mikudagur 8. juni 2005síða 10

10 Nr. 106 - 8. juni 2005 Tað eru nú nøkur ár síðani, at orðið BYGDA- MENNING var frammi í nærum øllum greinum og lesarabrøvum fyri ikki at siga í hvørjari røðu á tingi. Víst varð á vandan við, at alt og øll fluttu til Havnar ella til miðsteðarøkið. Og at henda óhugnaliga gongd forðaði fyri menning av bygdunum kring landið. Ja hon var við at avtofta bygdir og búpláss kring landið. Munandi betraða undirstøðukervið kring landið við brúm, góðum og breiðum vegum, ferjulegum, tunlum og nú eisini undirsjóvartunlum megnaði í ávísan mun at steðga hesi óhepnu gongd, soleiðis at vit í dag sum heild hava eitt ríkt og livandi virksemi úti kring landið. Hetta tó ikki minst bygdafólkunum sjálvum fyri at takka, tí teirra støðufesti, trúgvin uppá egna megi og mátt og teirra stóri áhugi fyri at varðveita mongu og góðu búplássini kring oyggjar- nar, hevur verið veruliga drívmegin. Sjálvandi sam- an við bøttu ferðamøguleikunum kring oyggjarnar. Men ikki alla staðni hevur verið so atkomuligt og so frægt av fólki, at tað hevur borið til at varðveita smáplássini og her serstakliga útjaðaran. Vit hugsa um bygdinar í eitt nú Svínoy, Fugloy, Skúvoy, Miki- nesi fyri bert at nevna nakrar. Eisini eru dømi um bygdir í størri oyggjum, sum eru nervaðar av, at fólkið flytur. Tosað hevur verið um frá almennari síðu at gera nakað ítøkiligt fyri at steðga útoyggjadeyðanum. Vitandi at hetta ikki er lætt, tá bara eldra ættarliðið er eftir, tí besti vegurin at ganga er jú tá fólkini á staðnum sjálvi standa fyri menningini, so má tað al- menna so ella so geva eina hjálpandi hond. Útoyggj- arnar og bygdirnar har eru ein so týðandi partur av okkara søgu og mentan, at vit mugu gera alt vit eru ment fyri at steðga afturgongdini. Landsstýri og politikararar hava borið fram føgur orð men tíverri verður hetta ikki til stórt meira. Ov nógv orð, ov fáar gerðir. Sitandi landsstýri hevur heldur ikki víst hesum álvarsmáli nóg stóran ans. Men hetta stóra álvarsmálið má ikki sleppa at doyggja ella verða gloymt í almenna orðaskiftinum. Útoyggjarfólk og tey, sum á ein hvønn hátt hava tilknýti til útoyggjarnar og sum skilja teirra søk og vilja stuðla henni, mugu bara aftur og aftur geva ljóð frá sær. Og eitt slíkt høvi verður á Útoyggjastevnuni í Svínoy komandi vikuskifti. Tað skal vera okkara vón, at eitt nú slík stevna verður við til at seta Útoyggjarnar á landa- kortið og at røddir haðani fara at verða hoyrdar so langt sum til høvuðsstaðin, har stóru og týðandi avgerðinar í samfelagnum verða tiknar. Vit ynskja tykkum øllum eina góða útoyggjastevnu og vóna, at veðrið verður til vildar. DAGSINS MEINING Sosialurin Útoyggjamenning VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Teresa Jensen teresa@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Jógvan á Lakjuni landsstýrismaður Bæði í Dimmalætting (28. mai) og í Sosialinum (1. juni) hevur Miðflokkurin havt eina yvirlýsing, har tingmenninir, Jenis av Rana og Bill Justinussen, leggja landsstýrið undir við vilja at hava hildið týðandi upp- lýsingum aftur fyri løgting- inum í málinum um Mið- námsskúlan í Suðuroy. Eg fekk høvi til at gera viðmerkingar til hetta í útvarpinum næstsíðsta leygarkvøld, men haldi tað eisini vera rætt - hóast nakað seinur á sjóvarfall- inum - at vísa hesum grovu og ósonnu ákærum aftur í bløðunum, tí tað passar ikki, at upplýsingar við vilja eru hildnar aftur fyri løgtinginum. Í sambandi við ætlanina um skúladepil og ellis- og røktarheim í Suðuroynni bað landsstýrið Arkitekta- virkið Árna Winther um eina meting, sum m.a. skuldi lýsa møguleikar og ivamál. Hesa metingina fingu vit í einum uppriti 24. február í ár. Tað er hesa arkitektafrá- greiðingina, sum Mið- flokkurin leggur okkum undir við vilja at hava hild- ið aftur fyri løgtinginum. Men hetta er ósatt! 