leygardagur 14. mai 2005síða 16

16 Nr. 90 - 14. mai 2005 Í sambandi við aðal- fundin hjá Hond- bóltssambandinum, sum verður í dag, roynir ein av mest markantu profil- unum í føroyskari hondbóltssøgu, Kári Mortensen, at birta upp undir eitt kjak um, hvat vit vilja við hondbóltinum í Føroyum HONDBÓLTS- MENNING Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Tey flestu, sum fylgja eitt sindur við føroyskum hondbólti, eru óivað á ein- um máli um, at tað hevur verið eitt sindur trupult at síggja nakran tráð í lands- liðsarbeiðinum innan hond- bóltin her á landi. Gamaní hava A-landsliðini hjá bæði kvinnum og monnum spælt nakrar dystir seinnu árini, men tað er ongantíð av álvara stungið út í kortið, hvat man vil við hesum dystum. Fyri nøkrum árum síðani høvdu vit fleiri ungdóms- landslið í hondbólti, sum virkaðu seriøst við venjar- um og hjálparvenjarum, ið løgdu eitt stórt arbeiði í hesi lið, men tað datt eisini niðurfyri eftir stuttari tíð. Hetta heldur Kári Morten- sen verða stórt spell, tí tá var føroyskur hondbóltur veruliga í menning eftir hansara tykki. Kári Mortensen saknar eitt kjak um, hvussu lands- liðsarbeiði saman við øðr- um arbeiði í HSF og saman við arbeiði í feløgunum kann gera føroyskan hond- bólt enn meiri áhugaverdan at spæla og at fylgja við í. Somuleiðis heldur Kári, at tað eigur at verða umrøtt, hvussu vit sum land kunnu verða við á jøvnum føti við øll onnur lond í altjóða kappingum. Grundarlagið hvørvur Kári Mortensen heldur, at um vit ikki fáa gongd aftur á ungdómslandsliðini, taka vit alt grundarlagið undan føroyskum hondbólti. – Sum støðan er í løtuni eru tað bert A-landsliðini, ið eru virkin, meðan tað er einki, sum eitur ungdóms- landslið. Um tú samanber tað við til dømis ein skúla, so svarar tað til, at tú hevur eina framhaldsdeild og ongan grundskúla, og tað er eyðsæð, at so gongur tað ikki drúgv tíð, áðrenn fram- haldsdeildin eisini dettur niðurfyri, sigur Kári Mor- tensen. Sjálvur heldur Kári Mor- ten-sen, at tað hevur verið til stóran ampa fyri før- oyskan hondbólt, at arbeiði við ungdómslandsliðum hevur verið óstøðugt seinnu árini, tí tað ger, at hond- bólturin missur ein stóran part av ungu leikarunum til aðrar ítróttargreinar, har av- bjóðingarnar eru størri og støðugari. Kósin var sett Kári Mortensen satt eitt drúgt skifti í leiðsluni í Hondbóltssambandinum, og í hesum tíðarskeiði setti HSF út í kortið eina kós fyri menningina av hond- bóltinum her heima, mill- um annað við at fleiri ung- dómslandslið vóru sett á stovn. – Í tíðarskeiðinum frá 1999 til 2001 leiktu føroysk ungdómslandslið fleiri enn tríati landsdystir tilsamans. Um hetta mundi hevði HSF fýra virkin ungdómslands- lið, og harafturat vóru bæði kvinnulandsliðið og mans- landsliðið við í altjóða kappingum. Hóast nógva landsliðsvirksemi mól tað runt fíggjarliga hjá HSF hetta tíðarskeið. Men í 2001 varð leiðslan í Hondbóltssambandinum skift út, og tá datt alt ung- dómsarbeiði niðurfyri, og ístaðin bleiv fyrst og fremst satsað upp á manslands- liðið. Í tíðarskeiðinum frá 2002 til 2004 hevur einki ungdómslandslið hjá monnum leikt nakran dyst, meðan eitt kvinnuunglinga- lið hevur leikt tveir, greiðir Kári Mortensen frá. Hetta heldur hann verða stórt spell, tí hetta er við til at taka grundarlagið undan hondbóltinum í Føroyum. – Vit høvdu sett eina kós, sum eftir mínum tykki hevði verið sera mennandi fyri føroyskan hondbólt, um hon bleiv hildin, men tíverri vóru tað ov nógv, sum hildu tað verða týdn- ingarmiklast at brúka peng- arnar til eitt A-landslið hjá monnum, sigur fyrrverandi landsliðsspælarin. Í 1998 komu veddingar- pengarnir til føroyskan ítrótt, og parturin hjá Hond- bóltssambandinum liggur um 600.000 krónur um árið. Hetta merkir, at saman við stuðulinum frá lands- stýrinum og sponsorum v.m. hevur HSF nærum eina millión at reka lands- liðsarbeiði fyri um árið, greiðir Kári Mortensen frá. – Henda upphædd eigur at verða nokk til at reka meiri enn bert A-landsliðini hjá kvinnum og monnum. Eg ivist eisini í, um tað er rætt at brúka nógvar pengar upp á ein útlendskan venj- ara til manslandsliðið, tí vit eiga nógvar góðar venjarar her á landi, sum høvdu kunnað átikið sær venjara- starvið fyri ein nógv bílig- ari penga. So høvdu vit havt meiri av pengum til