mikudagur 27. apríl 2005síða 23

Nr. 78 - 27. apríl 2005 23 fíggjarligt bakkast. Tað vóru eisini nógv feløg, sum høvdu sett pening í virkini í fyri at skapa arbeiðspláss á teimum ymsu plássunum. Men kortini løgdu tey hesi virkini lamin fyri felags sakir. Hesi seinastu verkføllini hava eisini verið hørð, men tað í 1987 var helst tað ringasta tí tá var verka- fólkið verri tryggjað enn tað er nú við verkfals- grunnum. Vórðu seinkað í fleiri ár Hinvegin sleppur ein fak- felagsleiðari, sum hevur so leingi, heldur ikki undan málum, sum pína. – Eitt av teimum málum, sum harmar meg mest, tað er, at landsstýrið ikki gav okkum frið til at seta tað eftirlønarskipan í verk, sum vit nú hava arbeitt við í fleiri ár. – Tað byrjaði longu, tá ið Samhaldsfasti kom. Vit tóku fult undir við Sam- haldsfasta, tí hetta var ein skipan, sum ikki gjørdi mun á fólki. Men tíverri varð hann bara eitt neyðar- egg og kom ikki at virka eftir ætlan. Tí sóu vit okk- um ongan møguleika, enn at fara undir okkara egnu eftirlønarskipan. IngeborgVinther sigur, at tey vóru komin so langt, at tey høvdu gjørt eina sam- haldsfasta eftirlønarskipan. – Málið varð lagt fyri aðalfund, sum tók fult undir við ætlanini. Men tá ið vit nú skulu fara til verka, kemur landsstýrið sum ketta upp úr høvdatrogi og við eini heilt aðrari loysn, har øll skulu tvingast til at betala í eina eftirlønar- skipan. – Tað gjørdi, at vit máttu leggja alt okkara arbeiði á hyllina. Men skipanin hjá landsstýrinum kom bara ongantíð. Avleiðingin er, at Føroya Arbeiðarafelag kom alt ov seint ígongd við sína eftirlønarskipan.Vóru vit farin í gongd beinan- vegin, hevði okkara eftir- lønargrunnur verið á einum munandi hægri støði í dag enn hann er. Tað er eisini ringt hjá Ingeborg Vinther at svølgja, at politikarar skulu gera av, hvussu eftirlønar- skipanin hjá Føroya Ar- beiðarafelag skal vera. Mugu passa allar skógvar Ingeborg Vinther hevur sjálv havt møguleikan at hava politiska ávirkan, tí hon sat sjálvt á tingi frá 1994 til 1998 sum umboð fyri Verkamannafylkingina. Men tað hevði hon so ringar royndir av at hon stillaði ikki uppaftur í 1998. – Tað vísti seg skjótt, at fyri at vera politikari er neyðugt at passa allar skógvar. Eg fór á ting við eini hugsjón, og tað var at arbeiða fyri tey ringast staddu í samfelagnum. Men tá ið eg ikki vildi víkja frá hesi hugsjón, varð eg fryst úti. Ingeborg sigur, at Verka- mannafylkingin varð stovn- að, tí tey føldu, at tað var ongin arbeiðaraflokkur eftir á tingi. Høvdu vit staðið saman, og arbeitt útfrá teimum hugsjónum, sum vit fóru til valið uppá, kundi tað blivið ein sterkur flokkur. Men ístaðin syndraðist fylkingin. Ingeborg Vinther sigur, at hon fekk í hvussu so er tað burturúr, at nú veit hon, hvussu politiska skipanin virkar og tað var ein góð læra, sum mangan hevur verið hent síðani. So tað var ikki heilt burturspilt kort- ini. Hevur framvegis nakað at bjóða Ingeborg Vinther sigur, at tað skerst ikki burtur, at tað hevur gingið bæði upp og niður hesi 25 árini, hon hevur verið forkvinna í Føroya Arbeiðarafelag. – Í áttatiárunum var ov mikið av