hósdagur 21. september 2000síða 9

16 17 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 181 - 21. september 2000 Nr. 181 - 21. september 2000 Lesið eisini ÍtróttaSosialin á alnetinum: www.sosialurin.fo Í viðmerking frá aðal- skrivaranum frá Fótbólts- sambandi Føroya í Sosi- alinum týsdagin, komu einstøk viðurskifti fram, sum eftir okkara tykki eiga eina rættleiðing uppiborna. Hendingarnar kunnu samanskrivast nakað so- leiðis: Tann 28. juli í ár sendi GÍ inn eina umbøn um, at kunna nýta ein- stakan leikara, sum er av- taluleikari uttanlanda og er føroyingur. Saman við hesi umbøn fylgdi ein skrivlig váttan - bæði frá leikaranum og frá felag- num, sum viðkomandi er sáttmálabundin við. Hetta var í tráð við tað, sum stendur í ásetingunum hjá FSF §17, stk. 2, og fyrsta afturmeldingin frá FSF var tá eisini, at ásetingar- nar vóru fylgdar. Nakað seinni byrjaði meldingarnar frá FSF at broytast nakað, og fyri umleið tveimum vikum síðani fekk GÍ eitt bræv frá FSF, har tað bleiv staðfest, at vit bert kundu fáa loyvi at gera nýtslu av viðkomandi leikara, um leikloyvið varð flutt um- leið tvær vikur eftir 28. juli! Leggið merki til, at fingu brævið fyrst í sep- tember – tvs. umleið góð- an mánað eftir 28. juli. Tá var heldur torført at halda ásetingina um tvær vikur, sum annars ikki er nið- urfeld nakra staðni. Tað er eisini rætt, at vit, eftir at hava fingið brævið frá FSF, høvdu møguleika at kæra avgerðina til Dómsnevndina, men meldingarnar frá aðal- skrivaranum hjá FSF hava verið, at juridiska ekspert- isan í dómsnevndini, sum samstundis er juridiska ekspertisan hjá FSF, hava luttikið í niðurstøðum FSF’s, so ilt er at ímynda sær nakra aðra niðurstøðu enn hana, sum FSF og að- alskrivarin eru komin til. Vit vilja tí fegin átala, at FSF tekur avgerðir, sum ikki beinleiðis standa í lógum felagsins – t.v.s. lógum, sum øll feløginin dagliga kunnu halda seg til. At FSF ger niðurstøð- ur, sum vit ongan møgu- leika hava at fylgja – t.v.s. at ynski um at eitt leik- loyvi skal flytast fleiri vikur undan, at vit hava fingið kunnleika um hett- a. Og at enda at juridiska ekspertisan hjá FSF sam- stundis er dómsnevnd fe- lagsins. við ítróttakvøðu Gøtu Ítróttarfelag Nevndin Viðmerking JÁKUP MØRK At ein somikið langur sátt- máli verður undirskrivaður, er nærum óhoyrt í føroy- skum fótbólti. Við undantakið av mest vinnandi føroyska venjara- num, Johan Nielsen, hevur tað so als ikki verið ger- andiskostur, at venjarar støðast leingi í einum og sama felag. Fleiri orsøkir Sambært stjóranum í P/F Havnar Fótbóltur, sum er partafelagið aftan fyri frem- sta liðið hjá HB, so eru tað tó fleiri orsøkir til, at felagið nú ger ein somikið langan sáttmála við Ion. - Tað eru so nógvir smær- ri og størri lutir, sum hava verið viðvirkandi, sigur Steinfinnur Mittelstein. - Fyrst og fremst er sjálv- andi at siga, at vit hava verið sera væl nøgdir við tað ar- beiði, sum Ion hevur gjørt fyri okkum higartil. Hóast talan ikki hevur verið um gullmerki hvør ár, so eru vit so avgjørt ikki av teirri fat- an, at venjarin ber skuldina fyri hetta. - Tað er eisini okkara