15. mars hevði landsstýr- ið fund við allar kommun- urnar í Suðuroy um málið, har eisini umboð fyri Arki- tektavirkið legði sínar met- ingar fram, og enntá var eitt modell av einum møgu- ligum ellis- og røktarheimi víst fram. Hetta hevur eis- ini verið frammi í bløð- unum. Uppskot til løgtingslóg um at byggja skúladepil í Suðuroy varð lagt fyri tingið 27. apríl í ár, og 1. viðgerð var 3. mai. Í við- merkingunum til lógina stendur m.a.: "Av tí at Arkitektavirkið hjá Árna Winther hevur staðið fyri prosjekteringini av mið- námsskúlanum í Vági, hev- ur Mentamálaráðið heitt á Arkitektavirkið um at gera eina byggitekniska meting í sambandi við, at ætlanin er at byggja ein skúladepil í Suðuroy,…" Tað stendur sostatt svart upp á hvítt í sjálvum lógar- uppskotinum, at ein byggi- tekninsk meting er gjørd í sambandi við málið. Kort- ini loyva tingmenn Mið- floksins sær at skriva: "Ongantíð undir allari við- gerðini kom fram, at ein arkitektafrágreiðing, um- biðin av landsstýrinum, var gjørd, og sum kundi hava avgerandi ávirkan á støðu- takanina hjá tingfólki". Undir fyrstu viðgerð í tinginum 3. mai nevndi eg, at hesar ætlanirnar vórðu bygdar á metingar frá Arkitetavirkinum. Tann 4. mai var eg sjálv- ur á fundi í mentanar- nevndini, har málið var til viðgerðar, og har allir við- komandi spurningar kundu setast. M. a. bað nevndin um upplýsingar um ognar- viðurskiftini í sambandi við tað útgrivna stykkið í Vági. 9. mai var aftur fundur í mentanarnevndini, har m. o. Árni Winther eisini var innkallaður á fund. 6. mai - meðan málið var til viðgerðar í mentanar- nevndini, og 6 dagar undan 2. viðgerð í tinginum - fekk landsstýrismálanevndin, sum hevði biðið um innlit í øll skjøl í málinum, frá- greiðingina hjá Arkitek- virkinum sendandi frá Mentamálaráðnum, og varð hon løgd á heimasíðuna hjá løgtinginum sama dag. Undir aðru viðgerð í tinginum tann 12. mai segði eg orðarætt hesi orðini: "Tað er soleiðis, at Arkitekta- virkið hjá Árna Winther hevur verið inni í hesum, og nógvir av spurningunum liggja í svarinum frá teim- um. Eg kann eisini vísa til ..., at landsstýrismálanevnd- in hevur fingið útleverað øll tey skrivini, og tey liggja ivaleyst á heimasíðuni hjá løgtinginum". Tingfólk, ið fylgdu við og settu seg inn í málið, vistu sostatt, at frágreið- ingin frá Arkitektavirkinum var eitt av skjølunum, sum var og er til taks í málinum. Men tað er ikki bara hetta, sum er ósatt í yvirlýs- ingini frá Miðflokkinum. Har verður eisini sagt, at Landsstýrismálanevndin er komin til somu niðurstøðu sum Miðflokkurin, t.v.s., at løgmaður og landsstýrið við vilja hava hildið upp- lýsingum aftur. Men hetta er als ikki niðurstøðan hjá Landsstýrismálanevndini. Tað kann ein og hvør síggja við at lesa tað málið! Eg haldi, at Miðflokkurin skyldar okkum eina umber- ing, tí landsstýrið hevur á ongan hátt havt ætlanir um at halda upplýsingum aftur í hesum málinum. Viðmerking til yvirlýsing hjá Miðflokkinum