leygardagur 2. september 2000síða 8

14 15 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 168 - 2. september 2000 Nr. 168 - 2. september 2000 Lesið eisini ÍtróttaSosialin á alnetinum: www.sosialurin.fo Tað eru ikki stórvegins út- skiftingar í landsliðshópi- num. Spælararnir eru so at siga teir somu hvørja ferð. Teir hava verið ofta saman, og teir flestu kenna allar hinar stak væl. Tá landsliðið vandi á Svangaskarði í fyrrakvøld- ið, var ein nýggjur maður í hópinum. Hann eitur Johan Byrial Hansen, og hann hevur ongantíð spælt í før- oyskum fótbólti. At ein spælari kemur í landsliðshópin, uttan at hann hevur umboðað eitt føroyskt felag, er spildur- nýtt. Ikki færri enn ellivu av teimum átjan, sum í hes- um døgum eru á Svanga- skarði, umboða útlendsk fe- løg. Men burtursæð frá nýggja manninum, sum eit- ur Johan Byrial Hansen, hava allir hinir, sum hava verið og eru í landsliðshóp- inum, spælt í einum av før- oysku feløgunum, tá teir fyrstu ferð fingu landsliðs- boð. Familjan Eingin ivi er um, at Johan Byrial Hansen hevur rætt at umboða Føroyar í altjóða fótbólti. Mamman eitur Árna. Hon er av Toftum – systir Jógvan Martin Olsen, hjálparvenjara hjá Allani Simonsen. Pápin er hálvur føroyingur og hálvur dani: – Abbi mín er úr Kollaf- irði. Hann eitur Johan Han- sen. Hann hevur verið trú- boðari, og í síni tíð var hann fyristøðumaður á sjómans- heiminum í Havnini. Tað var tá, at pápi mín, sum eitur Leivur, og mamma hittust. Tey hava búð í Horsens, har eg eri føddur og uppvaksin. Hvat sigur familjan til, at tú nú ert úttikin at umboða Føroyar í fótbólti? – Mamma heldur tað vera sera spennandi, og henni dámar tað væl. Abbi er bein- leiðis stoltur av, at eg havi fingið møguleikan at koma í landsliðshópin í føðiland- inum hjá honum. Hvar sigur felagið hjá tær til landsliðsmøguleikan? – Teir í OB ynsktu mær tillukku, og so mintu teir meg á, at um eg spældi eina ferð á føroyska landslið- num, so kundi eg ongantíð spæla á danska lands- liðnum. Og hvat segði tú til tað? – Tað var eg greiður yvir, og tað havi eg ongar trupul- leikar av. Eg fái møguleikan at spæla á einum landsliði nú, og eg veit ikki, um eg nakrantíð fái hann aftur. Kennir tú teg sum før- oying? – Eg eri uppvaksin í Dan- mark, og danskt er fyrsta málið hjá mær. Men eg havi a.ltíð vitað, at eg havi djúpar familjurøtur í Føroyum, og um tað ikki gongur alt ov skjótt, so skilji eg eisini tað, sum verður sagt. Er tað langt síðani, at tú vart í Føroyum síðst? – Eg var og ferðaðist á Toftum fyri níggju árum síðani. Tá vandi eg við B68, og eg minnist, at eg spældi venjingardyst við ung- lingunum ímóti einum av yngru landsliðunum. So tað er ikki púra fremmant, at vera í hóslag við eitt føro- yskt landslið. Nær gjørdist tú greiðir yvir, at møguleikin fyri at spæla á føroyska landsliðnum ikki var púra burtur? – Mikudagin ringdi Allan Simonsen. Hann boðaði frá, at eg var úttikin. Tað var fyrsta ferðin, at eg fekk eina ítøkiliga fráboðan um, at eg var inni í myndini. Síðsta vetur var upp á tal, at eg í ár skuldi spæla í føroysku landskappingini. Tá var møguleikin fyri landslið- num nevndur. Eg endaði í OB, og