hósdagur 19. mai 2005síða 20

20 Nr. 92 - 19. mai 2005 - Fiskivinnupolitikk- urin hjá ES kemur ikki at yvirliva í tí líki, sum hann er, sig- ur Óli Samró, bú- skaparfrøðingur. Hann væntar at ES fær eina regionala ella desentrala fiskivinnu- skipan innan eitt áratíggju ES OG FØROYAR Hans Kárason Mikkelsen hans@sosialurin.fo – Um Ísland, Noreg, og Føroyar fáa eitt tættari tilknýti til ES, og um hesi trý londini kunnu semjast um, at tey vilja hava ávirk- an á fiskivinnupolitikkin, so fáa tey tað. Tað sigur seg sjálvt, at ES má finna eina semju við hesi londini um fiskivinnupolitikkin, sigur Óli Samró, búskaparfrøð- ingur. Fiskivinnupolitikkurin hjá ES byggir upp á lond, sum eru limir í ES. Hesi londini avgeva rættin til tilfeingi til ES at umsita sentralt í Brússel. Nøgdin sum kann fiskast verður stýrd úr Brússel, men tú varðveitir tey fiskirættindi, sum tú hevði áðrenn inn- liman í ES. Óli Samró sigur, at fiski- vinnupolitikkurin hjá ES er ólogiskur. Búskaparfrøð- ingurin væntar, at fiski- vinnupolitikkurin hjá ES í framtíðini verður býttur upp í ymisk øki. Til dømis verður Miðalhavið eitt øki, Suðuratlantshavið eitt, Eystursjógvurin eitt, Norð- sjógvurin eitt, Norðurat- lantshavið eitt, og so fram- vegis. – Ein regionalur ella desentralur fiskivinnupoli- tikkur hevði verið tað mest logiska. Tað er ongin log- iskur samanhangur í at umsita tvey so ymisk fiski- vinnuøki sum til dømis Ís- land og Grikkaland undir sama fiskivinnupolitikki. Politikkurin má verða regionalur ella desentralur, sigur Óli Samró, búskapar- frøðingur. - Vit hava í dag tað ringastu avtaluna við ES, sum tað kann hugsast at hava, sigur Kaj Leo Johannesen, formaður í Sam- bandsflokkinum ES OG FØROYAR Hans Kárason Mikkelsen hans@sosialurin.fo - Eg haldi, at tað er gott at fáa nakrar meiningar um ES. Eg haldi, at vit síggja nú, hvussu átroðkandi tað er, at føroyingar fáa eitt veruligt kjak um ES; hvat tað er fyri nakað, og hvat fyri møguleikar eru fyri Føroyar og fyri einari fram- tíðar vinnu. Tað eru nøkur scenariur, sum eru sett upp, ið eru áhugaverd. Tað vísir bara tað, at ES er ikki ein statisk skipan. Tað vil siga, at tað eru nakrir møgu- leikar, sum tú kanst velja ímillum, um tú fert inn í eitt tættari samstarv við ES, sigur Kaj Leo Johannesen. Føroyar eitt land í Afrika - Tríggir møguleikar vórðu nevndir. Eitt er tann tjóð- skaparligi spurningurin. Skulu vit fara inn sum ein partur av Danmark, ella skal tað verða sum full- veldisríki. Tað triðja er at gera tað sum eitt nú Ísland og Noreg gera tað við EFTA og við eini EBS- líknandi samstarvsavtalu. Tað gevur sjálvandi eisini nakrar møguleikar. Vit kunnu í øllum førum stað- festa, at vit í dag hava tað allar ringastu avtaluna, sum tað kann hugsast at hava við ES. Vit eru tað, sum eg havi nevnt fyrr, ein banan- republikk. Vit kunnu sam- anbera okkum við nógv av teimum afrikonsku lond- unum. Tí støðuni mugu vit syrgja fyri at sleppa okkum burturúr sum skjótast, sigur Kaj Leo Johannesen, for- maður í Sambandsflokkin- um. Bert partvís avtalur við ES - Vit taka ikki lut í nøkrum av teimum fýra frælsunum, og vit hava bert partvís avtalur um vørur - alt hitt hava vit onga avtalu um yvirhøvur. So tað eru øll hesi fýra frælsini, sum liggja opin fyri okkum, og tað er tað, sum vit skulu fara at hyggja alvorliga eftir, soleiðis at vit ikki verða eftirbátar. Eg síggi, at sum tíðin fer, so blíva tað fleiri og fleiri politikarar, sum eru nógv meira posi- tivir yvirfyri ES. Longu nú eru viðmerkingar frá politikarum, at vit kunnu ikki longur stinga høvdið í sandin, sigur Kaj Leo Jo- hannesen, formaður í Sam- bandsflokkinum. Vinnuhúsið: Tingini kunnu boyggjast - Tað er týdningarmikið, at tað er skipað fyri hesari ráðstevnuni, tí vit mugu fáa orðaskiftið um ES upp á eitt hægri støði. Tað er gott, at vit fáa sett hol á eitt kjak um teir ítøkiligu møgu- leikarnar, sum vit hava í mun til ES. Tað má ikki verða eitt kjak uttan nakað innihald. Tað má verða ítøkiligt, sigur Jan Mortensen, stjóri í Vinnuhúsinum. - Vit hava fingið lýst nakrar møguleikar, og eg haldi íslendingurin lýsti sera væl, hvønn týdning tað hevur havt fyri Ísland at vera við í EBS. Tú hevur flutt Ís- land frá at vera eina nokkso lukkaða fiski- vinnutjóð til at verða eitt modernað globalt sam- felag við handilssam- bondum allastaðni. Før- oyingar standa nokk har, sum Ísland stóð tá. Hava føroyingar fyrst sett sær eitt mál um, hvat teir sjálvir vilja, so er ikki vist, at tað eru nakrar forðingar. ES hevur eis- ini víst á, at tingini kunnu boyggjast, og sjálvt lítil lond sum Malta hava fingið ES- limaskap, sigur Jan Mortensen, stjóri í Vinnuhúsinum. -hkm Djurholm: EFTA politiskt best møguleika - Tað áhugaverda við ráðstevnuni er, at vit síggja og fáa lýst, hvørjar møguleikar vit hava. Tað eru tríggir møguleikar: tú kanst gerast limur í ES sum er, tú kanst gerast limur sum sjálvstøðugt land, ella tú kanst gerast lim- ur í EFTA, og eg trúgvi, at EFTA er tann møgu- leikin, sum politiskt hevur best møguleika. Men eitt eri eg so sann- førdur um: Vit mugu taka henda spurningin í størsta álvara, tí at marknaðaratgongdin, tað verður spurningurin um okkara framtíð, sigur Bjarni Djurholm, landsstýrismaður í vinnumálum. -hkm Sosialurin varpar á hesum síðum ljós á spurn- ingin um ES í sambandi við, at ráðstevna um ES var í Norðurlandahúsinum fríggjadagin. ES má finna semju við Føroyar, Ísland, og Noreg Ongin kann til dømis finna samanhang millum fiskivinnu í Grikkalandi og í Íslandi, sigur Óli Samró, búskaparfrøðingur, um fiskivinnupolitikkin hjá ES Mynd: Jens Kr. Vang Sambandsformaðurin: Vit eru ein bananrepublikk - Vit kunnu ikki longur goyma okkum fyri ES. ES er har, ES er okkara størsti handilspartnari í dag, og vit eru noyddir til at fyrihalda okkum til tað, sigur Kaj Leo Johannesen, formaður í Sambandsflokkinum Mynd: Jens Kr. Vang