fat- an, at spælararnir hava verið væl nøgdir, og vit hava spurt okkum fyri hjá bæði drein- gja-, unglinga- og fyrstu- deildarliðnum, áðrenn nøk- ur avgerð varð tikin í so máta. Eisini leggur Steinfinn dent á, at tað so avgjørt ikki er nøkur løtt uppgáva at finna ein nýggjan venjara, og tá samstarviði hevur koyrt somikið væl í trý ár, heldur hann tað vera upp- lagt at leingja sáttmálan. - Skal ein nýggjur venjari finnast, skal nógv arbeiði leggjast í, áðrenn partarnir kenna hvønn annan nóg væl. Hetta hava vit verið í- gjøgnum við Ion. Í byrjanini var tað sjálvandi ein stór umstilling, sum mátti fara fram hjá báðum pørtum, tí hann kom jú úr einum heilt øðrum umhvørvi, har krøv til og umstøður hjá leika- runum eru heilt øðrvísi enn hjá okkum. Nú dugir hann at laga seg til føroysku mentanina, meðan vit sam- stundis síggja nógv positivt í hansara hugburði, har til- vildin so at siga ongantíð sleppur at ráða. - Eisini hevur hann stórar menniskjaligar eginleikar, sum vit hesi trý árini hava virðismett sera høgt, so samanumtikið hava vit ver- ið sera fegin um hansara leiklut í felagnum. Ion fær fýra ár afturat Seinnapartin í gjár skrivaði Ion Geolgau undir nýggjan sáttmála við HB. Sáttmálin er galdandi í 4 ár Í HB eru tey somikið fegin um venjaran, at Ion nú fær fýra ár afturat í felagnum. Sáttmálin skuldi eftir ætlan undirskrivast seinnapartin í gjár Líkindini at renna vóru ikki av teimum bestu, tá Roys- nið seinasta leygardag skip- aði fyri árligu rennikapp- ingini Runt Agnið. Teir 18 rennarar løgdu til brots í regni og vindi. Men hetta veðurlagið er vorðin ein náttúrligur partur av kapp- ingini Runt Agnið. Byrjað varð við skúlan á Toftum. Runnið varð úteftir gjøgnum Tofta bygd, niðan Heygarnar, út á Nes og nið- an á Agnið. Runnið varð so oman móti Runavíkini, út gjøgnum Saltnes og á mál á Tofta kei. Hjá monnunum løgdu Sølvi R. Hansen og Gutt- orm Sørensen harðast út, meðan Cecil Weihe legði seg á triðja plássið. Guttorm og Sølvi fylgdust, til okkurt um 1 km var eftir, tá fór Guttorm frá Sølva og gjør- dist sostatt vinnari av kapp- ingini. Sølvi gjørdist nr. tvey, meðan Cecil gjørdist nr. trý. Rigmor for solo Hjá kvinnunum vóru einans tríggir luttakarar. Rigmor N. Joensen legði seg á odda beinanvegin og helt leiðslu- na heilt á mál. Nummar tvey og trý gjørdust ávikavist Brindis Weihe og Inga Hansen. Guttorm og Rigmor á odda Kappingin var samstundis triðja og næstseinasta umfar av Daewoo Marathon Cup, har luttakarnir í fýra um- førum tilsamans renna eitt heilt marathon. Hjá kvinnum er Rigmor N. Joensen trygt á odda frammanfyri Brindis Weihe. Í teimum fyrstu trimum kappingunum, ið eru til- Runt Agnið 2000 Árliga rennikappingin, Runt Agnið, fór fram í Eysturoynni um vikuskiftið samans 36,595 km til longdar, hava tær nýtt á- vikavist 2.28,05 tímar og 3.27,52 tímar. Undan kappingini leygar- dagin var størri spenningur hjá monnum. Guttorm Sør- ensen var bert 9 sek. fram- manfyri Signar Røsvik sam- anlagt. Signar luttók ikki í kappingini Runt Agnið, so nú er Guttorm trygt á odda við tíðini 2.10,35 tímar fyri 36,595 km., meðan Cecil Weihe er