so datt tað tosið burtur. Venjarin kendi mannin Johan Byrial Hansen verður 25 ár 18. september. Inntil í summar hevur hann bara búð í Horsens, og tað er har, at hann hevur spælt fótbólt: –Tey fyrstu árini í vak- stramannafótbólti var eg á seriuliðnum hjá Horsens. Seinni kom eg á divisións- liðið, og har havi eg spælt 120 dystir – eitt skifti saman við Jan Allani Müller, og Jens Erik Rasmussen var eisini har nakrar mánaðar. Horsens er í næstbestu deildini, men tá sáttmála- skeiðið við teir var liðugt í vetur, gjørdi eg av at royna okkurt nýtt. Tá OB í vár var áhugað at bjóða mær sát- tmála, gjørdi eg av at taka av. Vart tú fulltíðar yrkisspæl- ari í Horsens? –Yvirhøvur ikki. Har fór bara ein brøkpartur av tíðini til fótbóltin. Í OB er tað nógv øðrvísi, har eru vit umleið 20 fulltíðar yrkis- spælarar. Hetta er púra nýtt fyri mær, men eg skal ikki klaga. Higartil havi eg spælt partar av seks dystum. Vón- andi verður tað heilt skjótt, at eg fái pláss ímillum teir fyrstu ellivu. Hvussu ber tað til, at OB vísti akkurát tær áhugað? – Tað man hava verið venjarin, sum hevur havt ein fingur við í spælinum. Ven- jarin hjá OB eitur Troels Bech. Í 1999 var hann ven- jari hjá okkum í Horsens. Hann flutti úr Horsens og til Ikast. Hetta var stutt frammanundan, at Ikast og Herning gjørdu av at fara Abbin er sera stoltur Johan Byrial Hansen heldur, at møguleikin at spæla á føroyska landsliðnum kann læta dyr upp fyri honum, sum annars ongantíð høvdu farið úr lási saman í FC Midtjylland. Tá varð yvirskot av spælarum og venjarum í nýggja felag- num. Troels Bech, ið er gift við Maluni, sum eisini er úr Føroyum, flutti til Odense, og so var tað, at felagið sen- di boð eftir Johan Byrial Hansen. Møguleikarnir Johan Byrial Hansen letur væl at móttøkuni, sum hann fekk hósdagin seinnapart: · – Eg havi ikki fingið muss og klemm, sum man sigur, men tað hevur næstan verið tætt við. Vit hava verið lítið saman enn, men spælararnir skulu eiga, at teir hava verið framúr vinarligir. Johan Byrial Hansen dug- ir einki at siga um, hvørvítt hann verður á liðnum í mor- gin ella ikki: – Um Allan Simonsen sigur, at eg skal spæla, so verði eg sera fegin. Um hann heldur, at eg skal sita á beinkinum so skilji eg hann væl. Tað er sjáldan at ein nýggjur maður kemur í hópin og fær pláss á liðnum upp á standandi fót. Kanst tú brúka føroyska landsliðssessin til nakað? – Eg havi, sum allir aðrir fótbóltsspælarar hava tað, nakrar dreymar. Tað at spæla á einum landsliði er altíð eitt stórt upplivilsi, sum vónandi eisini ber møguleika fyri ferðaminn- um við sær. Altjóða fót- bóltsdystir geva royndir, sum eiga at koma til góða í felagnum, og møguleikin fyri at fremmand feløg fáa áhuga fyri tær økiswt, um tú ert landsliðsspælari. Droymir tú um at gerast yrkisspælari í útlandinum? – Tað gera allir fótbólts- spælarar. Men eg veit, at tað er torført. Fyrsta treytin er at spæla á felags liðnum hvørja ferð. Málið hjá mær er at gerast fastur maður á liðnum hjá OB. Um tað eydnast, rokni eg við, at møguleikin fyri plássi á før- oyska landsliðnum verður størri. Men tað skal arbeið- ast miðvíst fyri at røkka málinum. JH