mikudagur 13. september 2000síða 3

4 5 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 175 - 13. september 2000 Nr. 175 - 13. september 2000 gult cyan magenta svart Kurt Braunmüller er pro- fessari í málfrøði, dr.phil. habil. við Universitetið í Hamburg. Hann hevur m.a. skrivað um føroyskt í bókini “De nordiske språk”, sum kom út í 1998. Hann var ein av fyrireikarunum og fyrilestrahaldarunum á ráð- stevnuni um málvísindalig ástøði og føroyskt, sum var í Føroyum í juni í ár. Fyrilesturin verður í tveimum, hvør parturin um- leið hálvan tíma við steðgi uppá 15 min. ímillum. Fyrri parturin verður um tær mentunarligu og máls- ligu fyritreytirnar fyri sam- bandi millum Norðurtýska- land og Skandinavia (Dan- mark og Svøríki). Dentur Norður- og hátýska málið í Skandinavia í Hansatíðini og í 16. øld verður serliga lagdur á tað serliga málsliga sambandið, ið ger tað møguligt at skilja hvønn annan, tá málini eru nær í ætt. Seinni parturin verður um treytir og fyritreytir fyri víðari málsligum sambandi við týskt aftaná trúbótina, tá bíbliutýðingarnar hjá Luther fáa ein avgerandi lut fyri menningina av nýggj- um tekst- og stílnormum bæði í donskum og í svenskum. Herfyri kom ein bók, sum er ein góð innleiðsla í evnið. Tað er Vibeke Winge: Peb- ersvend og poltergejst. Tysk indflydelse på dansk. Gyldendal, København 2000. Tað er sjeynda árið á rað, at Heimamissiónin skipar fyri legum fyri rørslu- og menningartarnaðum og øðrum. Luttakararnir á leg- unum hava dámt sera væl og gleða seg hvørja ferð at sleppa aftur á legu. Á legunum í ár fara for- eldur at børnum við serlig- um tørvi at halda fyrilestrar. Fyrireikararnir siga, at ofta verða trupulleikarnir hjá rørslu- og menningartarn- aðum tiknir fram. Hesa ferð ætla tey tó at leggja dent á gleðina, eitt rørslu- ella menningartarnað barn ella vaksið fólk kann geva familjuni, og koma foreldur at siga frá hesum. Hetta sæst eisini aftur í evninum fyri leguna, sum er „gáva - upp- gáva - gleði“. Almennur fyrilestur verður á Fiskirann- sóknarstovuni hóskvøldið 14. september 2000 kl. 20. Kurt Braunmüller, dr. phil.habil., profess- ari, heldur fyrilestur, ið hann kallar: »Luturin hjá tí norður- og hátýska málinum í Skandinavia í Hansatíðini og í 16. øld« Eins og undanfarin ár verður nógv ymiskt virk- semi á legunum. Millum annað hestaríðing, spøl, ítriv og sangur. Sjálvandi verður eisini nógv gjørt burturúr hugnakvøldinum leygarkvøldið. Undirtøkan til legurnar plagar at vera sera góð, og tað vænta fyrireikararnir eisini, at hon verður í ár. Fleiri stovnar plaga at vera við, men fyrireikararnir sakna kortini, at fleiri av næstingum teirra eisini komu. Enn er pláss á legunum, men tað ræður um at skunda sær at boða frá luttøku, tí freistin er úti í hesi vikuni. Legur fyri rørslu- og menningar- tarnað Tær sera væl dámdu legurnar fyri rørslu- og menningartarnaðum og teirra næstingum, »Okkara legur«, vera í Nesvík frá 15. til 17. og frá 22. til 24. september Eysturoy Fuglafjørður Mikudagin kl. 14.30-15.30 Saltangará Hósdagin kl. 10.30-11.00 Toftir Hósdagin kl. 14.30-15.30 Saltangará Hósdagin kl. 16.30-17.30 Skáli Fríggjadagin kl. 13.00.14.00 Strendur Fríggjadagin kl. 14.30-15.30 Vágar Miðvágur Hósdagin kl. 15.00-16.00 Sandavágur Hósdagin kl. 16.30-17.30 * Sørvágur Fríggjadagin kl. 14.00-15.00 Sandoy Skopun Fríggjadagin kl. 14.00-14.30 Sandur Fríggjadagin kl. 15.00-15.30 Streymoy * Vestmanna Mikudagin kl. 14.30-15.30 * N. Finsensgøta Hósdagin kl. 10.30-11.30 Hornabøur Hósdagin kl. 12.30-13.30 * SMS Hósdagin kl. 14.30-15.30 * N. Finsensgøta Hósdagin kl. 16.30-17.30 Nósi vitjar á øllum deildum niðanfyri. Nósi og Trøllapætur vitja deildirnar, ið eru merktar við stjørnu: Nósi heldur føðingardag frá 11. til 15. september og tú kanst uppliva bæði Nósa og Trøllapætur í fullari ferð. Kom inn í Føroya Banka og tøm Nósan hjá tær, so fært tú eisini eina føðingardagsgávu. s t e p h a n s s o s h ú s Sandoyarferjan aftur trupulleikar John Johannessen Nú arbei›i› at tillaga ferju- legurnar á Gomlurætt, í Skopun og í Hesti til n‡ggju Sandoyarferjuna er um at vera li›ugt, er greitt, at n‡ggja Sandoyarferjan ikki kann leggja at teimum. Skip og ferjuskráar hóska rætt og slætt ikki saman. Orsøkin er, at Landsverk- frø›ingurin, sum hev›i ábyrgdina av at tillaga