nummar tvey við tíðini 2.18,30 tímar. Honum á baki kemur Sølvi R. Han- sen, ið hevur nýtt 2.20,11 tímar at renna teir 36,595 kilometrarnar. Seinasta umfar av Dae- woo Marathon Cup verður tann 21. oktober, tá 5,6 km verða runnir í Kambsdali. Úrslit, Runt Agnið Kvinnur 1. Rigmor N. Joensen, Bragdið, 42,55 min 2. Brindis Weihe, Bragdið, 57,08 min Menn 1. Guttorm Sørensen, Treysti, 37,36 min 2. Sølvi R. Hansen, Roys- nið, 37,53 min 3. Cecil Weihe, Bragdið, 39,05 min Rigmor N. Joensen og Guttorm Sørensen eru trygt á odda í Daewoo Marathon kappingini Mynd: Birgir Sondum Hesar seinastu mánarnar og serliga henda mánadin hev- ur Jóannes Eidesgaard verið svínaður út og dúgliga á- lopin av diversum fullveld- isfólki, (líka frá Vágfjalli til Úlvsá og Elin Henriksen) og tadð hava nógvir eldri javnaðarveljarar fegnast um, tí einki er meira skammiligt hjá javnaðar- fólki enn at verða róstur av tí slagnum. Petur Mohr Dam, slóð- brótari okkara, sum var ark- itekturin aftan fyri føroyska vælferdarstatin plagdi ofta at taka til, at besta kum- passið hjá honum fyri at vita, um politiska kósin var røtt, rættvís og greið fyri at gagna føroysku lønarfjøld- ini var at síggja og hoyra, hvussu nógv hann var hund- dálkadur av tjóðveldis- monnum. (Hann hevdi tann heiður saman vid Georg Lindenskov Samuelsen at vera mest persónliga chik- aneraði føroyski politikkari – fyrst av fólkaflokki, sídani av tjódðveldismonnum.) Skuldi tað knappliga verið ein vika, har hann ikki var yvirfúsaður av teimum, gjørdist hann næstan illa við og fór at umhugsa, um hann mundi vera á rættari leið politiskt, “tí … “, legði hann afturat, “ Gud náði og troysti okkum javnaðar- menn, taíð vit í okkara rætt- vísispolitikki rokna við at fáa nakra tøkk frá tí turr- gelda tjóðveldislidinum, sum aldri hevur havt og aldri fer at hava nakran er- ligan socialan vilja í poli- tikki.” Ì dag verda linjurnar tíbetri strikaðar týðuliga upp í føroyskum politikki, soleiðis at eingin ivi skal vera um tað bládýpi, sum er og altíð fer at vera millum øðrumegin rationelt og pragmatiskt hugsandi javn- aðarmenn og hinumegin á- byrgdarleysar, irrationellar nationalistar og dagdroym- arar sum fullveldismenn. Her er munur á monnum. Risagjógv er millum skila- leiðina hjá Jóannesi og ør- vitisleiðina hjá Høgna. Frá tí vulgeru reklamu- stovuni i Tinganesi (fyrr landsstýrisskrivstovan) roynir Landsmøsnarin, Hoydal at villleiða fólk og fortelja teimum, at vit eru ein homogen tjóð, og tí er ikki brúk fyri flokspolitikki longur. Hetta sigur óvitin í ramasta álvara. Bara tað sig- ur okkum, at tað er brúk fyri javnaðarpolitikki meira enn nakrantíð áður. Er hann so ungur, at hann ikki veit, hvørjar hann her citerar? Hevur hann aldri hoyrt um korporativan politikk ella Volksgemeinschaft? Hevur hann ikki, kunnu vit vissa hann um, at tað ongantíð hevur verið meira brúk fyri flokkspolitikki, enn síðani hann kom við sínum ørvit- isprojekti um loysing uppá avbetaling. Hann skal eisini gera sær greitt, at føroyingar aldri vera nakað homogent fólk, - hartil eru ahugamálini ov ymisk. Tad er langt glopp frá teim, sum halda seg