arbeiði til allar hendur. Í nítiárunum máttu vit heilt niður á botn at venda. Hesi kreppuárini hava verið tey svárastu í mínari tíð sum forkvinna. Bara frá 1992 til 1994 misti Føroya Arbeiðarafelag 2.200 limir, so hart rakti kreppan. Men so slætnaði sjógvur- in aftur, men nú eru aftur aðrar avbjóðingar, tí nú er aftur farið at síga saman- um. – Størsta avbjóðingin nú er at útbúgva arbeiðsfólk. Arbeiðið í fiskivinnuni minkar alsamt, so tey, sum har eru, mugu sostatt fáa aðrar møguleikar. Ingeborg Vinther heldur, at tað hevur gingið alt ov strilti hjá myndugleikunum at gera ein lógarkarm fyri eftirútbúgvingar og útbúgv- ingar til ófaklærd. Men hon heldur at verkafeløgini mugu eisini sjálvi royna at fáa avtalur við arbeiðsgev- ararnar um eftirútbúgving- ar. – Oljuvinnan verður eisini ein stór avbjóðing, tí har mugu vit eisini verða upp á vakt, og fáa greiði á, hvussu vit skipa okkum fakfelagsliga í eini møgu- ligari oljuvinnu. Ikki útbrend enn Hóast Ingeborg Vinther nú hevur verið forkvinna í Føroya Arbeiðarafelag í 25 ár, heldur hon, at hon er langt ífrá útbrend enn. Hon stendur fyri vali á aðalfundinum hesuferð og hon ætlar at bjóða seg fram einaferð afturat. – Hetta er eitt so fjøl- broytt og spennandi ar- beiði, at tað blívur ongantíð einstáttað og tað eru ongan- tíð stundir at keða seg. – Tað er ongin dagur líka, tí tað eru nýggjar avbjóð- ingar hvønn dag og tí haldi eg, at eg framvegis havi nakað at geva felagnum. – Viðhvørt kann eg føla meg troytta, men tað javnar seg skjótt. Men hetta hetta er krevjandi arbeiði og tað hevur eisini sín prís. Og størsti prísurin er, at eg má verða meiri burtur frá mínum nærmastu enn eg hevði viljað, tí tíverri koma tey viðhvørt í aðru røð. Løðir battaríið uttandura Men hon brúkar eisini tíð uppá at løða battaríið. – Eg fari altíð tíðliga upp. Eg føli, at dagurin er heilt oyðilagdur, tá ið eg ikki eru tíðliga uppi. Hvønn morgun um sjey tíðina fari eg ein langan gongutúr og tað geri eg ofta eisini um kvøldið – Annars gangi eg úti í bøi og haga hvørja løtu eg kann. Og urtagarðsarbeiði hevur eisini mín stóra áhuga, so alt í alt eri er rættiliga nógv uttandura í frískari luft.Yvirhøvur eri eg so nógv úti, sum tilber. Men hennara heilt stóri áhugi er tann føroyski dansurin og hon er virkin í dansifeløguum í Suður- oynni. Tá ið vit so at enda spyrja Ingeborg Vinther, hvørji ynski hon hevur fyri landi og fólki tey komandi árini, sveimar hon víða. – Eg vildi ynskt, at tað eydnaðist okkum at skapa eitt rættvísari samfelag, har stættarmunurin verður meiri útjavnaður, so at tey veiku í samfelagnum fingu tað betri, og at hvør einasti føroyingur hevur tað rættar- trygd, hann hevur krav uppá. Og so kundi hon eisini hugsað sær eitt enn sterkari Føroya Arbeiðarafelag, so at tað verður enn betri ført fyri at sláa manngarð um limir sínar og at verja borg, tá ið ágangurin er harður. nnið meg í hóttanum Ingeborg Vinther hevur nú staðið á oddda fyri landsins størstu fakfelagsrørslu í heili 25 ár. men hon er ikki útbrend enn og battaríið løðir hon uttandura og í f'øroyskum dansi Myndina tók Bárður Lydersen