ungdómslandslið, sigur Kári Mortensen. – Eg haldi, at fíggjarligu umstøðurnar eru til, at vit kunnu hava bæði ung- dómslandslið og A-landslið í HSF-høpi, men tað krevur góða fyrireiking. Vit einum miðvísum ungdómslands- liðsarbeiði høvdu vit eisini óivað økt um áhugan fyri at stuðla føroyskum landsliðs- hondbólti, tí eg eri sann- førdur um, at tað eru nógvir sponsorar, ið aftra seg við at stuðla landsliðsarbeiðin- um, tí teir sakna stabilitet í hesum arbeiði, heldur Kári Mortensen. Brúka fótbóltin sum fyrimynd Kári Mortensen greiðir frá, at tá ið arbeiðið við ung- dómslandsliðum steðgaði fyri nøkrum árum síðani, var ein av umberingunum hjá nevndini í HSF tann, at liðini taptu so nógv. – Gamaní taptu tey nógv, men tað kanst tú rokna við frammanundan. Eg haldi, at vit kunnu brúka fótbóltin sum fyrimynd. FSF hevur í nógv ár havt eitt miðvíst arbeiði við ungdómslands- liðum, og fleiri av teimum leikarunum, ið nú eru á A- landsliðnum, eru leikarar, ið hava fylgst upp gjøgnum tey ymisku ungdómslands- liðini. Hetta ger, at tú hevur ein ávísan stabilitet á landsliðnum við spælarum, sum kenna hvønnannan sera væl, greiðir Kári Mor- tensen frá. Mugu seta hægri mál Í fjør royndi føroyska kvinnulandsliðið seg í Challenge Trophy Cup í Italia, og liðið stóð seg sera væl. Í heyst er ætlanin, at manslandsliðið skal royna seg í líknandi kapping, men Kári Mortensen ivast í, hvussu rætt tað er at taka lut í slíkum kappingum. – Eg haldi ikki, at tað er rætt at taka lut í slíkum summarkappingum, har tey flestu av luttakandi londun- um ikki leggja so nógv í hondbóltin. Fyrr luttóku vit í veruligum undankapping- um, har vit fingu at vita, hvar í vit flutu í mun til aðrar tjóðir. Sum eg havi skilt, so ætlar manslands- liðið sær í heyst til eina kapping í Bretlandi, har millum annað Ongland og Skotland teljast millum mótstøðuliðini. Hetta eru lond, har hondbólturin er á sera lágum støði, og eg ivist í, hvussu nógv vit fáa burturúr at dystast við slíkar tjóðar. Tá haldi eg tað verða rættari at dystast við tey lond, sum royna at spæla seg til EM- og HM- endaspøl, tí sjálvt um vit møguliga tapa stórt, so mennir tað okkarar leikarar, sum eisini fáa eina ítróttarliga uppliving, sigur Kári. – Tað er avgerandi neyð- ugt at gera HSF ført fyri at hava eitt skipað og greitt landsliðsprogramm, sum kann eggja feløgunum at gera eitt gott ungdóms- arbeiði og eitt kvalificerað vakstamannaarbeiði. Tað er eisini avgerðandi, at feløgini eru sterk og nógv – helst runt í øllum landinum, sum fótbólturin megnar – og kunnu eggja HSF at útvikla sítt lands- liðsarbeiði. Hesa synergieffekt má før-oyskur hondbóltur fáa at virka, sigur Kári Morten- sen Umstøðurnar hava ongantíð verið betur Í Føroyum hevur tað mang- an verið ført fram, at um- støðurnar hjá hond-bóltin- um hava verið ov vánaligar til, at tað hevur verið gjør- ligt at føra nakað miðvíst menningararbeiði. Eitt nú hevur tað áður verið ein trupulleiki við at fáa nóg mikið av hallartímum, men hendan undanførslan kann ikki nýtast longur, heldur Kári Mortensen: – Umstøðurnar hjá hond- bóltinum hava ongantíð verið betur. Fleiri hallir eru komnar, og onkur er væl ávegis. Millum annað hava vit nýggju høllina á Eiði, sum saktans kundi verið nýtt sum eitt slag av føstum Tal av árum 24 8 4 3 3 Tíðarskeið 1964-1988 1989-1994 1995-1998 1999-2001 2002-2004 Menn 80 7 6 16 Mansunlingar eldri 15 7 11 0 Mansunglingar yngri 0 3 0 Kvinnur 13 4 2 5 Kvinnuunglingar eldri 0 12 2 Kvinnuunglingar yngri 0 5 0 Samlað tal av dystum 108 0 18 39 23 Tal av dystum pr ár 4,5 4,5 13 6 Samlaður kostnaður 2,7 mió 2,7 mió Kostnaður pr dyst 70000 160000 Leikarar ílat pr ár 40 80 40 Kostnaður pr leikara pr ár 900 000 / tal av leikarum 11000 22500 Venjarar, hjálparvenjarar og liðleiðarar 9 18 9 Viðmerkingar til talvu: Í 1998 komu veddingarpengar. HSF fær í sín part umleið 600 000 kr um árið. Játtanin frá Landsstýrinum er umleið 200 000 kr um árið. Saman við inntøkum frá atgongumerkjum, kappingarskipan og sponsorum eru eini 900 000 kr tøkar um árið til landsliðsarbeiði. Tal av leikarum um árið er roknað sum tal av liðum falda við 13. Kári Mortensen heldur tað verða stóran tørv á einum kjaki um, hvat ið vit vilja við føroyskum hondbólti, og hvussu vit menna hann. Okkum manglar eitt kjak um f