fríggjadagur 8. juli 2005síða 23

Nr. 128 - 8. juli 2005 23 FISKIVINNA Óli M. Lassen Greiningin sum Sosialurin her hevur gjørt, vísir at feskfiskaveiðan eftir toski, hýsu, upsa, brosmu, longu og blálongu við Føroyar, hevur tey seinastu 34 árini, umroknað sum miðalveiða, verið á leið 95.000 tons ár- liga. Men sum talvan eisini vísir, so eru tað sveiggj í fiskiskapinum uppá meira enn 60.000 tons. Nevniliga millum 60.000 og 120.000 tons. Talvan vísir eisini at vit fiskaðu eins nógv mið- skeiðis í 1970 ´unum og 80´unum sum vit gjørdu árini 2002 til 2003. Spurn- ingurin er so hvussu kunnu ella skulu vit raka miðal- fiskiveiðuna Talvan vísir greitt, at tá botnfiskaveiðan kemur áleið tey 120.000 tonsini so fellur hon aftur. Sum víst á aðrastaðni í blaðnum í dag, so er talan um fallandi veiðu undir Føroyum sæð í søguligum ljósið. Spurn- ingurin er so hvat politikar- ar og fiskifrøðingar ynskja skal fiskast við Føroyar; skal tað verða 80.000 tons um árið ella 100.000 tons ella ein heilt onnur miðal- veiða. Sum talvan vísir, so er tað greitt, at fiskiskapur broytist óansæð hvønn fiskiflota vit hava, og sigast kann at feskfiskaflotin er nógv broyttur frá 1971 og fram til í dag. Fiskimanna- felagið og formaður felag- sins Óli Jacobsen hevur gjørt eitt stórt arbeiði við at greina ICES frágreiðingar og vísa á skeivleikarnar í hesum álitunum. Tó eru hesu álit framhaldandi týð- andi grundarlag undir Før- oyska fiskivinnupolitikk- inum og kunnu vit spyrja um samfelagið hevur ráð til hetta. Neyðugt við skila- góðari ráðgeving Óli Jacobsen vísir í FF blaðnum á, at skipanin við fiskidøgunum virkar til fulnar og prógvar hann við tølum, at er lítið til av fiski verður fiska minni og er stovnurin væl fyri so verður eisini fiskað meira. Sum talvan her vísur so eru stór sveiggj í fiskiskap- inum eftir ymisku fiska- sløgunum. Og kunnu hesar broytingar ikki tilskrivast broytingar í veiðuorkuni eina. FISKIVINNA Óli M. Lassen Tað er eingin ivi um, at tann fiskivinnugransking við hava sæð tey seinastu árini ikki megnar at fáa tilvega rætta mynd av livi- umstøðunum í sjónum. Spurningurin er eisini hvussu vit kunnu tað, tá í bóndin ið sáar markina jú heldur ikki kann siga hvat hann hestar. Her eru viður- skiftir sum ov nógv regn, ov nógv sól og túrkur, ella skaðadjór v.m. At halda at nakrar yvirlitstrolingar, nitrukanningar og gróður- kanningar við meira, ið byggja á eitt veikt hagfrøð- isligt tilfar kann siga okk- um hvussu nógv vit kunnu veiða av einum fiskastovni hvørt ár er naivt at halda. Tó er eingin ivi um, at tann vitan fiskifrøðingar savna, er sera áhugaverd og kann verða partur av tí grundar- lagið fiskivinnupolitikkur- in skal byggja á, men kann hetta ikki standa aleina. Tann háttur ið nýttur verður gevur ikki eina ná- greiniliga og úttømandi vit- an um hesu viðurskiftir, og er tað neyðugt at menna okkara fiskivinnugransk- ing, so at hendan veruliga kann verða grundarlag und- ir haldgóðum forsøgnum. Tað teoretiska arbeiði má styrkjast munandi og má ein faklig greining gerast millum stovnstrýst, veiðu- orku og veiðutrýst. Í Føroyum eru Feskfiska- flotin so lítil at møguligt er ítøkiliga at gera metingar av broytingunum í veiðu- orkuni hjá einstøku skipa- bólkunum og skipunum um man ynskir tað. Fiskimenn & fiski- frøðingar samdir Trupulleikin í Føroyum er, at sjálvt fiskimenn halda, at nakrir línubátar ella línu- skip eru við til at oyða grunnarnar við Føroyar. At halda at til dømis 5 Línu- skip ella 4 partrolarar og 2 djúpvatnstrolarar og 20 út- róðrarbátar meir ella minni eru við til, at oyða fiski- vinnumøguleikarnar við Føroyar er heilt burturvið. Heldur er talan um at pláss- ið hjá verandi flota gerst trongligt og harvið ávirkar hetta eisini veiðumøguleik- arnar. Tað eru heilt aðrar náttúrukreftir, ið hava nógv størri ávirkan á livilíkindi og fiskivinnumøguleikar- nar við Føroyar, enn ein lítil broyting í samansetingini av flotanum. Hetta prógvar fiskivinnusøgan til fulnar, her er neyðugt at sláa kalt vatn í blóðið og viðurkenna at fiskur hevur stert og kemur og fer. Samstundis sum vit mugu ásanna at veiðan seinastu árini ikki er annarleiðis enn í 1970´un- um og 80´ unum. Fiskivinnan og fjølmiðlarnir Samfelagið og fjølmiðlar- nir sum heild hava ikki megna at fyrihildið seg til, at vinnan hevði nøkur góð ár og at 1996 og 1997 vóru avbera góð ár til tosk og aftur í 2002 og 2003 var góður fiskiskapur eftir toski. Talvan vísir til fulnar hvussu toskafiskiskapurin broytist og sum áður nevnt skal annað og meir til enn ein forkláring um broytt veiðutrýst. Kann feskfiskaveiðan við Føroyar verða 95.000 tons um árið Fiskivinnugransking við eitt vegamót Botnfiskaveiðan við Føroyar 1971–2004 Heildarveiðan við Føroyar 1971–2004 (tons): Toskur - Hýsa - Upsi - Brosma - Longa & Blá Longa Veiða eftir toski við Føroyar 1971 til 2004