fríggjadagur 1. september 2000síða 3

4 5 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 167 - 1. september 2000 Nr. 167 - 1. september 2000 Kollagjørður: Tað liggur eitt blátt farmaskip, skrásett í Bergen, við bryggjuna á Lnagasandi í Kollafirði. Á dekkinum standa ein gravimaskina og ein rúgva av arbeiðsskúrum. Talan er um útgerð, sum skal flytast til ar- beiðsplássið oman fyri Leynar, har tunnilsmunn- in til undirsjóvartunnilin undir Vestmannasund Tunnilsútgerð komin Eitt norskt farmaskip var hósmorgunin á Kollafirði við ymsari útgerð, sum brúkast skal í samband við tunnisgerðina undir Vestmannasund EDVARD JOENSEN Hoydalar: Trúgvur hevur hann verið í tænastuni, Han- us A. Samuelsen í Hoyvík. Í samfull 40 ár hevur hann undirvíst á Føroya Stu- dentaskúla. Hanus A. Samuelsen tók læraraprógv á Føroya Lær- araskúla í 1960 og hevur síðan undirvíst á Føroya Studentaskúla. Fyrstu tvey árini á VBV á Skansaveg- num og síðan í Hoydølum, bæði á Sanatoriinum og síð- an 1965 á Føroya Studenta- skúla í Hoydølum, har hann framvegis undirvísir. Hanus A. Samuelsen er giftur við Helenu Samuel- sen, og eru tey bæði kend frá millum øðrum arbeiði teirra í felagnum Javna, har Helena nógv av sjeytiárun- Tryggur hann situr í sæti Í 40 ár hevur Hanus A. Samuelsen undirvíst á Føroya Studentaskúla, og hann heldur fram EDVARD JOENSEN Mikudagin vóru mykines- menn eftir grásúlu í Drang- inum. Teir fingu 43 súlur, sigur Oskar Joensen í Myki- nesi. Hetta heldur hann, eft- ir umstøðunum, vera í lagi, tí tað fór rættiliga nógv út av brimi annan hvítusunnu- dag. Oskar Joensen sigur frá eldri mykinesfólki, at tey hava ongantíð upplivað slíkt brim um summarið, sum tað, ið var annan hvítu- sunnudag í ár. Fuglurin var lagstur, og nógv, bæði súla og rita, skolaði stutt og greitt burtur. Oskar Joensen sigur, at ætlanin er at fara í bergið eftir grásúlu, fyrsta líkindi verða. Tað krevst kyrra, og streymurin skal helst ikki vera ov harður heldur, tí teir plaga at kasta á sjógv og so taka upp við báti. Um súluna sigur Oskar Joensen annars, at vísinda- ligar kanningar vísa, at Mykinesmenn hava verið eftir grásúlu Súlan hevur tað gott í Mykinesi og er í framgongd. Hóast nógv fórst av brimi í summar, fingu teir heilt hampiligt, tá teir vóru eftir grásúlu mikudagin um var formaður. Eisini á øðrum økjum enn innan skúlagátt hevur Hanus A. Samuelsen verið virkin. Hann hevur millum annað verið deknur. Bæði í Húsavíkar Kirkju, haðani hann er ættaður, og í Havnar Kirkju. Umframt hevur hann, saman við millum øðrum konuni Helenu, skrivað fleiri bøkur. Tað munnu vera túsund- tals næmingum, Hanus A. Samuelsen nú í næstan ein mansaldur hevur undirvíst í føroyskum máli og ment- an. Tá skúlaárið byrjaði aftur eftir summarfrítíðina, varð Hanus heiðraður á sam- komu á Studentaskúlanum í Hoydølum. Tíðindablaðið Sosialurin fer at prenta samrøðu við Hanus A Samuelsen í seinni blaði. Kollafjørður: Ósemja millum Føroya Arbeiðarafelag og Kolla- fjarðar kommunu um lønarviðurskiftini hjá dagrøktarmammunum í Kollafirði ger, at dagrøkt- arbørnini ikki verða ans- að í løtuni. Føroya Ar- beiðarafelag og Kolla- fjarðar Arbeiðsmannafe- lag hava noktað dagrøkt- armammunum at arbeiða, til viðurskiftini eru