri at hava hótt per- sónar í málinum, men fyri hesar ákærur varð hon frí- kend. Kvinnan viðgekk í rætt- inum hava koyrt bil ávirkað, og hon missir tí koyrikortið í tvey ár fyri rúsdrekkakoyr- ing. Kvinnan hevur longu ver- ið varðhaldsfongslað í tríggjar mánaðir, og hesir verða drignir frá dóminum á fimm mánaðir. Tá tað er vanligt, at fangar verða leyslatnir, tá teir hava sitið tveir triðingar av dóminum, so verður kvinnan leyslatin aftur um eini tíggju dagar. STEFAN Í SKORINI Tá menn frá J & K Petersen fríggjadagin vóru í ferð við at flyta ein flaka, sum verð- ur nýttur í sambandi við vegagerðina til undirsjóvar- tunnilin undir Vestmanna- sund, vóru teir so óhepnir at koma ov nær einum av aliringunum, og hol kom á nótina. Dalásmolt hevur sjey ali- Sigldu á aliring Hol kom á eina nót hjá Dalásmolt, tá ið ein bátur hjá J & K Petersen kom ov nær einum av ringunum beint sunnanfyri Gomlu Rætt ringar liggjandi beint sunn- anfyri ferjuleguna á Gomlu Rætt, og tað var ein av hes- um ringunum, sum varð raktur. Flakin skuldi flytast til Vestmanna, men ov illsligt var í veðrinum til at flyta flakan, og tí varð avgerð tikin um at fara aftur á Gomlu Rætt. Tá teir koma á Gomlu Rætt, ber skrúvan á bátinum við nótina í einum aliringi, og hol kom á. Ein frosk- maður var beinanvegin sendur niður at bøta nótina, so ikki allur alilaksurin slapp. Jens Reinert, stjóri á Dalásmolt, vil ikki gera nakra meting um, hvussu nógv er sloppið, men tað er minni enn av fyrstan tíð mett. Tó verður hildið, at væl minni enn helmingurin er sloppin av teimum 40 tonsunum, sum eru í ring- inum. Alt er tó tryggjað, so Dalásmolt hevur ikki nak- ran peningaligan miss av óhappinum. Mánadagin verður ring- urin taldur, og tá fæst greiði á, hvussu nógv er sloppið, og hvussu nógv skaðin kostar. STEFAN Í SKORINI Hósmorgunin leggja seks føroyskir ungdómar leið- ina til Grønlands saman við einum leiðara. Tey fara at luttaka á eini ung- dómsráðstevnu, sum verður í Ilulissat í Vestur- grønlandi. Økið er á stødd við Danmark, men har búgva bara 4.600 fólk. Undan ferðini hava tey ungu gjørt nakrar fyri- reikingar til verkætlanir, sum tey skulu brúka á ráðstevnuni. Føroysku ungdómarnir hava gjørt eina verkætlan, har tey seta upp eitt forum. Her verða ymisk viðkomandi evni hjá ungum í útnorði tikin upp til kjak. Tað kann verða dálking í út- norði ella eitt minni stað- bundið evni sum sam- leiki. Hetta verður upp- skotið til verkætlan, sum tann føroyski bólkurin fer at leggja fram. Allir bólkarnir hava fyrireikað sína verkætlan, tá tey koma, og síðani skulu tey saman koma ásamt um, hvør verkætl- an skal fullførast á ráð- stevnuni. Eisini hava teir seks føroysku ungdómarnir gjørt sína egnu persón- ligu dreymaverkætlan, sum tey kundu hugsa sær var sett í verk. Hesar verkætlanir eru sjálvandi tengdar at, hvørjum bólki tey koma frá. Ein, sum fæst við sjónleik, hevur gjørt eina verkætlan inn- an sjónleik o.s.fr. Fylgja við á internetinum Fyri at onnur enn bara tey 35, sum eru á ráðstevnuni kunnu fylgja við tí, sum fer fram, hava fyrireikar- arnir gjørt eina heima- síðu. Inni á www.ilulissat.gl/Nord- Seminar kunnu øll fylgja við, tí luttakararnir leggja frágreiðingar