hava patent uppá at vera føroy- ingur og so til teirra, sum veruliga eru tað og búleikast á bygd fyri slitmannaløn. Tann forkelaða klikan av vælløntum, dansktgøddum akademiskum patentføroy- ingum, sum dusa sær í Havn hava eingi áhugamál til fel- ags við arbeidsmonnum í Miðvági, arbeidskvinnum í Sumba, útróðrarmonnum í Klakksvík ella fiskimonn- um í Fuglafirði. Her mugu javnadarmenn kompromis- leyst avdúka og steðga dem- agoginum, og tað tykist Jó- annes at vera farin undir nú av álvara, tí leika fullveld- ismenn steinørir. Vit onnur fegnast og veita honum riddaraslag. Riddarin skal herja móti øllum drekum og trøllum, ikki minst fullveld- isskrýmslinum. Ì politikki hava tjóðveldismenn altid verið ørindaleysir - fantasi- leysir nationalistar, sum ongantíð lærdu at hugsa longur og meira enn eina hálva viku fram í tíðina. Teir eru ikki problem- loysandi – nationalistar eru allastadni bara problem- skapandi. Lat tað vera sagt, so tað ikki kann misskiljast, at javnaðarmenn aldri hava verið og aldri verða full- veldismenn, hvaðna minni loysingarmenn, tað skal tí endurtakast, at tí og júst tí er meira brúk fyri sterkum miðvísum flokkspolitikki, sum kann avdúka tómleikan og vitloysi í fullveldispro- jektinum og Hoydalsrepu- blikkini. Hetta er Jóannes eisini farin undir, tí verður hann ærumeiddur av tí hatsku fullveldis-juntaini. Tað er tí í góðum treysti, at javnadarfólk hesu ferð kunnu fara til landsfundar og vita tað, at flokkurin enn sum fyrr vil stríðast móti allari nationalismu, dana- hatri, ósemju og øllum tí destruktiva og niðurbrót- andi politikki, sum tjóð- veldisflokkurin altíð hevur umboðað. Yvirlýsing átti at verið gjørd um, at fólkið ikki longur vil finna seg í tí landsfíggjada heilavaski, sum Hoydalsmøsnarin skip- ar fyri hvønn einasta dag, har hann beinleiðis neyðtek- ur alla tíðindatænastu her í landinum. Ì øllum øðrum londum hevdði tað, sum RIDDARASLAGIÐ til Jóannesar Eidesgaards áðrenn landsfund Javnadarfloksins Viðmerking: fyriferst í Tinganesi verið mett undantaksstøða, har vanlig demokratisk rættindi eru suspenderad! Men hjá okkum ber alt til! Tvinnar eru leiðirnar: Tann hjá Høgna er við bindi fyri eyguni at leypa beint á sjógv – hin leiðin, tann hjá Jóannesi er ein hampuliga vælgongd gøta, har vit taka brekkuna lagaliga, sýn av sýn, hamara fyri hamara, og vita við okkum sjálvum, at fram kemur hann, ið hóliga fer. Hesa seinnu leiðina fær Jóannes ótøkk fyri frá full- veldismonnum, tí teir vilja hvørki dønum ella vanliga føroyinginum nakað gott. Vit kunnu bara biðja hann dríva meira á, so hann eins og Petur Mohr Dam fær all- an tjóðveldiskøstin oman yvir seg, men harvið kann koma heilt fram á odda í rættvísisstríðnum. Men júst tí, at Jóannes verður lastað- ur av hasum fólkaslagnum, skal hann hava og hevur uppiborið riddaraslag frá okkum øðrum, ið vilja sam- starv, symbiosu og gott brøðralag við danir. Støðan er sera álvarsom í dag! Fullveldisklikan søkir við vilja konfrontatión við danir og roynir at forpesta viðurskiftini millum báðar tjóðirnar. Landsmøsnarin er langt síðani farin um alt mark fyri demokratiskan