Abbi er beinleiðis stoltur av, at eg havi fingið møguleikan at koma í landsliðshópin í føðilandinum hjá honum, sigur Johan Byrial Hansen millum annað Mynd: Jonhard Hammer Tað at spæla á einum landsliði er altíð eitt stórt upplivilsi, sum vónandi eisini ber møguleika fyri ferðaminnum við sær Mynd: Jonhard Hammer STEFAN Í SKORINI Eftir at Slovenia sera ó- væntað megnaði at spæla seg í EM-endaspælið í summar, varð liðið heiðrað við eini virðisløn frá FIFA. Virðislønin var fyri at verða tað liðið, sum hevði tikið seg flest pláss fram á FIFA styrkilistanum í 1999. Henda virðisløn verður latin á hvørjum ári. Hetta var eftir at Slovenia endaði á øðrum plássi í sínum bólki. Síðani vann Slovenia samanlagt 3- 2 á Ukreina í tveimum dyst- um, sum hevði við sær, at Slovenia fyri fyrstu ferð var at síggja í einum endaspæli. Undankappingin til HM í Frankaríki í 1998 miseydn- aðist skammiliga hjá slo- venum. Liðið megnaði bara at fáa tað eina stigið til høld- ar og var vánaligast í sínum bólki. Føroyska landsliðið kláraði seg tá betur enn mót- støðuliðið sunnudagin. Í undankappingini til EM í summar var liðið ikki til at kenna aftur. Nýggjur ven- jari hevði tikið við, og hann dugdi at fáa optimalt burt- urúr spælarunum. Sloven- ska liðið tók øll á bóli, tá teir eftir ein 1-1 javnleik í Kiev móti Ukreina høvdu spælt seg í endaspælið. Fyrri dysturin endaði 2-1 til slovenar. Í endaspælinum væntaðu nógv, at liðið fór at vera kanonføði hjá liðum sum Jugoslavia, Spania og No- reg. Aftur hesaferð stóðu teir fyri tí óvæntaða. Tvey stig og ein málúrtøka á 4-5 eftir tríggjar dystir var ikki at skammast yvir, men held- ur at fegnast um. Tað kundi tó lættliga verið enn betri, um Slovenia hevði megnað at hildið fast um eina 3-0 leiðslu móti Jugoslavia, sum eisini spældi við tíggju monnum. Hetta ber boð um, at liðið avgjørt hevur sínar veikleik- ar, og okkara menn tí hava ein møguleika at fanga teir á skeiva beininum. Fyri góðum tveimum vik- um síðani spældi Slovenia ein venjingardyst móti Kekkia, sum er á fjórða plássi á FIFA styrkilista- num. Dysturin í Prag endaði við 1-0 sigri til slovenar. Tað var enntá uttan besta spæl- aran Zlatko Zahovic. So tað er líkt til, at liðið er sera væl fyri í løtuni, og tað verður tungt hjá føroysku spæla- runum. Bara átta ára royndir Hóast slovenska fótbólts- sambandið varð sett á stovn í 1920, so fekk tað ikki full- an limaskap í UEFA fyrr enn í 1992 og í FIFA í 1993, av tí at landið ikki var sjálv- støðugt fyrr enn um tað mundið. Fyrsti altjóða skrá- setti dysturin var í 1992 móti Estlandi, og hann end- aði við javnleiki 1-1. Slovenia var fyrstu ferð í eini undankapping í 1994, tá dystast skuldi um pláss í EM-endaspælinum í Ong- landi í 1996. Fyrsti dysturin tá var móti HM finalistu- num Italia og endaði 1-1, men seinni hevur úrtøka verið lakari. Slovensk feløg hava eisini staðið seg avbera væl í eu- ropeiskum kappingum. Í fjør var Maribor Teatanic úr Slovenia við í fyrsta bólka- spælinum í Champions League, og á vegnum sendu teir franska liðið Lyon úr kappingini. Hóast landið er lítið við bara 2 milliónum íbúgvum, og best umtóktu ítrótta- greinarnar