inn so hvørt. Á heimasíðuni ber eis- ini til hjá øðrum ungum at seta spurningar, sum kunnu verða tiknir við í kjakið. Við at geva øðr- um henda møguleikan ætla fyrireikararnir, at orðaskiftið verður breið- ari enn undanfarin ár. Tað at taka internetið í brúk er ein nýggjur táttur á slíkum ráðstevnum. Fyrsta ráðstevnan varð fyrstu ferð hildin á Álandi í 1996 . Í 1998 var hon her í Føroyum, og í fjør í Íslandi. Tey, sum fara við til Grønlands, eru úr ymisk- um bólkum og feløgum. Føroysku luttakararnir eru: Elin Mortensen úr Ung í Máf, Anita Ottosen úr Ungdómshúsinum Margarinfabrikkini. Fía Lindenskov úr Sosialist- iskum Ungmannafelagi, Karstin Olgar Lamhauge úr Blá Kross Ungdómi, Rúni Thomsen úr KFUM skótunum og Niklas Winther úr Føroya Ung- dómsráði. Endamálið við ráð- stevnuni er eisini, at ung, ið eru virkin innan ment- an og frítíðarvirksemi, hittast at arbeiða sama um verkætlanir og læra um, hvørjir stuðulsmøgu- leikar eru til at fremja verkætlanirnar. Eisini verður arbeitt við, hvussu ein verkætlan fæst í lag. Jákup av Skarði fer við sum leiðari, og hann hev- ur eisini verið við til at fyrireika ráðstevnuna. Tað er Føroya Ungdóms- ráð, sum stendur fyri før- oysku umboðanini. Føroyskir ungdómar í Grønlandi Endamálið við ráðstevnuni er, at ung úr útnorði hittast og arbeiða saman um verk- ætlanir, sum tey hava fyrireikað framm- anundan JAN MÜLLER -Vit eru fegnir um tiltakið, og vit eru sinnaðir til at ar- beiða víðari við hesum sam- an við myndugleikunum og ídnaðinum sigur umboðs- maðurin fyri oljufelagið Anadarko, sum fekk tvey 9- ára loyvi, annað einsamalt og hitt saman við Statoil- Amerikanska Anadarko vil loysa basaltknútin bólkinum, bæði tvey inni á tí tjúkka basaltinum. Scott Albertson, sum tók ímóti loyvunum, sigur, at basaltið er ein spennandi avbjóðing, sum teir vilja arbeiða við. Hetta er eisini nakað teir eru vanir við at arbeiða við aðrastaðni. -Nú vit ikki fingu nakað loyvi í lovaðu økjunum Anadarko er eitt tað felagið, sum hevur lagt størstan dentin á at loysa gátuna við basaltinum, tvs. hvussu man kann síggja niður gjøgnum tjúkku basaltfláirnar og finna nýggj prospekt. Loyvini hjá Anadarko eru eisini tey, sum liggjast inni á basaltinum, næst Føroyum niðri í vinstra horni og ovari. Sí kortið. saman við Norsk Hydro og Agip vilja vit so brúka okk- ara royndir og vitan til at loysa gáturnar kring basalt- ið. Scott Albertson sigur, at teir tey komandi trý árini fara at brúka ta nútímans tøknifrøði, sum er og verður tøk til hetta endamálið. - Vónandi kunnu vit koma fram við nýggjum hugskot- um og loksins enda við at Á kortinum síggja vit hvar loyvini hjá Anadarko eru - heilt inni á basaltinum. Hetta eru 9 ára loyvi og tað merkir, at felagið skal ikki gera nakra boring komandi 3 árini, men eftir tað skal tað gera av, um tað ynskir at fara undir boring á ávísum øki komandi árini. seta upp nøkur prospekt. Um lisensin teir hava saman við Statoil sigur hann, at teir hava havt góðar samrøður saman og er hann fegin um, at Statoilbólkurin eisini hevur somu hugskot og tankar sum teir um hetta stóra økið, ið liggur næst Føroyum av loyvunum. Hann gleðir seg til at ar- beiða saman við Statoil.