týsdagur 12. september 2000síða 5

8 9 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 174 - 12. september 2000 Nr. 174 - 12. september 2000 Jústinus Leivsson Eidesgaard Fríggjadagin hittast polit- ikkara at tosa um su›uroyar- siglingina. Hesufer› sn‡r máli› seg ikki um ta ævigu afturvendandi fer›aætlanina ella tørvin á hesi, men um spildurn‡tt skip til su›uroy- arsiglingina. Bjarni Djurholm, n‡ggjur landsst‡risma›ur í sam- fer›slumálum, hevur bo›i› øllum landsst‡rismonnum og øllum løgtingslimunum vi› á kunnandi fund á Hotel Hafnia í Havn komandi fríggjamorgun. Hetta ger hann saman vi› Vinnumála- st‡rinum og Strandfaraskip Landsins. Strandfaraskip Landsins hava tiki› nøkur av teim innlei›andi stigunum til at byggja n‡tt skip til Su›ur- oyarsiglingina. Peningur er settur av til projektering og í løtuni ver›a tilbo› inn- heinta› upp á projektering- ina. Bjarni Djurholm, lands- st‡risma›ur sigur, at enda- máli› vi› fundinum er geva innlit í hesa umfatandi verk- ætlan og møguliga at fáa po- litikkarar at gera vi›merk- ingar. Kunningin byggir serliga á eina frágrei›ing, sum Strandfaraskip Landsins hevur gjørt. Seinni í ár, tá projekteringin av skipinum fyriliggur og ætl- anin er meira ítøkilig ver›ur n‡ggjur kunnandi fundur. N‡tt skip er ikki bygt til Su›uroyarsiglingina sí›an einafer› í sekstiárunum. Politikkarar kunnast um n‡ggja Smyril Løgreglan í Klaksvík fekk sunnudagin bo› um, at onkur hev›i veri › umbor› á Fram 2, sum liggur vi› bryggju. Ótangarnir høvdu broti› sær veg inn á brúnna vi› at bróta ein rút og rammuna rundan um. Komnir innar høvdu teir broti› sær veg inn í skiparakamari, har teir høvdu endavent heili- vágsskríninum. Máli› á túrinum var sterkur heilivágur, men ótangarnir fóru av skipi- num aftur, sum av torv- hei›um, tí manningin hev›i tiki› tann sterka heilivágin vi› sær í land. Vakthavandi á stø›ini í Klaksvík sigur, at Fram 2 ikki er í drift, og ta› er orsøkin til, at manningin hevur tiki› sterka heili- vágin vi› sær í land st Brutu inn eftir heilivági Leygarkvøldi› var› løg- reglan bo›send at koma til eitt slagsmál. Ein ma›ur var› sligin beint omanfyri anna› eyga›, og tann tilbur›in vildi hann melda. Løgreglan kom á sta›- i› og skriva›i frágrei›- ing um tilbur›in. Frá- grei›ingin ver›ur send ví›ari í rættarskipanini, og har ver›ur so avgjørt, um meiri skal gerast vi› máli›, sigur vakthavandi á stø›ini í Klaksvík. Ta› er ikki óvanligt, at ákæra ver›ur reist í slík- um málum, og tey enda sum oftast vi› hefti. st Nevan frammaná Leygarkvøldi› hevur onkur broti› inn í hand- ilshúsi› hjá Brandal í Klaksvík. Innbrotstjóvurin hevur broti› sær veg inn gjøgn- um eina brandhur›, sum er á eystursí›uni á handilsbygninginum. Rúturin í hur›ini var› brotin og hagani hevur tjóvurin havt so at siga fría atgongd til allar handlarnar. Hann hevur vitja inni í f‡ra handlum, og máli› hevur veri› eittans. Hann er farin eftir peningi, og sum løgreglan í Klaksvík hevur fingi› at vita, so er hann farin vi› knøppum 7 túsund krónum, sigur vakthavandi á stø›ini í Klaksvík. st Innbrot hjá Brandal Ótangar hava um vikuskifti› veri › umbor› á Fram 2, sum liggur vi› bryggju í Klaksvík Frams‡ningin, sum 68 ára gamla Ása Hátún hev›i í Sveis herfyri, eydna›ist sera væl, og áhugin millum fólk og fjølmi›lar var ikki heilt sørur Stefan í Skorini Ása s‡ndi fram hugtakandi listaverk, sum hon hevur virka› úr ull. Hon sigur seg hava fingi› íblástur til lista- verk síni frá føroysku nátt- úruni. Serliga frá barndóms- árunum í Bø vesturi í Vágu- num. Ta› skiftandi ve›ri› og tann stórsligna náttúran hava givi› henni íblástur. Eisini er ullin, sum hon n‡t- ir, ha›ani. Ása hevur heilt frá barns- beini av veri› von vi› at arbei›a vi› ullini. Abbi hennara plagdi at spinna