eru skí og kurva- bóltur, so er tað eisini eydnast teimum at gera vart við seg á altjóða fótbólts- pallinum. Zahovic og Katanec Teir týdningarmiklastu lim- irnir á slovenska landslið- num eru venjarin Srecko K- atanec og stjørnuspælarin Zlatko Zahovic. Eftir at Katanec tók yvir sum venjari á sumri í 1998, hevur liðið tikið seg ómet- aliga nógv fram. Hann hev- ur givið spælarunum tað neyðuga sjálvsálitið, sum skal til fyri at spæla seg í eitt endaspæl. Katanec hevur eina fortíð í Stuttgart og Sampdoria, har hann vann italska meist- araheitið, steypakappingina, Europa Cup fyri steypa- vinnarar. Eisini spældi hann í Europa Cup finaluni í 1992. Hann leggur stóran dent á tað taktiska, og hvør spæl- ari hevur eina ávísa upp- gávu á vøllinum. Undan- takið er Zahovic, ið fyri tað mesta ger tað, sum hann finnur best. Vanliga nýtir hann 3-5-2 skipanina við einum aftasta manni, og verjan plagar at trýsta langt frammi á vøllinum. Zlatko Zahovic er einasta veruliga stjørnan á liðnum, og hann er eisini langt fram- manfyri hinar, hvat bóltfør- leikanum viðvíkur. Hann er maðurin, sum skal standa fyri tí óvæntaða í álopsspæl- inum. Vanliga liggur hann á off- ensiva miðvøllinum, beint aftanfyri áleypararnar. Eis- ini hevur Katanec onkuntíð sett Zahovic fram í álopið móti sterkari tjóðum fyri at fáa meira arbeiðsmegi á miðvøllinum. Hetta ger venjarin neyvan móti Før- oym, og Zahovic verður væntandi á miðvøllinum. Zahovic hevur víst seg at verða sera vandamikil, ikki bara sum uppleggjari, men kanska serliga sum mál- skjútti. Í níggju dystum í undankappingini til EM í ár, skeyt hann níggju av teim- um fimtan málunum, sum liðið fekk. Í EM-endaspæl- Slovenar hava framvegis nakað at prógva Eftir 2–0 tapið ímóti Dan- mark helt Todi Jónsson ikki, at tað var rætt, at føroyingar framvegis lata sær lynda at tapa við einum ella tveim- um málum ímóti teimum, sum vitja í Føroyum. Men hann vísti samstundis á, at um føroyingar skulu fáa mál og harvið betri úrslit, so er neyðugt, at tað viðhvørt verður lopið meiri sannfør- andi á. Tað vil við øðrum orðum siga, at fleiri spæl- arar flyta seg longri fram á vøllin. John Petersen er á mest framrættaða plássinum á miðvøllinum, og hann er ikki ósamdur við Toda: – Vit megna ikki at leggja trýst á mótstøðumenninar, men í onkrum støðum kunnu vit verða betri til at leypa á. Eg hugsi um støð- ua, tá vit vinna bóltin av teimum frammarlaga á vøll- inum. Tá kemur tað við- hvørt fyri, at vit ikki skunda okkum nóg nógv, og so fáa mótstøðumenninir tíð til at fáa javnvág í verjupartin. Viðhvørt skulu vit brúka fá- ar millumstøðir, tá vit flyta okkum fram á vøllin. Eingin kapprenning Jens Kristian Hansen er ein av royndastu spælarunum á føroyska liðnum. Liðfor- maðurin hevur spælt 35 landsdystir, og hann ávarar ímóti, at føroyingar fara ov langt fram á vøllin: – Sterkasta síðan hjá okk- um er, at vit eru væl skipaðir í verjupartinum. Fyrsta mál- ið er at halda teimum burtur frá okkara máli. Um vit megna tað nóg leingi, so fara teir at leypa framav. Tað ræður um at hava tol, heldur Jens Kristian Hansen. Tað verður ofta tikið til, Millumstøðirnar skulu