leygardagur 7. mai 2005síða 18

18 Nr. 85 - 7. mai 2005 Njósnaðist fyri Ísrael Mikudagin tók amerikanska løgreglan ein starvsmann í verjumálaráðnum Pentagon, tí illgruni er um, at hann hevur njósnast fyri Ísrael. Tað avsannar ísraelska stjórnin. Í verjumálaráðnum hevur tann 58 ára gamli Law- rence Franklin arbeitt við ymsum spurningum, sum viðvíkja Iran, og amerikanska løgreglan sigur, at á sumri í 2003 gav hann jødiska felagsskapinum Israel Public Affairs Committee (APAC) fleiri loynilig skjøl um Iran. APAC er ein felagsskapur hjá jødum í USA, og sambært AP verður hann hildin at hava stóra ávirk- an. Ísraelska uttanríkisráðið avsannar, at myndugleik- arnir hava hava havt nakað samband við Lawrence Francis, ella at teir hava fingið nøku skjøl frá honum. Í august í fjør segði amerikanska sjónvarpið CBS, at samveldisløgreglan FBI hevði fingið prógv fyri, at ein týðandi embætismaður í Pentagon hevði latið Ísrael loynilig skjøl. Tá FBI herfyri rannsakaði húsini hjá Lawrence Francis, funnu løgreglumenninir 83 skjøl, ið vóru stemplað loynilig, og 38 teirra vóru stemplað sum sera loynilig, skrivar AP. Umhugsa hvalaveiði Japan hóttir nú við at taka ta vinnuliga hvalaveiðina uppaftur, um altjóða hvalaveiðinevndin IWC ikki kem- ur við nýggjum reglum fyri hvalaveiði. Yoshimasa Hayashi, sum er formaður í uttanríkis- og verjunevndini hjá japanska tjóðartinginum, var í vikuni í Washington, har hann boðaði frá, at Japan umhugsar at taka hvalaveiðina uppaftur. Hann vísti á, at IWC samykti í 1990 at gera nýggjar reglur fyri vinnuliga hvalaveiði. Men at tær eru ongantíð gjørdar, og nú hava japanar mist tolið, segði Hayashi. IWC skal halda fund í suðurkoreanska býnum Ulsan í næsta mánað, og Yoshimasa Hayashi sigur, at fæst ikki semja tá um, nær tær nýggju reglurnar skulu kom i gildi, fer Japan aftur undir vinnuliga hvalaveiði í egn- um sjógvi. Hann ávaraði um, at Japan fer kanska at taka seg burtur úr IWC, og hann roknaði við, at so fara Russland, Kina og Suðurkorea at gera tað sama. Hendir tað, verða bara lond, sum eru ímóti vinnuligari hvala- veiði, eftir í nevndini, segði hann. Ísraelsmaður nýnazistur Ísraelska løgreglan hevur tikið ein ísraelskan hermann, sum er skuldsettur fyri nýnazistiskt virksemi. Hermaðurin, sum ikki er nevndur við navni, bleiv tikin, tí hann hevði fingið sær eitt nazistiskt tekin á annan armin, skrivar AP. Tað gjørdi, at løgreglan fór at kanna íbúð hansara á Vestara Áarbakka, og har komu løgreglumenninir fram á ymiskt nýnazistiskt tilfar, sum hermaðurin eftir øllum at døma hevði fingið sær av alnótini. Nýnazistiskt virksemi er rættiliga óvanligt í Ísrael, men AP vísir á, at nógv fólk, sum ikki eru jødar, hava fingið ísraelskan ríkisborgararætt tey seinastu árini, tí onkur av forfedrunum var jødi. Mong teirra eru komin úr fyrrverandi sovjetskum lýðveldum, og fleiri teirra eru kristin. Grava lík uppaftur Í USA hava myndugleikarnir gjørt av, at eitt lík, sum varð jarðað fyri 50 árum síðani, skal gravast uppaftur. Líkið er av tí svarta Emmett Till, sum bleiv illa við- farin og myrdur í august í 1955. Hann var 14 ára gamal og bleiv eftir øllum at døma myrdur, tí hann hevði bríkslað eftir einari hvítari kvinnu. Tá drápsmenninir høvdu myrt hann, tveittu teir líkið í eina á, har tað seinni bleiv funnið. Talskvinnan hjá FBI, Deborah Madden, segði fyrradagin, at tey 50 ára gomlu