hvønn dag, og mó›irin virk- a›i ullina. Eisini kom ta› fyri, at hon lita›i ullina. Ullin fór til spillis Eftir kríggi› hava vit ikki n‡tt ullina í sama mun sum fyrr, og ta› heldur Ása ver›a spell. Hon leg›i til merkis í sínum arbei›i, at tey ungu líti› og einki kendu til ull. Harvi› fór ein t‡›andi partur av okkara mentan fyri skeyti. og tí fór hon undir at arbei›a vi› ull. Hetta hevur hon brúkt nógv á Læraraskúlanum, har hon hevur arbeitt, og hon hevur sjálv arbeitt vi› ull sí›ani. Hon kom fram til, at ull er sera væl egna› at arbei›a vi› og hevur hildi› áfram sí›ani. Á frams‡ningini vóru listaverk, sum Ása hevur gjørt tey seinastu 10-15 ár- ini. Ása hevur eisini fer›ast nógv vi› síni list, og hon gjørdist limur í nor›ur- lendska listafelagnum í 1994. Hon hevur havt fram- s‡ningar Lillehammer í Noregi, í Stockholm í Svøríki, í Danmark, í Ís- landi og í mars í fjør hev›i hon sína egnu frams‡ning í Tórshavn. Væl móttikin Verk hennara hava veri › sera væl móttikin, og fram- s‡ningin, sum var í døgu- num 17. - 25. august, hevur veri› væl vitja›. Bæ›i van- ligir ásko›arar og fjølmi›l- arnir hava veri› og kanna› frams‡ningina. Tá frams‡ningin var› sett, spældi sveisarin Mon- ika Stauss-Joensen, sum er gift til Leirvíkar, á violin. Willi Gohl og Ólavur Hátún fluttu eisini fram rø›u. Eitt av kvøldunum var møguleiki at smakka før- oyskan mat og hoyra før- oyskan tónleik. Eisini vísti Ása á hvønn hátt, hon virkar ullina. Fleiri greinar um fram- s‡ningina og Føroyar hava sta›i› í sveisiskum blø›um. Ull er Føroya gull Back-up(4) Sosialurin - 311820 Tel. 22 17 87 • geymar@post.olivant.fo Hygg eisini á www.ecrix.com Hans Eliesar, Herbein og Snorri Fjallsbak eiga Geymar Sp/f GEYMAR Til trygdaravrit verða í dag vanliga brúkt 4 mm. bond. Mest framkomnu band- støðirnar av hesum slagnum brúka lasarastýring av skrivihøvdinum at kunna skriva heilt út á kantin á bandinum. Eitt VXA-band er 8 mm breitt, men skrivað verður bara á 6 mm 1 mm fríborð er í hvørjari síðu. Prísirnir á bensini og olju hækka enn meira ÁKI BERTHOLDSEN Enn eru ongi útlit til at prís- irnir á olju og bensini fara at lækka aftur. Tvørturímóti verður enn ein munandi príshækking sett í gildi í Føroyum longu aftur í dag. Prísirnir hjá Shell hækka 15 oyru fyri liturin, bæði prísurin á bensini, diesel og á brenniolju. Hákun Djurhuus, stjóri á Shell sigur, at tað er vón- leyst at siga nakað um, hvussu prísgongdin verður í framtiðini. Men hann heldur ikki, at tað er nakað, sum talar fyri, at hann fer at lækka í næst- um og møguliga eru enn fleiri hækkingar á veg. Eftir hækkingina í morgin fer ein litur av blýfríum bensini at kosta 8,95 krónur hjá Shell, ein litur av kalium bensini fer at kosta 9,08 krónur, ein litur av diesel kemur upp á 5,40 krónur. Harafturat fer brennioljan til húsarhaldini at kosta 4,47 og eitt hálvt oyra fyri liturin og oljan til skipini fer at kosta 2,97 krónur fyri litur- in. Ger ongan mun Annars vóru tað mong, sum høvdu sett sítt álit á, at prís- irnir fóru at lækka, nú olju- londini í OPEC skuldu hitt- ast á fundi í eysturríkska høvuðsstaðnum, Wien, sunnudagin, at umrøða olju- prísirnar. Bæði USA og ES hava lagt hart trýst á OPEC fyri at fáa oljulondini at økja framleiðsluna fyri at tálma teimum høgu prísunum. Og á oljufundinum sunnudagin varð eisini sam- tykt at hækka framleiðsluna 800.000 tunnur um dagin, hetta er ein hækking upp á 3%. Sambært útlendskum fjølmiðlum skuldi hækking- in setast í verk frá 1. okt- ober. Men tað skilst á oljuser- frøðingum, at tað eru ongi útlit til, at brúkararnir fara at merkja nakað til hesa framleiðsluøkingina, í hvussu so er ikki fyribils. Víst verður á, at veturin stendur fyri durum og at oljugoymslurnar eru frammanundan í botni. Samstundis