vera færri Framrættaðu menninir vilja, at tað viðhvørt skal gerast skjótt av, og liðformaðurin ávarar ímóti, at tað verður kapprunnið ov nógv við mótstøðumenninar at føroysku spælararnir tyk- jast vera í betri venjing nú, enn teir hava verið áður. Jens Kristian er ikki ósamd- ur í hesum, men hann held- ur, at tað framvegis er mun- ur á: – Tað sæst væl í 2. hálv- leiki. Tá eru vit altíð móðari enn hinir, og so er vandin fyri mistøkum størri. Um vit fara at kapprenna við mót- støðumenninar, so minkar møguleikin hjá okkum, tí so møðast vit skjótari. Men eg skilji væl sjónarmiði og taki undir við, at vit gera skjótari av, tá vit vinna bóltin fram- marlaga. JH Hóast nøkur framúr úrslit seinastu tvey árini, so skulu slovensku spælararnir í hesum endaspælinum prógva, at teirra góðu avrik ikki bara eru eitt upplop, men at teir veruliga hoyra heima millum tungu dreingirnar inum var hann eisini ein vandamikil harri við trim- um málum. Hagtølini tala fyri seg. Í 49 landsdystum hevur 29 ára gamli Zahovic skotið 25 mál, so sjálvt um hann er miðvallari skýtur hann eis- ini málini á landsliðnum. Zahovic hevur eisini vakt undran við sínum avrikum, og hann hevur í summar gjørt sáttmála við Europa Cup finalistarnar Valencia í Spania. Áður hevur hann spælt fyri Porto í Portugal og Olympiakos í Grikka- landi. Ofta standast trupulleikar, har Zahovic er í nánd, og hann er ein sera umstríddur spælari. Hann var ikki við í dystinum móti Kekkia, tí hann og venjarin høvdu ver- ið ósamdir. Í Olympiakos fór hann í verkfall fyri at sleppa til annað felag. Flestu spælararnir koma úr miðalfeløgum í Eystur- ríki, Sveis, Belgia, meðan nakrir eisini spæla í Jugo- slavia og Kroatia. Av øðrum vandamiklum spælarum kann nevnast Miran Pavlin. Hann stóð seg so væl í EM, at Porto hevur gjørt sáttmála við hann. Undirmeta ikki føroyingar Katanec leggur doyðin á, at hansara spælarar ikki skulu undirmeta føroyska liðið. Nú hava teir sjálvir verið undirmettir av øðrum størri tjóðum og hava eisini tikið fleiri teirra á bóli. Teir hava ongar ætlanir um at fella í somu grøv, men taka upp- gávuna í størsta álvara. Ein skal ansa sær ikki at leggja ov nógv í tað, sum venjarar og spælarar siga undan einum dysti, tí tað eru altíð væl tugdar orðingar, sum verða nýttar aftur og aftur. Tó skal havast í huga, at slovenar hava verið undir- mettir líka síðan teir komu við í altjóða fótbólt. Teir kenna tí alt til vandarnar við ikki at taka allar dystir í álvara. Hetta endaspælið fer at avgera, um slovenska liðið veruliga er ment at klára seg millum fremstu fótbólts- tjóðir í heiminum. Fleiri eru framvegis ivasom um dygd- irnar á liðnum og vænta ikki, at tað fer at eydnast teimum at vera í pottinum, tá lutakastið til HM-enda- spælið verður. Luttøkan í EM-endaspælinum var tí bara eitt upplop, sum kemur fyri av og á innan fótbólt. Hesar ákærur skulu slo- venar nú rista av sær, og fyrsta stigið á leiðini verður tikið inni á Svangaskarði sunnudagin, har 11 svangir føroyingar eru klárir at taka dystin upp. Todi Jónsson heldur, at føroyingar eiga at leypa meira sannførandi á, soleiðis at sannlíkið fyri málum verður størri