greidd. Føroya Arbeiðarafelag sigur í tíðindaskrivi, at partarnir samráddust um málið og vóru um at semjast. Men á fundi 22. august tyktist Kollafjarð- ar Kommuna at hava kú- vent og vildi ikki góðtaka tað, tey annars høvdu tosað um, verður sagt í tíðindaskrivinum. Eingin dagrøkt í Kollafirði Sáttmálatræta ger, at børnini í kommunalu dagrøktini í Kollfirði ikki slepa í vanligu dagrøktina í løtuni samlaði súlustovnurin í Norðuratlantshavi er í menning. Vøksturin er eitt til trý prosent árliga, siga kanningarnar. Og eisini í Mykinesi er framgongdin sjónlig, sigur Oskar Joen- sen. Hann sigur, at í einum stað, har tað fyri umleið 40 árum síðan vóru tvey pør, telja teir í dag 50 pør. Og á Oyðirókini, teir kalla, er heilt fitt av ungsúlu komin at sita. So hjá súluni sær bara væl út í Mykinesi, metir Oskar Joensen. Í sama tíðindaskrivi verður róð fram undir, at tað er lønardeildin hjá Tórshavnar Kommunu, sum hevur lopið split í. Kollfjørður verður á nýggjárinum partur av Tórshavnar Kommunu, og har skulu somu viður- skifti vera galdandi. Føroya Arbeiðarafelag setti Kollafjarðar Komm- unu freist til mikudagin klokkan 16.00 at koma við svari til uppskot fe- lagsins. Men einki enda- ligt svar kom, og frá hós- morgni klokkan 07.00 hava Føroya Arbeiðara- felag og Kollafjarðar Ar- beiðsmannafelag lýst arbeiðssteðg fyri dagrøkt- armammurnar í Kolla- firði. ej skal verða. Hendan útgerðin, sum komin er, er bara partur av teirri útgerð, brúkast skal, nú byrjað verður at bora undir Sundið. Rest- in, tann tunga útgerðin, kemur í næstu viku, frætti Sosialurin á bryggjuni á Langasandi hendan morgunin. ej Lesið eisini Sosialin á Internetinum www.sosialurin.fo Í ein mansaldur hevur Hans A. Samuelsen undirvíst á Føroya Studentaskúla Mynd: Edvard Joensen Hósmorgunin var eitt norskt farmaskip á Kollafirði við útgerð til tunnilsarbeiðið í Leynum Mynd: Edvard Joensen JOHN JOHANNESSEN Allir føroyingar kunnu nú fara til Grønlands at ar- beiða, uttan at skula verða skattaðir í báðum londum. Somuleiðis, sum grønlend- ingar eisini kunnu koma til Føroya at arbeiða undir somu treytum. Hetta er greitt eftir at londini bæði fyrradagin skrivaðu undir ein tvískatta- sáttmála. Tað vóru Karsten Hansen, landsstýrismaður fíggjar- málum, og grønlendski landsstýrislimurin í búskap- armálum, Josef Motzfeldt, sum skrivaðu undir avtal- una í Igaliku í Suðurgrøn- landi. Tvískattasáttmálin kemur í gildi 1. januar í 2001. Var bert fyri sjómenn Síðani í áttatiárunum hava føroyingar og grønlending- ar bert havt eina skattaav- talu, ið hevur verið galdandi fyri sjómenn. Hendan avtalan innibar, at føroyskir sjómenn, sum vóru búsitandi í Føroyum, kundu vinna sær pening við grønlendskum skipum uttan at skula rinda skatt í Før- oyum. Somuleiðis kundu grønlendskir sjómenn vinna Tvískatta- avtalan undirskrivað Føroyingar kunnu búgva í Føroyum og starvast í Grønlandi, uttan at hetta merkir eina eyka skattabyrðu. Føroyar og Grønland skrivaðu fyrradagin undir avtalu, sum loysir tvískattastøður landanna millum sær pening við føroyskum skipum uttan at skula rinda skatt í Grønlandi. Nýggja avtalan fevnir um allar borgarar og øll sløg av inntøkum. Sostætt kann ein vanligur føroyskur verka- maður búsitandi í Føroyum