hósdagur 21. september 2000síða 3

4 5 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 181 - 21. september 2000 Nr. 181 - 21. september 2000 FøroyaTeletíð konto Sølustøð: Telebúðirnar hjá Føroya Tele Tænastumiðstøðin, Tinghúsvegur, Tórshavn Teldutænastan, Á Hálsi, Tórshavn Leif Mohr, Tórshavn Radiohandilin, Tórshavn Storno, Tórshavn JS-Radio, Handilskjarnan, Tórshavn Elding, SMS, Tórshavn Delta Elektroniktænastan, Tórshavn Damor, Argir Sølufelagið, Hoyvík Contriv, Klaksvík Elding, Klaksvík Spf. Joensen, Vágur ED Joensens Radiohandil, Vágur Elektronikbúðin v/Paula Poulsen, Vágur Radiobúðin, Runavík Elding, Runavík Kort til FøroyaTeletíð konto Sølustøð: Posthúsini kring landið Telebúðirnar hjá Føroya Tele Bókasølan í SMS, Tórshavn Føroya Keypsamtøka, Dr. Jakobsensgøta, Tórshavn Hotel Hafnia, Tórshavn Kiosk Steinatún, Tórshavn Kiosk Hornið, SMS, Tórshavn Kunningarstovan, Tórshavn Hotel Føroyar, Tórshavn Kiosk Activ, Tórshavn Mylnan Bakarí, Tórshavn Norðurlandahúsið, Tórshavn Sjómansheimið, Tórshavn Statoilstøðin í Gundadali, Tórshavn Sølubúðin á Landssjúkrahúsinum, Tórshavn Shellstøðin, Norðari Ringvegur, Tórshavn Shellstøðin, Á Frælsinum, Tórshavn Statoilstøðin, Argir Føroya Keypsamtøka, Hoyvík Shellstøðin, Vestmanna Statoilstøðin, Kollafjørður Føroya Keypsamtøka, Klaksvík Sjúkrahúsið, Klaksvík Norðoyar Kunningarstova, Klaksvík Shell Service, Stangavegur, Klaksvík Statoil Servicemiðstøð, N. Pálsgøta, Klaksvík Hotel Norð, Viðareiði Føroya Keypsamtøka, Tvøroyri Hotel Tvøroyri, Tvøroyri Fa. Ellen Dahl, v/Solveig Johansen, Vágur Hotel Bakkin, Vágur Hotel Vágar, Sørvágur Kunningardiskurin, Flogvøllurin Føroya Keypsamtøka, Miðvágur Runavíkar Sjómansheim, Runavík Shellstøðin, Norðagøta Shellstøðin, Oyri Statoilstøðin, Saltangará Statoilstøðin, Leirvík Føroya Keypsamtøka, Saltangará Føroya Keypsamtøka, Fuglafjørður Tel 30 30 30 • Fax 30 30 31 • www.tele.fo Sig tað uttan rokning JOHN JOHANNESSEN Útvapshøllin er væl betur egnað til tingsal enn ting- salurin í tinghúsinum. Hetta heldur løgtingsfor- maðurin, Finnbogi Ísakson, og tað sama halda tey flestu av tingfólkunum. – Higani fara vit ikki út aftur, segði okkurt av ting- fólkunum í spølni úti á ganginum, tá fyrsti ting- fundurin í útvarpshøllini varð hildin týsdagin. Nógv rúmsáttari Ein av fyrimununum við at brúka útvarpshøllina til tingsal heldur tingformað- urin vera, at hon er nógv rúmsáttari enn tingsalurin. – Tað er gott pláss hjá tingfólkunum at sita í út- varpshøllini, og av tí at plássið er so gott, verður heldur ikki so ring luft í útvarpshøllini, sum í ting- salinum, sigur Finnbogi Ísakson. Eisini viðurskiftini uttan um útvarpshøllina heldur tingformaðurin vera ógvu- liga góð. Hann vísir á, at gott pláss er hjá tingfólkum úti á gangunum, somuleiðis sum tingið eisini hevur fing- ið væl egnaða kaffistovu og fundarhøli, til taks frá út- varpinum. Harafturat fegnast ting- formaðurin um, at eingin gjóstur er í útvarpshøllini eins og í tingsalinum, tá vesturættin liggur trá. – Viðurskiftini at halda tingfund í útvarpshøllini eru yvirhøvur nógv betur, sigur Finnbogi Ísakson, løgtings- formaður. Roksut at atkvøða Av tí, at løgtingið bert fyri- bils skal halda til í útvarps- høllini, er elektróniska at- kvøðuskipanin ikki flutt úr tingsalinum niðan í