ferju- skráarnar, ikki hevur lagt til merkis, at Sandoyarferjan er eitt sindur ør›vísi enn ver- andi ferjur í Føroyum. Agnhaldi› ov stórt Ta› sokalla›a agnhaldi› á Sandoyarferjuni er størri enn agnhaldini á hinum ferjunum í landinum. Agnhaldi› er ein bjálki undir portrinum har afturi á ferjuni, sum skal krøkja skipi› fast at ferjuleguni. Men Landsverkfrø›ingurin hevur nú gjørt ferjulegurnar solei›is, at ein bjálki, sum skal stíva ferjuskráan av, er settur júst á ta› sta›i› á ferjuskráanum, har agnhald- i› og ferjuskráin skulu koma saman. Tí glí›ir ferjan bert frá aftur ferjuskráanum, um hon roynir at krøkja seg fasta í hann. Broyta skipi› Tá fari› var› undir at pro- jektera n‡ggju Sandoyar- ferjuna var› avtala›, at ferj- an skuldi gerast sum ynski- ligt var, og sí›ani skuldu ferjuskráarnir tillagast, um hetta var› ney›ugt. Hetta bleiv sí›ani ney ›- ugt, men tá hetta arbei›i› so at siga er miseydna›, sam- rá›ast Landsverkfrø›ingur- in og Strandfaraskip Lands- ins nú um, hvørt ta› skal vera ferjan ella skráarnir, i › nú skulu umbyggjast. Magnus Magnussen, tekniskur lei›ari hjá Strand- faraskipum Landsins, sigur, at Strandfaraskip Landsins hava havt fund vi› skipa- smi›juna um at broyta skip- i ›. Og í løtuni ver›ur kann- a›, hvat hetta fer at kosta. Men Starndfaraskip Land- sins ætla sær ikki at gjalda kostna›in. – Ta› er myndugleikin, sum hev›i ábyrgdina av at gera umstø›urnar á landi, sum hevur bori› seg skreivt at, og tí fara vit eisini at krevja, at ta› ver›ur hesin myndugleikin, sum rindar kostna›in av at broyta ferj- una, sigur Magnus Magnus- sen. Ta› harmar tekniska lei›- aran, at ta› møguliga skal ver›a ney›ugt at broyta eina spildurn‡ggja ferju, á›renn hon hevur siglt fyrsta túrin. – Hetta er óney›ugt strí›, hóast talan ikki er um nakra stóra umbygging, i› fer at gera ferjuna seinni li›uga enn ætla›, sigur Magnus Magnussen. Landsverkfrø›ingur- in rindar einki Signar Heinesen, sum hjá Landsverkfrø›inginum hev- ur ábyrgdina av arbei›inum at gera ferjuskráarnar, sigur, at talan ikki er um nakra stóra villu. – Ta›, sum er hent, er, at ta› er gloppi› naka› burtur- ímillum hjá bá›um pørtum í arbei›inum. Og ta› er ikki óvanligt, tá talan er um slík stór arbei›i, sum ver›a gjørd í skundi, sigur Signar Heinesen. Harafturat ger Signar Heinesen greitt, at hann ikki kann ímynda sær, at Lands- verkfrø›ingurin fer at rinda kostna›in av at broyta ferj- una, um ta› ver›ur hon, i › ver›ur broytt. Kortini vænta hvørki Strandfaraskip Landsins ella Landsverkfrø›ingurin, at ta› fer at kosta nógv at broyta ferjuna, ella um ta› møguliga ver›a ferjuskráar- nir, i› skulu broytast. Men ta› er tó greitt, at ta› kosta›i 10 milliónir at til- laga ferjulegurnar solei›is, at tær kortini ikki kundu brúkast. Ferjulegurnar til Sandoyarferjuna eru nú li›ugt umbygdar. Men tær passa ikki til ferjuna, og tí má hon nú byggjast um Arbei›i› at laga ferjuskráarnar til Sandoyarferjuna er li›ugt. Men eftir 10 milliónir er greitt, at skráarnir ikki kunnu brúkast Mynd: Jens K. Vang Strí›ast um fíggjarkarmar John Johannessen Allir landsst‡rismenninir eru ikki nøgdir vi› teir karmar, teirra málsøki hava fingi› tilluta› frá lands- st‡rismannium í fíggjarmál- um á fíggjarlógini fyri 2001. Landsst‡risma›urin í Al- manna- og Heilsumálum, Helena Dam á Neystabø, er ein av landsst‡rismonnun- um, i› heldur seg hava fing- i› ov líti›. Helena Dam á Neystabø vísti, tá fari› var› undir fíggjarlógararbei›i›, á eina játtan, hon metir vera ney›u- ga fyri Almanna- og Heilsu- mál komandi ári›. Karmurin, hetta málsøki› hevur fingi› tilluta›an, ligg- ur tó væl ni›anfyri hesa upphædd. Men Helena Dam á Neystabø vil ikki nevna nøkur tøl. Í fíggjarlógini fyri í ár var játtanin til Almanna- og Heilsumál knøpp hálvonnur milliard. Tilluta›i karmurin í ár er hægri. Men er hetta orsaka› av prístalshækkan og ø›rum, vísir landsst‡ris- ma›urin á. Beint eftir middag í gjár, tá Sosialurin fór til prent- ingar, var samgonufundur í Tinganesi, har karmarnir endaliga skuldu avgerast. Landsst‡rismenn eru ónøgdir vi› karmarnar, teir hava fingi› á fíggjarlógini fyri næsta ár. Bent eftir middag í gjár var samgongufundur um endaligu karmarnar Eftir middag í gjár hittust samgongulimirnir í Tinganesi at semjast um endaligu karmarnar á fíggjarlógini