at- burð. Alt tað, sum heima- stýrisflokkarnir høvdu bygd upp av vælvild og áliti mill- um danir og okkum við seigum dugnaarbeiði líka síðani 1946 er henda kyn- iska ókvalifiseraða novisa í politikki við at beina fyri. Verður hesin politiski óviti ikki steðgaður skjótt, kann tað koma at taka eitt heilt ættarlið at byggja uppaftur normalar relatiónir við dan- ir. Landsfundur Javnaðar- floksins eigur tí at taka hetta álvarsmál upp soleiðis at danir skilja at tað bara er ein forkelaður fullveldis- bólkur, sum stendur aftan fyri hesar ráu og ábyrgdarleysu kollisións- kósina. Lat okkum at enda øll minnast, hvussu Petur Mohr Dam plagdi at teppa Erlend Patursson og hansara her- viliga harkalið, táið teir fóru sjóleysir upp at rópa um, at “í Føroyum skuldu føroy- ingar ráða” … so kom tað sáttliga, men hvast frá Petur Mohr Dam: Í Føroyum skulu føroyingar liva. Vit vita, at í tí fongsli, sum full- veldismenn kunnu bjóða okkum, verður ikki liviligt hjá rættiliga nógvum. Svangligt verður at liva av ússaligari Hoydalshjálp, tí teir menninir egna bara fyri seg sjálvan, og sera ódrúgv- ur verður posamatur frá ó- dugnaligum tjóðveldis- monnum. Og tí, at Jóannes er farin at stríðast manniliga móti hesum samvitskuleysu hyklarum, skal hann hava sítt triðja riddaraslag. Einki er meira heiðurligt og ridd- arligt fyri ein føroyskan pol- itikkara enn at herja móti Hoydalismuni, heimføðis- skapinum og fordummilsi- num, tí annað er turrgeldi Hoydalsóvitin ikki førur fyri at veita tjóðini og hans- ara fjarstýrdu mikrofon- haldarar í tjóðveldisreiðru- num í útvarpi , sjónvarpi og aðrastaðni við standa bara sum observatørar og tora ikki at muta ímóti. Jóannes er tí rættiliga einsamallur í dag – hóast hann er and- støðuleiðari, verður hann at kalla ikki boðsendur av fjøl- miðlum. Vit eiga øll at stuðla Jóannesi og ikki lata hann stríðast einsamallan! Frá okkara journalistum er eingin hjálp at heimta – teir hava selt seg langtsíðani! Virgar T. Dalsgaard Nú er eitt ár liðið. Boðini komu óvæntað, at Elinborg knappliga var farin á Sjúkr- ahúsið. Vit vónaðu, at tað fór at laga seg. Men ta nátt- ina á Landssjúkrahúsinum fingu vit at vita, sum tímar- nir liðu, at onki var at gera. Soleiðis kann lagnan sláa. Yngst av seks systkjum skuldi fara fyrst. Røsk og glað og altíð til reiðar at geva eina hjálpandi hond. Tað var so meiningsleyst at Elinborg brádliga ikki var her meira. Hon var so heppin at traðka sínar barnaskógvar á Borðuni. Røturnar vóru av Nesi og úr Lamba. Grund- arlagið var gott at skapa tað menniskjað, hon var. So lítillátin, og hevði tó so stór- an týdning fyri okkum. Øll- um tørvar eitt grundarlag, og hon var ein, ið dugdi at savna familjuna, altíð við frískum sinni og hugskot- um. Hugsaði positivt. Var millum annað við til at lata Konditaríið uppaftur. Ringt er at skilja, at hon ikki er her longur. Men minnini liva. Latið okkum minnast tað góða, Elinborg gav okkum, og latið hennara lyndi geva okkum íblástur. Eingin veit, hvat ið kemur, so vit mugu gleðast um tað, vit hava. Ærað veri minnið um Elinborg. Páll og Súni Til minnis um Elinborg Zachariasen