útvarps- høllina. Tí mugu tingmenn reisa seg fyri at gera vart við, um teir eru fyri, ímóti ella at- kvøða blankt fyri einum uppskoti. – Hetta ger atkvøðu- greiðsluna meira roksuta, ger Finnbogi Ísakson vart við. Meðan tingfólk í tingsal- inum við at trýsta á ein knøtt kunnu gera greitt, um tey Nógv betur enn tinghúsið Flestu tingfólk vóru samd um, at tey aldri áður høvdu havt so góðar umstøður, sum tá fyrsti tingfundurin í útvarpshøllini varð hildin týsdagin Týsdagin klokkan hálvgum tvey seinnapartin setti Finnbogi Ísakson, tingformaður, fyrsta tingfundin uttan fyri tingsalin í 300 ár Mynd: Jens Kristian Vang eru fyri, ímóti ella atkvøða blankt fyri einum uppskoti, mugu tingfólk í útvarpshøll- ini reisa seg tríggjar ferðir, áðrenn hetta er greitt. Tingformaðurin má spyrja tingfólkini um tey eru fyri uppskotinum, og síðani skulu tey, sum eru fyri, reisa seg. Tað sama er galdandi fyri tey, sum at- kvøða blankt ella ímóti. Fíggjarlógin fyri í útvarpinum Arbeiðið at byggja um ting- húsið gongur sum ætlað, og skal tað vera liðugt um mánaðarskiftið. Men tað er ikki vist, at húsið verður heilt klárt áðr- enn fíggjarlógaruppskotið skal viðgerast. Tí er møguleiki fyri, at fíggjarlógin fyri ár 2001 verður viðgjørd í útvarps- høllini og tískil verður ein søgulig fíggjarlóg. Tingfundurin týsdagin var eisini ein søguligur ting- fundur. Hetta var fyrsta ferðin í 300 ár, at tingfundur varð hildin uttan fyri ting- salin. JOHN JOHANNESSEN Innan trý ár skulu øll børn í aldrinum millum hálvt og átta ár í Tórshavnar Komm- unu hava tilboð um menn- andi barnagarðs- og frítíð- arvirksemi. Soleiðis ljóðar partur av einum uppskoti frá Elin Lindenskov, býráðslimi, sum varð samtykt á fundi í Sosialu nevnd hjá Tórs- havnar býráð týskvøldið. Í løtuni standa 365 børn á bíðilistanum til at fáa ans- ingarpláss í Tórshavnar Kommunu, og væntandi er, at tørvurin orsakað av til- flyting fer at gerast alsamt størri. Men Sosiala nevnd hevur sett sær fyri, at longu bíði- listarnir skulu gerast søga. Ein samd nevnd fer at leggja uppskotið fyri býr- áðsfundin, sum verður 5. oktober. Og formaðurin í Sosialu nevnd væntar, at uppskotið fer at verða sam- tykt. Til uppskotið hevur Elin Lindenskov gjørt eina ná- greiniliga ætlan fyri, hvussu tørvurin kann nøktast á for- svarligan hátt. Øll fáa pláss um trý ár Sosiala nevnd hjá Tórshavnar Býráð samtykti týskvøldið eitt uppskot frá Elin Lindenskov um, at øll skulu hava møguleika at fáa barna- garðspláss innan 2003 ÓLAVUR Í BEITI Annitu á Fríðriksmørk, løgtingsmaður, hevur sett løgmanni seks spurningar í fyrispurningi. Fyrst vil hon hava at vita, hvussu nógvir løgfrøðingar og búskapar- frøðingar eru í aðalstýrun- um? Hvussu nógvar pengar kostar tað almennum stovn- um at brúka eksternar løg- og búskaparfrøðingar? Hvat heldur løgmaður vera fyri- munir og vansar við eini miðsavnan av serfrøðini? Og at enda vil Annita á Fríðriksmørk hava at vita um løgmaður fer at taka stig til at leggja løgfrøðiligar uppgávur saman á eina løg- deild, og búskaparligar upp- gávur saman undir Fíggjar- málastýrið? 