fer tað at taka eina tíð, áðrenn oljan, sum verður framleitt meir, er reinsað og annars komin ígjøgnum alla skipanina, út á marknaðin. Og tað eru eru eisini ser- frøðingar, sum vilja síggja framleiðsluøkingina í verki, áðrenn teir trúgva nøkrum, og áðrenn teir kunnu siga nakað um útlitini, tí við- hvørt er langt ímillum orð og gerðir hjá OPEC lond- unum, verður sagt. –VSo tað verður neyvan enn á sinni, at brúkararnir fara at merkja nakað til framleiðsluøkingina og at prísirnir fara at lækka. –VÍ besta føri kunnu vit rokna við eini lítlari lækk- ing í næstum, siga tey, sum hava skil fyri oljuprísum. Hetta sást eisini á markn- aðinum summastaðni í gjár, tá ið prísurin fall næstan ein dollara fyri tunnuna. Men hetta lítla prísfallið kom, eftir at prísirnir vóru komnir upp á 35 dollarar fyri tunnuna, sum er met, eftir, hvat sigst. Hetta er tríggjar ferðir so nógv, sum tunnan kostaði fyri einum ári síðani. Øllum hesum metingum er Hákun Djurhuus, ikki ó- samdur í. Men hann sigur, at prís- urin á olju er m.a. ein spurn- ingur um, hvussu stórur partur av honum byggir á verulig kostnaðarlig viður- skifti, og, hvussu stórur partur er ein avleiðing av, at fjáltur er á marknaðinum. – Tað kann vera, at OPEC fundurin sunnudagin hevur tikið tað ringasta trýstið av marknaðinum, so at prísir- nir kanska linka eitt lítið sindur, sigur Hákun Djur- huus. Tað hevur ikki eydnast okkum at fáa eina viðmerk- ing frá Statoil, men tað plagdi so vera, at tá ið eitt oljufelag hækkar prísirnar, hækka prísirnar hjá Satoil eisini. Aftur í dag hækka prísirnir á olju og bensini munandi og ongi útlit eru til lækkingar í næstum, hóast OPEC hevur samtykt at økja framleiðsluna Hóast oljulondini hava samtykt at hækka framleiðsl- una, fer hetta ikki at føra til lægri prísir enn á sinni, siga serfrøðingar. Tvørturímóti hækka prísirnir í Føroyum mun- andi longu aftur í dag EDVARD JOENSEN Tórshavn : Nýggi Goðafoss er rættiliga væl størri enn skipini, sum frammanundan hava røkt farmaleiðina millum Ísland og europeiska meginlandið um Føroyar. Goðafoss fer saman við systurskipinum, Dettifoss, at røkja rutuna millum Ís- land, Føroyar og megin- landið. Goðafoss er fyrra skipið, sum kemur í hesa betraðu rutuna. Dettifoss kemur um stutta tíð. Rutan er gomul og hevur verið røkt av fleiri skipum. Men nú hesi bæði stóru skipini fara at sigla, verða tey einsamøll, segði Linda Gunnlaugsdóttir, stjóri á Eimskip Føroyum, á sam- komu umborð á Goðafoss mánadagin. Goðafossð er stórt skip. Hann lastar 1457 bingjur. Heldur ikki maskinan er fyri ongum. Maskinorkan er upp á tilsamans 22.000 hestakreftir og gevur skip- inum eina ferð upp á 20 míl. Allur flutningur við Eim- skipum er í bingjum. Eim- skip ætlar sær størri part farmaflutninginum til og úr Føroyum, sigur Linda Gunnleygsdóttir. Og hon metir, at nýggju møgu- leikarnir fara at betra væl um útflutningstilboðini úr Føroyum, umframt at inn- flutningurin sjálvandi eisini verður lagaligari, sigur hon. Nýggjur Goðafoss Eimskip økir orkuna á Føroyarutuni mundandi. Nýtt skip var á Havnini í gjár, og systurskipið kemur um stutta tíð Fráferð úr Føroyum niður á meginlandið verður leygar- morgun, meðan skipini koma av meginlandinum til Føroya mánamorgun. Hóast tað frættist uttan úr heimi, at høgu oljuprísirnir hava noytt flutningsfeløg at hækka farmagjaldið, sigur Linda Gunnelygsdóttir, stjóri á Eimskip í Føroyum, at Eimskip fer ikki at hækka farmagjøldini. Tað er tó ikki bara farmur, sum flytast kann við Goða- foss og Dettifoss. Eisini verður pláss fyri seks ferða- fólkum við hvørjum skip- inum. Skipari á Goðafoss er Ingilbert Ingilbertsson, meðan Matthias Matthias- son er skipari á Dettifoss. Ingilbert Ingilbertsson er skipari á Goðafoss Mynd: Jens K. Vang