skjølini hjá løgregluni vísa, at líkið bleiv ongantíð kannað, og tí bleiv sjálv deyðsorsøkin heldur ikki staðfest. Tað skal gerast nú, og við kanningini vónar FBI at fáa svar uppá, hvør tað var, sum myrdi tann 14 ára gamla drongin. Tað bleiv heldur ikki staðfest tá, og tann seki ella teir seku eru tí heldur ikki revsaðir. UTTAN ÚR HEIMI Bretski forsætisráð- harrin, Tony Blair, hevur fyri triðju ferð á rað vunnið eitt parlamentsval, men sigurin var ikki so sannførandi sum hin- ar báðar ferðirnar. BRETLAND Árni Joensen fartekst@mail.dk Tony Blair er vorðin søgu- ligur, tí hann er tann fyrsti Labour-formaðurin, sum hevur megnað at vinna trý parlamentsval á rað, og verður hann sitandi í for- sætisráðhaeeasessinum alt valskeiðið, fer hann at taka metið frá Margareth That- cher, sum satt ellivu ár á rað sum bretskur stjórnar- leiðari. Men sigurin hesaferð var øðrvísi enn hinar báðar ferðirnar. Tá hevði Labour stóra framgongd, og sein- asta valskeið hevur Labour havt 161 umboð í meiriluta í undirhúsinum. Nú er meirilutin tódnaður nógv, tí sambært tølunum í gjár fær Labour ímillum 60 og 80 umboð í meiriluta í hesum valskeiðinum. Í takkarrøðuni, sum Blair helt í sínum egna valdømi, Sedgefield í Norðurong- landi, segði hann, at valið hevði víst,. at veljararnir vildu hava eina Labour- stjórn, men við minni meiriluta. - Hesum mugu vit svara við skynsemi, vitan og ábyrgd. Vit mugu tryggja, at vit leggja dent á tað, sum hevur týdning fyri fólk t.v.s. tað, sum tey rosaðu um undir valstríðnum, segði Blair. Hann ásannaði sam- stundis, at Irak-kríggið hevði havt sína ávirkan á valið. - Eg veit væl, at kríggið í Irak hevur býtt fólk okkara sundur, men eg vóni, at vit kunnu sameinast aftur í framtíðini. Aðrar oddamenn Eygleiðarar í London søgdu í gjár, at afturgongd- in hjá Labour fer helst at skunda undir kravið um, at Tony Blair skal lata fíggjar- málaráðharran, Gordon Brown, taka við. Tann 58 ára gamli Brown, sum fær æruna av teirri góðu búskapargongd- ini og tí lítla arbeiðsloysin- um í Bretlandi, var upp- stillaður í skotska valdøm- inum Kirkcaldy/Cowden- beath, og hann fekk 58 pro- sent av øllum atkvøðunum har. Men sambært eygleiðar- unum er tað ikki bara La- bour, sum fær nýggjan for- mann um stutta tíð. Teir vænta, at bæði teir kon- servativu og liberaldemo- kratarnir fara at leita eftir øðrum formanni í komandi valskeiðinum. Konservativ framgongd Formaðurin í konservativa flokkinum, Michael How- ard, ásannaði gjáranáttina, at Labour og Blair høvdu vunnið, men hann kundi samstundis fegnast um, at hansara flokkur hevði fing- ið størri framgongd, enn tey flestu høvdu væntað. Í gjár vístu tølini, at teir konser- vativu høvdu fingið næstan 40 tinglimir afturat. - Eg haldi, at hetta valið var eitt týðandi stig ímóti einari endurreisn hjá flokki okkara, segði Michael Howard. Harafturímóti høvdu lib- eraldemokratarnir ikki nógv at gleða seg um. Und- an valinum varð roknað við, at flokkurin fór at fáa munandi framgongd, men uppteljingin vísti, at flokk- urin fekk bara fýra umboð í undirhúsið afturat, og tað var nógv minni enn vænt- að. Fyrrapartin í gjár kunn- gjørdi valnevndin, at fyri- bilstøl góvu arbeiðara- flokkinum 352 umboð í undirhúsið, teir konser- vativu høvdu fingið 192 og liberaldemokratarnir 59. Vann hóast stóra afturgongd Tony Blair og konan Cherie fegnast um sigurin valkvøldið