starvast í Grønlandi uttan at skula rinda skatt í Grøn- landi. Viðkomandi skal eftir nýggju avtaluni bert rinda skatt í Grønlandi. Somuleiðis kann ein grønlendingur gera tað sama í Føroyum. Áðrenn avatalan fyri sjó- menninar kom í lag, vóru sjómenn noyddir at gjalda skatt í báðum støðum, og førdi hetta við sær, at fleiri teirra fluttu av landinum til Grønlands. Gjørdur uttan um Danmark Tvískattasáttmálin millum Føroyar og Grønland er gjørdur beinleiðis millum Føroyar og Grønland, sum tveir sjálvstøðugar partar av skattaøkinum. Avtalan er ikki partur av nakrari dansk- ari avtalu og heldur ikki partur av nakrari norður- lendskari avtalu. Grønland hevur higartil ikki vilja verið við í felags tvískattaavtaluni millum JOHN JOHANNESSEN Nógv bendir á, at sam- ráðingarnar um fríhand- ilsavtalu við Russland, ikki ganga eins væl, og føroyingar høvdu ætlað. Aftur í gjár sótu føroy- ingar og russar við sam- ráðingarborðið í Sjó- og Vektarbúðini í Tinganesi. Hetta var annar dagurin, teir samráddust um frí- handilssáttmála, og tá So- sialurin fór til prentingar beint eftir døgurða var enn eingin semja fingin í lag. Upprunaliga væntaðu Føroyingar, at samráðing- arnar fóru av verða lættar. Talan skuldi bert vera um ein skjótan samráðingar- fund, har nakrar orðingar skuldu setast inn í eina avtalu. Samráðingarfundurin skuldi vera í vár, men tá kundi russiska samráð- ingarnevndin ikki møta. Í tí sambandinum segði føroyski samráðingar- Torførar samráðingar við russar Samráðingarnar við russar um fríhandilsavtalu ganga ikki so væl, sum væntað leiðarin, Herluf Sigvaldson, at avtalan var so gott sum fingin í lag. Nú farið er undir sam- ráðingarnar vil Herluf Sig- valdsson ikki gera nakrar Karsten Hansen, føroyskur landsstýrismaður í fíggjarmálum, og Josef Motzfeldt, grønlendskur landsstýrislimur í búskaparmálum, skrivaðu í gjár undir tvískatta- sáttmálan í Igaliku í Suðurgrønlandi Norðurlond. Grønland hev- ur bert havt slíka avtalu við Danmar, og hevur heldur ikki ynskt at gjørt avtalu við Føroyar fyrr enn nú. Fyri nøkrum árum síðani samdust føroyingar og grønlendingar um eina neyðloysn á skattaøkinum. Men hendan avtalan hevur ikki virkað nóg væl. Nýggja tvískattaavtalan skal eftir øllum at døma loysa allar kendar tvískatta- støður millum londini bæði. Hittast á hvørjum ári Í sambandi við, at tví- skattasáttmálin skuldi und- irskrivast, hevur Karsten Hansen, landsstýrismaður í fíggjarmálum, saman við konu sínari, Gulbrit, verið á almennari vitjan hjá grøn- lendska landsstýrisliminum í búskaparmálum. Landsstýrismenninir báðir hava nú avtalað, at teir skulu hittast á hvørjum ári at røða um politiskar og fyrisitingarligar spurningar á skattaøkinum. Báðir landsstýrismenn- inir siga seg hava ynski um, at gjørda avtalan kann vera við til at fasthalda og styrkja samstarvið millum Føroyar og Grønland, eisini á øðrum økjum enn skattaøkinum. viðmerkingar til málið. Men Sosialurin skilir úr Tinganesi, at alt higartil ikki hevur gingist sum ætlað. Russisku samráðingarleiðararnir vóru ikki eins lættir at syfta, sum føroyingarnir høvdu væntað Mynd: Álvur Haraldsen çarvegur 6 ¥ Tel. 314811 ¥ Fax 318956 Drós parfumarí Sosialurin - 311820 Undir- kl¾Ýir Ö50% fr’ggjadagin og leygardagin