3-5 til hvørt aðalstýri Í viðmerkingunum verður greitt frá, at tað eru nú átta aðalstýri, sum hvør í sínum lagi hava nakrar løgfrøðing- Knappa hálva millión fyri at lesa frágreiðing Nú frætta vit, at løgmaður ætlar at brúka kr. 400.000 til at lata ein løgfrøðing lesa frágreiðingina hjá einum øðrum – alment løntum – løgfrøðingi. Um løgmaður ikki kann brúka løgdeildina, hví skulu so onnur hava álit á henni, vil Annita á Fríðriksmørk hava at vita frá løgmanni ar, nakrar búskaparfrøðing- ar eins og hópin av øðrum fakbólkum. Fyri løgfrøð- ingarnar og búskaparfrøð- ingarnar er tað galdandi, at teir hava hvør sítt stýrið, sum er serliga ætlað teirra fakbólki. Løgdeildin fyri løgfrøðingar. Fíggjarmála- stýrið við sínum deildum fyri búskaparfrøðingar. – Serliga tykjast løgfrøð- ingarnir at vera í stórum tali innan fyrisitingina. Einir 3- 5 eru undir hvørjum aðal- ÓLAVUR Í BEITI Katrin Dahl Jakobsen, løg- tingslimur Javnaðarfloks- ins, hevur spurt Helenu Dam á Neystabø, almanna- og heilsumálaráðharra, um hon hevur sett sær nøkur mál viðvíkjandi íbúðar- møguleikum hjá brekaðum, sum hon vil náa, tað, ið eftir er av valskeiðinum? Um so er, at ein ítøkilig og muna- góð ætlan er á veg, hvussu kundi hon hugsandi sæð út? At enda spyr katrin Dahl Jakobsen, um landsstýris- maðurin heldur at ábyrgdin fyri hesum samfelagsbólki er nóg væl tryggjað, tá ið tað ræður um rættindi á sosiala og bústaðarliga økinum? Í viðmerkingunum greið- ur spyrjarin frá, at tíðliga á heysti 1998 fór ein arbeiðs- bólkur undir at greina út bú- staðarviðurskiftini hjá brek- aðum í Føroyum. Við í ar- beiðsbólkinum vóru umboð fyri Tórshavnar Kommunu, Klaksvíkar Kommunu, Før- ÓLAVUR Í BEITI Metir landsstýrismaðurin í fíggjarmálum, at neyðugt er at seta tiltøk í verk til tess at taka hæddina av prísinum á sethúsum o.ø. møguligum árinum, sum koma í sam- Moralska skyldan røkkur ikki nóg langt Okkara fremsta mál má vera at geva øllum borgarum somu møguleikar. Stórur munur er eisini á, hvussu ymisk brekað verða viðfarin, sigur Katrin Dahl Jakobsen m.a. í viðmerkingunum til fyrispurningin um íbúðir til brekað oya Pedagogfelag, Ser- stovnadeildina, Meginfelag teirra brekaðu og Javna. 17 bútilboð – Álit varð greitt úr hondum 10. apríl 2000. Við hesum hava vit fingið lýst støðuna, sum hon er í dag, somu- leiðis sum hugleitt verður um, hvussu farast kann fram at bøta um viðurskiftini hjá teimum, sum hóast tak yvir høvdið, í veruleikanum mugu sigast at vera heim- leys. Sethúsaprísurin í eina náttúrliga legu persónar eru sett á rætt stað, men eru miðspjadd út á øll aðalstýrini. Løgdeildin fær vanliga nakrar fáar dagar, har valla er nóg mikið av tíð til annað enn at rætta nakrar stavivillur. Hægsta boð – Nú frætta vit, at løgmaður ætlar at brúka kr. 400.000 til at lata ein løgfrøðing lesa frágreiðingina hjá einum øðrum – alment løntum – løgfrøðingi. Um løgmaður ikki kann brúka løgdeildina, hví skulu so onnur hava álit á henni? Fyri 400.000 kr. fekk løgmaður hægst lønta løgfrøðing eftir BLF sátt- málanum. Hesin kundi so brúkt bæði tvær og triggjar vikur til frágreiðingina og so røkt veruliga neyðugar uppgávur restina av árinum. – Tað er einki løgið at síggja byrjunartrupulleikar við eini nýggjari landsum- sitingarskipan. Men hinveg- in kann tað tykjast løgið, um vit lata verandi kós koyra, hóast hon ikki er lagað til føroysk viðurskifti, og hóast stýrið, umframt at stýrini og tilhoyrandi stovnar brúka bæði internar og eksternar løgfrøðingar afturat teimum føstu í