mikudagur 15. juni 2005síða 24

24 Nr. 111 - 15. juni 2005 FØROYABANKI Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eyðfinn Magnussen starv- ast á Fróðskaparsetri Før- oya og er útbúgvin biolog- ur. Heitið á fyrilestrinum, sum hann helt í Nóatúni, var: "Føroyabanki – eitt vakstrarparadís hjá fiski", og fyrilesturin byggir á tær kanningar, sum hann hevur gjørt á Føroyabanka. Eyðfinn samanbar eitt nú vøksturin hjá fiski, sum livir á Bankanum í mun til, hvussu hesi fiskasløgini veksa aðrastaðni. - Rákið er soleiðis háttað, at sjógvurin í stóran mun heldur seg inni á Bankan- um. Á hendan hátt er Før- oyabanki ein sjálvstøðugt vistfrøðilig skipan, har um- hvørvið hevur sett síni serstøku eyðkenni á fleiri fiskasløg og aðrar livandi verur á Bankanum. "Bankatoskurin" Eyðfinn vísti á, at kendasta av hesum er helst "banka- toskurin", sum hann verður róptur. - Tað hevur leingi verið kent, at toskurin á Føroya- banka veksur óføra skjótt – ja, so skjótt, at hann telist millum skjótast vaksandi toskasløgini í heiminum. Hann reisti eisini spurn- ingin, hví toskurin á Føroya- banka veksur so skjótt? Er tað okkurt serligt við banka- toskinum, ella er tað um- hvørvið á Bankanum, sum skapar tann góða vøksturin? Hesar áhugaverdu spurning- ar viðgjørdi Eyðfinn eisini í sínum fyrilestri. Eru umstøðurnar framúr góðar? Eyðfinn segði, at tað serliga eru føði og hiti, sum stýra vøkstrinum hjá fiski, og somuleiðis hevur tann "genetiski komponenturin", sum hann tók til, eisini sín týdning. - Jú, heitari sjógvurin er, og jú meira fiskurin hevur at eta, tess skjótari veksur hann. Men eru vakstrar- umstøðurnar serstaka góðar á Bankanum, átti hetta tí eisini at sæst aftur hjá hin- um fiskasløgunum, ið finnast har. Til tess at fáa greiðu á hesum spurningi, hevur Eyðfinn kannað vøkstur- in hjá 14 ymiskum fiska- sløgum á Bankanum og samanborið við, hvussu hesi fiskasløgini veksa aðrastaðni í heiminum. - Samanberingin fevnir soleiðis um úrslit frá 62 ymiskum kanningum úr 35 ymiskum økjum. Tey 14 fiskasløgini vórðu býtt sundur í 2 bólkar: Tey sløg- ini, sum eru alt sítt lív á Bankanum og so tey ferð- andi fiskasløgini, sum bert ein part av lívinum eru á Bankanum. Hann helt fyri, at um tað er okkurt serstakt við um- hvørvinum á Bankanum, kann væntast, at vøksturin hjá teimum fastbúgvandi fiskasløgunum skilir seg burtur úr vøkstrinum hjá Føroyabanki – eitt vak Fiskasløgini, sum alt sítt lív eru á Bankanum, veksa í miðal 27 % skjótari enn aðrastaðni, har hesi fiskasløgini finnast. Hjá teimum sløgum, sum ikki hava fast tilhald á sjálvum Bankanum, er vøksturin væl lægri. Hetta segði Eyðfinn Magnussen, sum hevur gjørt kann- ingar á Føroyabanka síðan 1992, í fyrilestri í Nóatúni í vár