aðalstýrunum, sigur Annita á Fríðriksmørk. – Tó eru bert nakrir heilt fáir á løgdeildini. Hetta merkir í dag eitt ófulfíggjað juridiskt arbeiði bæði í stýr- unum og á sjálvari løgdeild- ini, og kemst hetta av, at einki veruligt umhvørvi verður uppbygt. Tað tykist, sum hvørki uppgávur ella – Ein av niðurstøðunum í álitinum sigur, at ábending- ar eru um, at neyðugt er at fáa til vega minst 17 bútil- boð beinanvegin og eini 80 tey komandi 10 árini. Um- framt hesi 17, sum Javni vísir á, eru 25 á Psykiatrisku deild, sum eisini áttu at komið undir bráðfeingis- tørv, umframt tey, sum ganga fyri vág og vind. Á deildini fyri tey dementu eru 10, sum heldur áttu at verið á hóskandi røktar- heimi, sigur Katrin Dahl Jakobsen. Skáka sær undan – Tað er einki yvir at dylja, at her er talan um ein sam- felagsbólk, sum ikki fær tær sømdir, sum øll onnur taka fyri givið, eftirsum flestu okkara sjálvi eru før fyri at syrgja fyri tí. Okkara fremsta mál má vera at geva øllum borgarum somu møguleikar. Stórur munur er eisini á, hvussu ymisk brekað verða viðfarin. Tey hepnu fáa so dánt sín tørv nøktaðan og onnur als ikki. – Er tað so, at skiftandi landsstýrismenn skáka sær undan ábyrgd viðvíkjandi rættinum hjá hesum bólk- inum til hóskandi bústað, arbeiði, uppvenjing ella við- gerð, er neyðugt, at hesin rættur verður staðfestur við lóg. Forsorgarlógin gevur myndugleikunum møgu- leikar, tá tað snýr seg um bústaðir, men staðfestir helst ikki ábyrgd og skyldu í nóg stóran mun, havi eg skilt hana rætt. Syrgiliga støðan, ber helst boð um, at moralska skyldan røkkur ikki nóg langt, sigur Katrin Dahl Jakobsen at enda í við- merkingunum. Tað er eingin loyna, at sethúsaprísirnir í Havn eru methøgir í løtuni, og tað er einki, sum týðir uppá, at teir fara at lækka í nærmastu framtíð, sigur Jákup Sverri Kass bandi við eina komandi oljuvinnu í Føroyum? spyr Jákup Sverri Kass í fyri- spurningi til Karsten Han- sen, fíggjarmálaráðharra. Í viðmerkingunum, sigur Jákup Sverri Kass, at tað er eingin loyna, at sethúsaprís- irnir í Havn eru methøgir í løtuni, og tað er einki, sum týðir uppá, at teir fara at lækka í nærmastu tíðini. Og um ein møgulig óljuvinna kemur at vinna sær fótafesti her á klettunum, so fara virðini á teimum føstu ogn- unum at vaksa enn meira. Meinigi maðurin tryggjast – Vit eru noydd at tryggja okkum, at tann meinigi maðurin framhaldandi fer at hava møguleika at festa sær búgv uttan at seta seg í lív- langa skuld. – Politisku myndugleik- arnir eiga og skulu tryggja, at príslegan á sethúsum ikki fer at vaksa ovurhonds og ger at bara óljufeløgini og ríkmaðurin koma at hava møguleikan at byggja og keypa hús og harvið taka møguleikan frá føroying- um, sum ynskja at búgva í økjum, har oljuvinnan fer at hava týdning. Og Jákup Sverri Kass vónar so sanniliga, at landstýrið tekur hendan spurningin í stórum álvara og fer at arbeiða við at tryggja, at sethúsaprísurin og prísurin á grundstykkj- um koma í eina náttúrliga legu, sigur hann í viðmerk- ingunum. vit síggja, at her er okkurt, sum kundi verið betur. Hetta gerst als ikki eftir ein- um degi. Men spurningurin er, um vit vilja seta kósina móti eini miðsavnan av ser- frøðini ella um vit góðtaka, at hon er spjødd út átta ymisk aðalstýri, sigur Annita á Fríðriksmørk m.a. í viðmerkingunum.